Узброеныя сілы Расіі завяршылі выкананне задач на востраве Змяіны і 30 чэрвеня вывелі адтуль свой гарнізон, піша газета «Известие», спасылаючыся на Міністэрства абароны Расіі.
«Як крок добрай волі», – акцэнтуе ўвагу выданне».
Востраў Змяіны некалькі дзён абстрэльвалі ўкраінцы, каб выбіць адтуль расійскіх вайскоўцаў. Ён мае стратэгічнае значэнне, бо знаходзіцца на шляху да Адэсы.
Украінскі бок спачатку паведаміў пра эвакуацыю расійскіх вайскоўцаў.
У афіцыйным паведамленні аператыўнага камандавання «Поўдзень» гаварылася: «у выніку правядзення чарговага этапу ваеннай аперацыі з нанясеннем агнявых удараў нашымі ракетнымі і артылерыйскімі падраздзяленнямі па востраве Змяіны, праціўнік паспешна эвакуюе рэшткі гарнізону двума хуткімі кацярамі і, верагодна, пакінуў востраў”.
Пазней прадстаўнік офісу ўкраінскага прэзідэнта Андрэй Ермак напісаў у сваім тэлеграм-канале: «На Змяіным расіян больш няма. УСУ правялі выдатную аперацыю».
Невялікі востраў у Чорным моры быў акупаваны расійскімі войскамі ў першыя дні іх поўнамаштабнага ўварвання ва Ўкраіну. Адзін з яго абаронцаў на патрабаванне расіян здацца адказаў: «Русский военный корабль…». Фраза стала вядомай усяму свету, абыгрывалася ў розных сітуацыях і нават яе пазначалі на адзежы.
13 красавіка ракетны крэйсер «Масква», які штурмаваў востраў, паводле ўкраінскага боку, быў атакаваны іхнай ракетай і затануў.
У перасоўны музей «Поезд победы» водзяць дэлегацыямі прадстаўнікоў дзяржаўных устаноў і працоўных калектываў. Абавязваюць працаўнікоў наведаць яго сем’ямі. Праўладныя медыі падкрэсліваюць яго папулярнасць і падаюць фотасправаздачы.
На чыгуначнай станцыі «Магілёў» састаў з 12 музейнымі вагонамі сустракалі аркестрам, вальсам і шчаслівымі тварамі масоўкі.
Пра што не згадвае музэй
Каб агледзець экспазіцыю з манекенамі трэба выстаяць у чарзе пад наглядам міліцыі ў агароджаным турнікетамі праходзе. У спёку, прызнаюцца наведнікі музею, стаяць на пероне да паўгадзіны невыносна цяжка.
Манекены, кажуць яны, выглядаюць зусім не прэзентабельна. Яны хутчэй нагадваюць мерцвякоў, заўважае адзін з наведнікаў.
“Адзежа на манекенах выглядае сапраўднай, – апавядае ён. – Але, паколькі яна старая, то ад людскіх вобразаў, якія задаволеныя шчаслівым даваенным савецкім жыццём патыхае страхам”.
“Тое ж, тычыцца і выгляду людзей-манекенаў, якія даведаліся пра перамогу над нацысцкай Германіяй, – працягвае суразмоўца. – Больш сапраўдна перададзеныя вобразы людзей, якія сутыкнуліся непасрэдна з вайной. Але ўсё роўна, трагізм таго часу заменены страхам, бояззю і цямнотаю”.
У яшчэ аднаго суразмоўцы, асацыяцыі ад музею, звязаныя са сталінскімі рэпрэсіямі.
«Мне ўявіліся іншыя цягнікі, якія везлі людзей у Гулаг, у сібірскія лагеры, – тлумачыць ён. – А таксама тых, каго спачатку нацысты вывозілі ў Германію, а потым адтуль саветы ў Сібір».
Выкладу фота з манекенамі ў сацыяльныя сеткі, каб больш людзей прыйшло ў музэй
Нямала і тых хто ад экспазіцыі ў захапленні. Яны цвердзяць, што такі музей расказвае праўду пра падзеі Другой сусветнай вайной і змаганне беларускага народу з нямецка-фашысцкімі акупантамі.
