Пратэсты ў Грузіі, якія працягваліся два дні, прывялі да перамогі мітынгоўцаў. Кіруючыя партыі краіны выступілі з афіцыйнай заявай пра адкліканне скандальнага законапраекта – паведамляе партал “Навіны Грузіі”.
Парламенцкая большасць раніцай 9 сакавіка аб’явіла, што адклікае з парламента законапраект аб “іншаагентах”, які выклікаў хвалю акцый пратэсту ў краіне і сур’ёзную занепакоенасць заходніх партнёраў.
“Мы прынялі рашэнне безумоўна адклікаць падтрыманы намі раней законапраект без якіх-небудзь агаворак” – гаворыцца ў сумеснай заяве кіруючай партыі і руху “Сіла народа”, які ініцыяваў прыняцце закона.
Аўтары заявы пішуць, што рашэнне прынятае з мэтай захавання міру ў краіне. Яны адзначаюць, што законапраект выклікаў рознагалоссі ў грамадстве з-за працы “машыны хлусні” і яго прыняцце ў першым чытанні было прадстаўлена як адыход ад еўрапейскага курса.
Продолжаем серию статей про реальное состояние экономики и социального развития регионов Могилевской области. На очереди – неутешительный Круглянский район, а предыдущий обзор читайте здесь.
Несмотря на относительную близость к областному центру, Круглянский район остается типичным периферийным сельскохозяйственным районом Могилевской области. Более того, можно с уверенностью назвать район территорией упущенных возможностей.
Как территориально-административная единица, Круглянский район сформировался в условиях ярко выраженной командно-административной системы управления, более приспособленной для решения сельскохозяйственных задач. Однако в течение последних пятилеток в районе так и не сформировалось устойчивое социально-экономическое пространство, характерное для передовых районов области и республики.
Отсутствие эффективного государственного управления в городе привело к ликвидации ряда государственных промышленных предприятий, а в сельской местности – к провальным показателям по всем отраслям. И это при наличии сельхозугодий с самым высоким уровнем плодородия в области.
Хроника пикирующего района
За последние 30 лет население района сократилось на 34 % с 19 800 до 13 073 человек. И это в мирное время. Ежегодно с карты района исчезает агрогородок в 220-300 человек. И дело не только в том, что район вымирает – сильно влияют на демографическую ситуацию миграционные процессы. В отдельные годы отрицательный миграционный поток достигает 215 человек – территорию покидают молодые люди, разрушая трудовой и квалификационный фундамент потенциала района.
А это ведет к чрезмерной перегрузке социальной инфраструктуры, росту затрат на производство сельскохозяйственной продукции, так как при концентрации производства в агрогородках ликвидируются более эффективные производства в малых деревнях, ослабевают личные подсобные хозяйства.
Численность жителей минимального порога устойчивого развития района определяется в 15 000 человек, и эту границу район “перешагнул” в сторону уменьшения в 2013 г. При этом, социально-экономическая ситуация сложилась таким образом, что уже на протяжении 10 лет не формируется в достаточной степени даже минимальный уровень налогов, достаточный для содержания административного аппарата райисполкома и других районных структур и исключается возможность самостоятельного развития района.
В отдельные годы 66 % доходов бюджета района формируются за счет межбюджетных трансфертов. Это порождает эффект бесперспективности выхода из создавшегося положения, а трансферты приобретают свойство дестабилизирующего фактора в развитии экономики района. Выходит, что органы местного управления и самоуправления тратят бюджетные деньги на собственное содержание, не выполняя в достаточной степени возложенные на них функции.
Усугубляет ситуацию высокая доля населения пенсионного возраста: по меркам ООН наличие пенсионеров более 7 % и выше от численности проживающих на территории, уже создает проблемы для экономики региона. В Круглянском районе этот показатель в 2022 г. достиг уровня в 26,9 %, а в сельской местности и того больше – 31,3 %.
Уровень жизни населения в основном формируется за счет зарплаты. Так вот, по итогам работы за 2014 г. Круглянский район по уровню номинальной зарплаты занимал 4-е место в области, уступая только Белыничскому, Костюковичскому и Осиповичскому районам. А вот по итогам работы за 2022 г. район оказался на 16 месте, пополнив ряды зарплатных аутсайдеров и не только в Могилевской области, но и в республике.
Есть проблемы в медицинском обслуживании населения, с обеспеченностью района учителями, в строительной отрасли, явно стали просматриваться проблемы в сельском хозяйстве района. Круглянский район уверенно теряет свою экономическую живучесть и перспективы развития. И мы об этом поговорим конкретно.
Патологическая тяга к уничтожению
Круглянский район является одним из депрессивных районов Могилевской области – одно время даже рассматривалась перспектива его ликвидации как административно-территориальной единицы. На этом фоне важно понимание, что одной из проблем Круглянского района является ограниченность природных сырьевых ресурсов, что не позволяет организовать крупное промышленное производство.
Из полезных ископаемых в районе есть торф, гравийно-песчаные материалы, глина, но и достаточно запасов водных ресурсов для удовлетворения текущих и ожидаемых в перспективе потребностей. Заметим, что низкая лесистость района (36 %) не позволяет делать ставку на переработку древесины в качестве местного сырья.
В течение последних 20 лет в районе ликвидированы все государственные промышленные предприятия: льнозавод, хлебозавод, райсельхозхимия, кирпичный завод, птицефабрика, а также райпотребсоюз и школа-интернат. Ликвидированы 2 отрасли в сельском хозяйстве: птицеводство и свиноводство, фактически с 2021 г. перестали возделывать лен.
Закономерно было ожидать со стороны руководства района поддержку существующих производств и отраслей сельского хозяйства. Увы, с 2013 г. в районе прекратили заниматься картофелеводством и овощами – не выгодно при низкой урожайности и передали эстафету фермерам, которые и сегодня ее достойно несут. Правда, в 2015 г. сельхозорганизации возделывание картофеля возобновили и накопали 10 тонн клубней, в 2020 г. – 6 тонн, в 2021 г. – 24 тонны. И посажено картофеля было чуть более 1 гектара. В 2022 г. сельхозорганизации района собрали 3 тонны овощей при урожайности 113 ц/га (по области 265 ц/га). Смешно, но и горько.
После уничтожения льнозавода (потом на его территории стали фасовать мусор) местные власти взялись за посевы льна, которые выращивал район для Шкловского льнозавода. Технология уничтожения готовой льнотресты в 2020 г. с помощью дискования вошла в историю через видеосъемку, при этом местная прокуратура игнорировала факт преступного отношения к результатам выращивания льна.
Еще в 2015 г. самой крупной строительной организацией в районе являлась ГУКДСП “Круглянская ПМК № 266” (параллельно и самой успешной в области), но арест ее руководителя привел к упадку в отрасли и сегодня круглянская ПМК “звезд” с неба не хватает и не является предметом гордости круглянцев.
Кому-то захотелось ее уничтожить, хотя могли бы и не трогать руководителя – уважаемого человека и великолепного специалиста – наказания ведь разные бывают. Но кому-то жали погоны и, возможно, своим поступком эти товарищи гордятся до сих пор под недоброжелательность пострадавших работников из-за лишения места работы.
Такого печального отношения местных властей к экономическим возможностям подвластной им территории не наблюдается, пожалуй, во всей республике, а по уровню пренебрежительности в отношении к гражданам, в частности, к предпринимателям, круглянские руководители дадут фору многим в Беларуси. Так что только и осталось, что уничтожить в районе самый важный сектор экономики – частный бизнес.
Буйны нямецкі вытворца шын і аўтамабільнай электронікі Continental AG закрывае расійскі бізнэс. Пра гэта заявіў генеральны дырэктар кампаніі Мікалай Сецер – паведамляе news.pn.
Паводле слоў Сеера, 2022 год паставіў перад яго кампаніяй шмат выклікаў з-за росту цэн на сыравіну, энергію і лагістыку. Але ж галоўная прычына такога рашэння – вайна ва Украіне.
У 2022 годзе кампанія аб’яўляла, што прыпыняе сваю дзейнасць у Расіі. У лютым The Economist пісаў, што санкцыі супраць Расіі вяртаюць расійскае прадпрымальніцкае асяроддзе ў «карумпаваны і дзікі час бандыцкага капіталізму».