Большасць такіх суразмоўцаў запэўніваюць, што выкладуць фотаздымкі з манекенамі ў свае сацыяльныя сеткі. На іх думку гэтым яны паспрыяюць, каб у музей прыйшло больш людзей.
belta.by
Беларуская версія «Поезда Победы» – «Поезд Памяти».
«Поезд Победы» называюць сацыяльным праектам і ўнікальным перасоўным музеем. У прэзентацыях гаворыцца, што ў прасторы гісторыка-мастацкай экспазіцыі пададзеныя вобразы мінулага нашай краіны – не парадны партрэт вялікай эпохі ў тварах, жэстах, імгненнях аўтэнтычных прадметах і сапраўдных пачуццях.
Жыццё якой краіны прадстаўлена ў музеі беларускія мэдыі ня згадваюць. Вядома, што створаны ён у Расіі камандай творчай майстэрні «Невский баталист» з мэдыягрупай «Красный квадрат» з падтрымкай Міністэрства навукі і вышэйшай адукацыі.
Аб’ехаўшы расійскія гарады ён калясіць па Беларусі.
belta.by
Тым часам, старшыня Савету Рэспублікі Наталля Качанава кажа пра іншы праект перасоўнага музею – «Поезд Памяти». Яго ідэя нарадзілася год таму, калі ў Брэст прыбыў «Поезд Победы».
Яна лічыць, што такі праект не дазволіць сказіць інфармацыі і захавае памяць пра трагічныя падзеі, якія перажыў наш народ. Цяпер «Поезд Памяти» выправіўся ў Расію.
У дакладзе Маніторынгавай місіі ААН па правах чалавека ва Украіне гаворыцца пра тысячы забойстваў і параненых грамадзянскіх асоб, масавыя разбурэнні аб’ектаў грамадзянскай інфраструктуры ды жылых дамоў, адвольныя затрыманні і гвалтоўныя знікненні, катаванні і жорсткае абыходжанне, сэксуальны гвалт.
“Вось да чаго прывёў узброены напад Расіі на Украіну”, — канстатуецца ў дакладзе, апублікаваным 29 чэрвеня.
Ён ахоплівае перыяд з 24 лютага да 15 мая і ўтрымлівае задакументаваныя паведамленні аб пазасудовых пакараннях і масавых забойствах мірных жыхароў у больш чым 30 населеных пунктах Украіны. Гвалт чыніўся ў канцы лютага і сакавіку, калі частка тэрыторыі краіны знаходзіліся пад кантролем узброеных сіл Расіі.
Па стане на 15 траўня Місія атрымала інфармацыю пра больш за 300 забойстваў. Гэтая лічба можа павялічыцца па зʼяўленні новых доказаў. Толькі ў Бучы члены Місіі «задакументавалі забойствы не менш як 50 мірных жыхароў узброенымі сіламі Расіі, пакуль горад знаходзіўся пад іх кантролем». У дакладзе таксама апісаны выпадкі катаванняў і жорсткага абыходжання з грамадзянскімі асобамі.
«Штодзённыя забойствы грамадзянскіх асоб, катаванні, знікненні і іншыя парушэнні павінны спыніцца. Калі баявыя дзеянні не спыняюцца, то абсалютна неабходны мінімум – гэта поўнае захаванне міжнароднага гуманітарнага права і правоў чалавека… », – заявіла кіраўнік Маніторынгавай місіі ААН па правах чалавека ва Украіне Мацільда Богнер.
Яна нагадала аб абсалютнай забароне катаванняў і адвольнага пазбаўлення жыцця ў любы час і пры любых абставінах.
«Вінаватыя павінны быць прыцягнуты да адказнасці, а ахвяры і іх сваякі – рэалізаваць сваё права на эфектыўныя сродкі прававой абароны і на ўстанаўленне ісціны», – падкрэсліла кіраўнік маніторынгавай місіі.
Адзначаецца ад 2016 году з ініцыятывы Генеральнай Асамблеі Арганізацыі Аб’яднаных Нацыяў.