Аб вяртанні расійскага бізнесу ў “ліхія 90-я” раней пісала і агенцтва Bloomberg. Яно адзначала, што расійскія прадпрымальнікі вымушаныя шукаць разнастайныя спосабы даставак тавараў у Расію ва ўмовах жорсткага санкцыйнага ціску.
Гэтая навіна, верагодна, будзе з натхненнем успрынята “Белшынай”, якая згубіла частку рынкаў, і магілёўскім “Омск-карбон”, які выпрацоўвае вуглярод для вытворчасці шын.
Міжнародны дзень ды-джэя (International DJ Day, з 2001 года) святкуецца па пастанове ЮНЕСКА.
Арганізатары фонду World DJ Day Foundation заклікаюць ды-джэяў ахвяраваць усе заробленыя ў гэтую ноч грошы дзіцячым дамам і дабрачынным арганізацыям.
Свята па маштабах гучней за ўсіх адзначаецца ў Вялікабрытаніі. Вядучыя ды-джэі і клубы на працягу тыдня бесперапынна іграюць музыку. Усе сабраныя сродкі пасля такога маштабнага свята паступаюць дзецям-сіротам.
Штогод у акцыі бяруць удзел не менш за 3 000 ды-джэяў з 82 краін свету.
Стварэнне клубнай музыкі – цэлая навука. Ёсць нават школы ды-джэяў. Проста ставіць кампазіцыю – гэтага ўжо мала. Ды-джэю трэба зрабіць рытм, пад які будуць танчыць сотні людзей.
1497 год. Польскі манах Мікалай Капернік (1473-1543) зрабіў першае са сваіх 27 планетарных назіранняў.
Вынікі яго назіранняў былі скарыстаны ў трактаце “Аб зваротах нябесных сфер”, які змяніў карціну свету. Ён з’яўляецца стваральнікам геліяцэнтрычнай сістэмы.
Навуковыя доследы Каперніка былі падтрыманы кардыналам М. Шэнбергам, нашчадак якога, Гергард Шэнберг (1875-1954) працаваў прафесарам і загадчыкам кафедры геаграфіі (1946-1954) Магілёўскага педінстытута.
1652 год.Дэпутат ад ВКЛ Уладзіслаў Сіцінскі ўпершыню выкарыстаў права liberum veto у Сейме Рэчы Паспалітай і спыніў працу сейма.
«Вольнае вета», Liberum veto – прынцып парламенцкага ладу ў Рэчы Паспалітай, які дазваляў любому дэпутату сейма спыніць абмеркаваньне пытання ў сейме і працу сейма наогул, выступіўшы супраць.
1814 год. Нарадзіўся Тарас Шаўчэнка (1814-1861).
Вядомы ўкраінскі мастак і літаратар. Нацыянальны герой Украіны.
Праехаў па Беларусі ў 1829 годзе, у час прыезду свайго ўладніка П. Энгельгарта ў Вільню.
У 1843 годзе, здабыўшы волю, Шаўчэнка па дарозе з Пецярбурга да Украіны наведаў Віцебск, Магілёў, Гомель. Гэтым жа шляхам вяртаўся ў Пецярбург у 1847 годзе. Падрымліваў сувязі са многімі беларускімі літаратарамі, удзельнікамі вызваленчага руху.
У 1863 годзе ў Вільні быў выдадзены «Кабзар» Шаўчэнкі на польскай мове ў перакладзе У. Сыракомлі.
Да пачатку XX стагоддзя адносяцца пераклады Шаўчэнкі на беларускую мову, якія зрабілі зрабілі Янка Купала, А. Гурло, А. Паўловіч. Першым даследчыкам паэтыкі Т. Шаўчэнкі ў Беларусі быў М. Багдановіч. У аснове паэмы Янкі Купалы “Тарасава доля” адлюстраваны жыццёвы шлях вялікага Кабзара.
Перакладалі Шаўчэнку і беларускія паэты міжваеннага і паваеннага часу, у іхнім ліку – Рыгор Барадулін.
У яго гонар у Беларусі усталяваны помнікі ў Брэсце, Слуцку, Гомелі, Мінску, Магілёве (2005). У 2015 годзе помнік у Магілёве быў пашкоджаны вандаламі.
Выява Шаўчэнкі разам з Гогалем і Пушкіным размешчана на мемарыяльнай дошцы на будынку па Ленінскай, 33 у Магілёве.
У Беларусі вуліцы Шаўчэнкі ёсць у шматлікіх гарадах, у тым ліку Бабруйску, Магілёве.
1831 год. У Алжыры заснаваны Французскі замежны легіён.
Ваеннае фарміраванне, якое спачатку прыцягвала замежных наймітаў. Першапачаткова фармаванне прызначалася для аперацый у афрыканскіх уладаннях Францыі. Салдаты кляліся “служыць не Францыі, але Легіёну”, і лацінская формула “Legio patria nostra” (“Легіён – наша Айчына”) была іх неафіцыйным дэвізам.
Сёння Замежны легіён – высокапрафесійны і дысцыплінаваны наёмны спецназ, які здолеў захаваць свой рамантычны арэол для шукальнікаў прыгод. Яго афіцэрамі з’яўляюцца толькі французы. Іншаземцы ж, якія добрасумленна адслужылі радавымі не менш за адзін пяцігадовы тэрмін, могуць прэтэндаваць на французскае грамадзянства.
Да 1 000 беларусаў і выхадцаў з Беларусі, не менш за 30 магіляўчан, служылі ў шэрагах Легіёна.
1838 год. Памёр Іасафат Булгак (1758-1838).
Грэка-каталіцкі царкоўны дзеяч.
Яго смерць зняла апошнюю перашкоду для скасавання Берасцейскай уніі 1596 года.
Вучыўся ў школе пры Жыровіцкім манастыры і ў Рыме.
Член ордэна базыльян. Доктар тэалогіі і кананічнага права. Выкладаў у манастырскіх школах у Беразвеччы, Жыровічах.
Падчас царавання Паўла I садзейнічаў вяртанню ў унію прыходаў, якія былі пераведзены ў праваслаўе.
Епіскап брэсцкі, архіепіскап полацкі, мітрапаліт грэка-каталіцкай царквы (1817-1838).
У канцы жыцця яго акружалі епіскапы, прыхільнікі аб’яднання з праваслаўнай царквой – І. Сямашка, А. 3убко, В. Лужынскі і іншыя, што вяло да змяншэння яго ўплыву.
1858 год. У амерыканскай Філадэльфіі выдадзены патэнт на вулічную паштовую скрыню.
У Рэчы Паспалітай паштовыя скрыні вядомы з 1633 года. На радзіму паштовай скрыні прэтэндуе Легніца.
1883 год. Нарадзіўся Францішак Аляхновіч.
Беларускі драматург, празаік, паэт, публіцыст.
Яго аповесць «У капцюрох ГПУ» ёсць адным з ранніх твораў сусветнай літаратуры, які апісвае жыццё ў сталінскім канцэнтрацыйным лагеры непасрэдна з погляду арыштанта.
Яго п’есы (17) актыўна ставіліся калектывамі Беларусі, Латвіі, Чэхіі і найбольш трупай У. Галубка. За плённую працу Францішка Аляхновіча на ніве тэатра яшчэ пры жыцці яму прысвоілі званне «бацькі найноўшай беларускай драматургіі».
Супрацоўнічаў з «Нашай Нівай», удзельнічаў у беларускім нацыянальным руху, у тэатральных пастаноўках, арганізаваў віленскі тэатральны гурток Беларуская драматычная дружына, стварыў і паставіў дзіцячыя п’есы, ставіў пастаноўкі ў Менску, Вільні, меў сваю мінскую ўласную трупу, працаваў дырэктарам Беларускага савецкага тэатра, у Другім дзяржаўным тэатры ў Віцебску.
1 студзеня 1927 года арыштаваны, атрымаў 10 гадоў катаргі на Салавецкіх астравах.
У пачатку восені 1933 года быў абмяняны на арыштаванага ў Польшчы беларускага палітыка і філолага Б. Тарашкевіча.
Пад час вайны быў рэдактарам віленскай газеты «Беларускі голас», уваходзіў у Цэнтральны Камітэт Беларускай незалежніцкай партыі, ставіў у Мінску п’есы.
Увечары 3 сакавіка 1944 года быў застрэлены на сваёй кватэры. Яго забойства ўскалыхнула беларусаў Вільні. Яго застрэліць маглі і байцы Арміі Краёвай, і савецкія партызаны, і немцы.