Нагодаю для абвяшчэння гэтага Дня стала гадавіна сутыкнення астэроіду з зямлёю, якое адбылося 30 чэрвеня 1908 году. Тады выбуховай хваляй у радыусе 40 км быў павалены лес, узніклі пажары. Узрыў быў чутны за 1000 км. Выбуховую хвалю рэгістравалі па ўсім свеце.
Гэта ўнікальная прыродная зʼява вядомая як «Тунгускі метэарыт».
Дзень астэроіда закліканы павысіць узровень дасведчанасці людзей аб небяспецы сутыкнення зямлі з астэроідамі, якое нясе разбуральныя наступствы для чалавецтва, а таксама інфармаваць насельніцтва аб мерах па падтрыманні сувязі ў крытычнай сітуацыі.
img-fotki.yandex.ru
30 чэрвеня 1881 года нарадзіўся Павел Растаргуеў.
Беларускі мовазнаўца.
Правадзейны член Інстытуту беларускай культуры, доктар філалагічных навук.
У 1918 годзе чытаў курс лекцыяў беларускай мовы ў Беларускім народным універсітэце ў Маскве. Вывучаў беларускія гаворкі, гаворкі расійска-беларуска-ўкраінскага памежжа, займаўся вырашэннем праблемаў беларускай літаратурнай мовы.
wikimedia.org
30 чэрвеня 1898 года запушчаны трамвай у Віцебску. Горад стаў першым у Беларусі, дзе зʼявіўся такі транспарт.
У Віцебску працуе музей трамвая.
У Мінску трамвай пусцілі ў 1928 годзе. У Беларусі такі транспарт ёсьць у Наваполацку і Мазыры.
wikimedia.org
30 чэрвеня 1911 года нарадзіўся Чэслаў Мілаш.
Польскі паэт, празаік, эсэіст, лаўрэат Нобэлеўскай прэміі па літаратуры.
Працаваў на Польскім Радыё ў Вільні, але быў звольнены па абвінавачаннях у падтрымцы інтарэсаў літоўцаў і беларусаў.
Па Другой сусветнай вайне Мілаш працаваў у Міністэрстве замежных спраў Польскай Народнай Рэспублікі.
У 1951 адмовіўся вярнуцца ў Польшчу і папрасіў у французскага ўраду палітычнага прытулку. Супрацоўнічаў з польскімі выданнямі.
У ПНР яго афіцыйна лічылі здраднікам і рэнегатам. Да 1980 цэнзура забаряняла не толькі публікаванне яго твораў, але і згадваць яго прозвішча.
Брат, Чэслава Андрэй Мілаш казаў: «Мілашы – гэта такія самыя ліцвіны, як Міцкевіч, Гамбровіч, Голубеў, Ясеніца, Ваньковіч, Віткацы ці нават Пілсудзкі«.
А сам Чэслаў Мілаш гаварыў пра сябе: «Я ліцвін польскай культуры»
Ліцьвіны – гістарычнае найменне і саманазва ўраджэнцаў беларускіх земляў у Вялікім Княстве Літоўскім, якая выкарыстоўвалася поруч з русінамі.
30 чэрвеня 1956 года Савецкае кіраўніцтва ўзняло праблему культу асобы Сталіна.
ЦК КПСС прыняў пастанову «Аб пераадоленні культу асобы і яе наступстваў», у якой узнята праблема барацьбы з культам асобы Іосіфа Сталіна. Было заяўлена, што такая зʼява супярэчыць прыродзе сацыялістычнага ладу і замаруджвае прасоўванне савецкага грамадства да камунізму.
Узведзеныя помнікі Сталіну сталі зносіць, здымаць шматлікія партрэты. У 1961 годзе ЦК КПСС прызнаў «немэтазгодным далейшае захаванне ў Маўзалеі саркафага з труной І. Сталіна», прапанаваўшы перапахаваць яго каля Крамлёўскай сцяны.
wikimedia.org
30 чэрвеня 1965 года нарадзіўся Лявон Юрэвіч.