З вялікаю ўрачыстасцю пахаваны на Кальвінскіх могілках у цэнтры Вільні, у 1989 годзе перапахаваны на могілках Росы, дзе пастаўлены помнік.
Творы Ф. Аляхновіча зноў пачалі ставіць на беларускай сцэне ў 1990-х гадах.
1918 год. Выканаўчы камітэт Рады Усебеларускага з’езда прымае Другую Устаўную грамату, абвешчана Беларуская Народная Рэспубліка ў этнічных межах.
Першая Грамата была выдадзена 21 лютага, у якой Выканкам аб’явіў сябе часовай уладай у Беларусі. Спасылаючыся на права народаў на самавызначэнне, Рада . Яназаяўляла, што ўлада ў краіне павінна фармавацца згодна з воляй народаў, якія насяляюць краіну, шляхам дэмакратычных выбараў ва Усебеларускі Устаноўчы Сойм.
Трэцяя Статутная грамата была выдадзена 25 сакавіка 1918 года а 8:00 у будынку мінскага сялянскага пазямельнага банка на вуліцы Серпухоўскай (цяпер – Валадарскага, 9). Яна аб’явіла аб абвяшчэнні незалежнай Беларускай Народнай Рэспублікі.
БНР мела тэрыторыю 300 000 квадратных кіламетраў.
1934 год. Нарадзіўся Юрый Гагарын (1934-1968).
Першы ў свеце касманаўт, Герой Савецкага Саюза.
У юнага Гагарына любімым творам быў верш Янкі Купалы “Хлопчык і лётчык”, які, верагодна, абумовіў выбар прафесіі.
У Магілёве ў гонар першага касманаўта Зямлі названа вуліца ў Задняпроўі.
1953 год. У бяльгійскім Лёвене памёр Мікола Равенскі (1886-1953).
Беларускі кампазітар, дырыжор, музычны крытык.
Працаваў рэгентам у Навагрудку, Чэрвені, хормайстрам мінскага гарадскога тэатра, выкладчыкам у музычным тэхнікуме, Беларускай кансерваторыі.
3 1944 года на эміграцыі ў Германіі, Бельгіі. Працаваў у Лёвенскі універсітэце, дзе стварыў студэнцкі ансамбль беларускай музыкі, кіраваў хорам беларускіх студэнтаў Бельгіі, з якім гастраляваў па Еўропе. Супрацоўнічаў з Беларускім інстытутам навукі і мастацтва.
Музычная і кампазітарская творчасць цесна звязана з беларускім фальклорам.
Аўтар апрацовак беларускіх народных песень і песень на вершы М. Багдановіча, Янкі Купалы, Якуба Коласа, К. Буйло, Ц. Гартнага, З. Бядулі, оперы «Браніслава» (лібрэта У. Дубоўкі; у 1930 годзе канфіскавана), першай беларускай аперэты на словы В. Дуніна-Марцінкевіча «Залёты», музыкі для «Пагоні», на тэксты царкоўных малітваў, у тым ліку «Магутны Божа» (на словы Н. Арсенневай).
Аўтар даследавання «Характэрныя рысы беларускай народнай песні».
1953 год. Пахаванне І. Сталіна і тысячы загінулых.
Цела Сталіна хаваюць у Маўзалеі, над галоўным уваходам якога змяшчаецца вялізны маналіт чорнага лабрадора са словамі: Ленін, Сталін.
Пазней цела Сталіна будзе вынесена з Маўзалея.
Сталін памёр 5 сакавіка. На чатыры дні ў СССР была аб’яўлена ўсенародная дзяржаўная жалоба. Тры дні запар жывая шматкіламетровая чалавечая рака, выгінаючыся па вуліцах Масквы, накіроўвалася да Калоннай залы Дома Саюзаў, да труны з целам нябожчыка.