Беларускі літаратуразнавец, крытык, бібліёграф, грамадскі дзеяч беларускай эміграцыі.
Скончыўшы школу працаваў у гарадской дзіцячай бібліятэцы. Удзельнічаў у маладзёжным грамадскім абʼяднанні «Беларуская Майстроўня» (1979–1984).
Скончыў філалагічны факультэт Мінскага педінстытуту імя Максіма Горкага. Выкладаў беларускую мову ў Мінскім педінстытуце замежных моў.
У 1990 годзе паступіў у аспірантуру Інстытуту літаратуры імя Янкі Купалы АН БССР.
У 1993 годзе выехаў у ЗША. Працуе архівістам у Нью-Ёркскай публічнай бібліятэцы. Мае дзве навуковыя ступені: у філалогіі і бібліятэказнаўстве.
Чалец Беларускага інстытуту навукі і мастацтва, які дзеіць у Нью-Ёрку, уваходзіць у рэдкалегію альманаха «Запісы БІНіМ».
Аўтар шматлікіх даследаванняў розных гістарычных перыядаў існавання беларускай нацыі: «Беларуская мемуарная літаратура на эміграцыі», «Культура беларускага замежжа», «Роля беларускай дыяспары ў захаванні і развіцці беларускай культуры».
knihi.by
30 чэрвеня 1969 года памёр Міхайла Грамыка.
Беларускі географ, геолаг, пісьменнік, вязень ГУЛАГу.
Даследчык радовішчаў нафты. Выхаванец Магілёўскай гімназіі. Распрацоўшчык беларускай тэрміналогіі па геаграфіі, геалогіі, хіміі, падручнікаў «Пачатковая геаграфія», «Уводзіны ў навуку аб неарганічнай прыродзе». Удзельнічаў у пошуку нафты на Палессі.
Аўтар кніг паэзіі, п’ес, якія ставіліся ў тэатрах. Аўтар успамінаў пра Я. Купалу, Я. Коласа, А. Грыневіча.
30 чэрвеня 2014 года памёр Сяргей Краўчанка.
Заслужаны артыст Беларусі, актор Нацыянальнага акадэмічнага тэатру імя Янкі Купалы.
Сярод ягоных роляў: Данілка («Раскіданае гняздо» Я. Купалы), Драгун («Парог» А. Дударава), Гайдук («Ідылія» В. Дуніна-Марцінкевіча), Захар («Апошні шанц» В. Быкава), Дамаш («Князь Вітаўт» А. Дударава).
wikimedia.org
У публікацыі выкарыстаная інфармацыя з рэсурсу “Вікіпедыя” і іншых адкрытых крыніцаў у інтэрнэце
У Бабруйску на ўрачыстасці з нагоды гадавіны вызвалення гораду ад нямецкага-фашысцкіх захопнікаў удзельнікі трымалі транспарты з сімволікай, якую выкарыстоўваюць прыхільнікі расійскага нападу на Ўкраіну. Ёю пазначаюць расійскія вайскоўцы сваю тэхніку. У некаторых краінах такія знакі забароненыя як фашыстоўскія.
Фотаздымкі з транспарантамі, на якіх была пазначана «Z» і выведзеныя надпісы «Своих не бросаем» і «Офицеры России» апублікавала газета мясцовага гарвыканкаму «Бабруйскае жыццё».
У цырымоніі ўскладання кветак удзельнічала кіраўніцтва гораду, начале з старшынём гарвыканкаму Аляксандрам Студнёвым. Праходзіла яна на плошчы Перамогі, на якой стаіць танк. Да яго і ўскладалі вянкі з кветкамі. Людзі з правакацыйнымі транспарантамі стваралі масоўку. На групавых фота вакол Студнёва людзі з такія транспарантамі побач з ім.
Месца для памятнага знаку знайшлося на тэрыторыі ўратаваных ад разбурэння рэшткаў старой сінагогі. Тут створаная музейная пляцоўка пад адкрытым небам. У Бабруйску яе называюць мясцовай «Сцяною плачу». Месціцца яна на перакрыжаванні вуліц Чонгарскай і Бахарава. 15 хвілінаў пешшу ад цэнтру гораду.
Знак выкананы ў чырвоных і чорных колерах. Ён сімвалізуе трагізм і адраджэнне. Усё – ад ідэі да дызайну – належыць кіраўніку гарадской іўдзейскай абшчыны Шаулю Хабабо, у мінулым дызайнеру, паведамляе інтэрнэт-выданне «Бобруйский курьер».
Адкрыццё прымеркавалі да гадавіны вызвалення Бабруйску ад нацысцкай акупацыі. На ўрачыстасць прыйшлі старшыня гарвыканкаму Аляксандр Студнёў з групай падначаленых чыноўнікаў ды кіраўнік іўдзейскіх абшчын краіны Ўладзімір Малінкін.
У Бабруйску нацысты ў 1941 годзе стварылі на тэрыторыі цяперашняга заводу трактарных дэталяў і агрэгатаў гета. Яно існавала з 1 жніўня да 30 снежня. Мясцовымі ахвярамі Галакосту сталі больш за 10 тысяч чалавек. Іх масава забівалі, вывеўшы за горад.
Да аўтобусу цягам ночы ў яго было тры няўдалыя спробы завалодаць легкавікамі, але завесці іх яму не ўдалося.
Аўтобус, як даведаліся следчыя, 35-гадовы мужчына адчыніў адкруткай. Праўда, далёка на ім не ад’ехаў. Злодзея скруціў і перадаў міліцыі жыхар аграгарадка Рэчкі, пішагазета «Прыдняпроўская ніва».
Сваіх учынкаў затрыманы патлумачыць не змог, бо быў п’яны. Супраць яго распачатая крымінальная справа за згон транспартнага сродку.
Паколькі нарабіць бяды не паспеў, то абыдзецца, відаць, без жорсткага пакарання. За такое злачынства прадугледжаны штраф, папраўчыя працы, арышт, альбо абмежаванне да трох гадоў волі на гэтак званая «хімія». Могуць і пазбавіць волі ад 3 да 10 гадоў.
Фінляндыя і Швецыя атрымалі запрашэнні пасля падпісання з Турцыяй мемарандуму аб вырашэнні законных праблемаў бяспекі.
Турцыя блакавала ўступленне ў альянс Фінляндыі і Швецыі, бо тыя падтрымлівалі Рабочую партыю Курдыстану, якая ў Турцыі прызнаная тэрарыстычнай групоўкай. Турэцкі бок настойваў, каб патэнцыйныя партнёры па Альянсе экстрадзіравалі абвінавачаных у тэрарызме мігрантаў на радзіму.
Запросіны ў альянс Фінляндыі і Швецыі адбыліся на саміце NATO у Мадрыдзе. Там жа быў зацверджаны новы пакет дапамогі Ўкраіне, які ўключае паскарэнне паставак несмяротнага ўзбраення, узмацненне кібэрабароны і мадэрнізацыю абароннай прамысловасці.
У новай стратэгічнай канцэпцыіальянсу Расія названая «самай сур’ёзнай і прамой пагрозай» бяспецы NATO.
У лесе непадалёк ад вёскі Барсукі на загад кіраўніцтва раёну стварылі памятны комплекс «Партызанскі лагер Барсукі».
На яго агледзіны прывялі дзяцей. Яны назіралі, як дарослыя дзядзькі дужаюцца, дэманструючы зухаватасць у бойцы з ворагам. Параненым аказвалася дапамога на месцы.
У тутэйшых мясцінах у Другую сусветную вайну дзейнічалі партызанскія атрады. Выдавалася газета.
Па вайне на месцах дыслакацыі партызанаў паставілі памятныя знакі. Паводле мясцовых жыхароў наведваліся тыя мясціны зрэдку. Згадалі пра іх цяпер.
«Цяпер у Год гістарычнай памяці, кіраўніцтва раёну прыняла рашэнне надаць гэтаму комплексу асаблівую ўвагу», піша газета «СБ. Беларусь сегодня».