З-за шматтысячнай вялікай колькасці людзей утвараліся цісканіны. Многія памерлі далёка на подступах. Па сведчаннях відавочцаў, усе раздушаныя целы складалі на грузавікі і вывозілі за горад. Сярод раздушаных былі такія, якія прыходзілі ў сябе, прасілі дапамогі. Але хуткая медыцынская дапамога практычна не працавала: па цэнтральных вуліцах забаранялася ездзіць. Параненыя нікога не цікавілі. На многіх вуліцах разыгрываліся сапраўдныя трагедыі. Цісканіна была такой моцнай, што людзей проста ўціскалі ў сцены дамоў. Абвальваліся платы, ламаліся брамы, разбіваліся вітрыны крам. Людзі залазілі на жалезныя ліхтарныя слупы і, не ўтрымаўшыся, падалі адтуль, каб ужо ніколі не падняцца. Некаторыя ў роспачы наадварот спрабавалі пралезці пад грузавікамі, але іх туды не пускалі. Па іх тапталіся, напіралі ззаду. Натоўп гушкаў хвалямі то ў адзін бок, то ў другі. Аб колькасці загінуўшых у тым страшным гармідары забаранялася нават казаць. І толькі праз некалькі гадоў, ужо ў гады выкрыцця культу асобы, сталі з’яўляцца сведчанні ўдзельнікаў тых падзей аб тысячах загінуўшых.
Колькасць ахвяр магчыма была куды большая за Хадынскую трагедыю, калі 30 траўня 1896 года ў дні ўрачыстасцяў з нагоды каранацыі Мікалая II загінула ад 1 389 да 4 000 чалавек.
1959 год. У продаж паступаюць першыя лялькі Барбі па 3 долары.
Амерыканская фірма “Матэл” прадставіла на выставе цацак у Нью-Йорку сваю ляльку “Барбі”, якая стала кумірам дзяцей ва ўсім свеце.
Барбі – самая папулярная ў свеце цацка. Кожны тыдзень у свеце прадаецца каля мільёна лялек, кожную секунду – дзве лялькі. У амерыканскай дзяўчынкі ва ўзросце 3-10 гадоў у сярэднім 8 такіх лялек, у італьянкі – 7, у францужанкі, немкі і англічанкі – па 5.
Адна з лялек, набытых у 1959 годзе за 3 долары, у 2004 годзе была прададзена на аўкцыёне eBay за 3 552 долары, а ў 2006 на аўкцыёне Christie’s у Лондане яе кошт вырас да 17 000.
1992 год. Памёр ураджэнец Брэста Менахем Бегін (Мечыслаў Бягун, 1913–1992).
Шосты прэм’ер-міністр Ізраіля, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру.
20 верасня 1940 года ў Вільні быў арыштаваны НКУС і заключаны ў Лукішскую турму як «агент брытанскага імперыялізму», быў этапаваны ў лагер у Комі АССР. У 1941 годзе ўступіў у войска Андэрса і ў траўні 1942 года апынуўся ў Палестыне.
Бегін – актыўны ўдзельнік Вайны за незалежнасць Ізраіля. Рэфарматар.
Аўтар артыкулаў і трох кніг мемуарнага характару, у тым ліку пра савецкую турму і лагер.
Свята пачалі працоўныя амерыканкі, працягнулі нямецкія сацыялісткі, а адзначаюць славянскія хатнія гаспадыні.
Вытокі Міжнароднага жаночага дня 8 сакавіка звязаны з падзеямі так званага «марша пустых рондаляў». 8 сакавіка 1857 года адбыліся дэманстрацыі работніц тэкстыльнай прамысловасці і пашывачных фабрык у Нью-Ёрку ў знак пратэсту супраць непрымальных умоў працы і нізкай заработнай платы. Яны патрабавалі скарачэння працоўнага дня, паляпшэння ўмоў працы, роўную з мужчынамі заработную плату. Страйк не даў ніякіх вынікаў, а мірны мітынг быў разагнаны паліцыяй.
8 сакавіка 1908 г. у Нью-Йорку адбылася дэманстрацыя «сацыялістычных жанчын», звязаная з тэкстыльнымі забастоўкамі ў 1857–58 гадах. Тысячы жанчын патрабавалі права голасу, выступілі супраць цяжкіх умоў працы і супраць працы дзяцей.
Да 1908 года штогадовыя дэманстрацыі сталі настолькі маштабнымі, што гэта заахвоціла Сацыялістычную партыю Амерыкі абвясціць 28 лютага 1909 г. Нацыянальным жаночым днём.
Традыцыя правядзення свята 8 сакавіка (23 лютага па старым стылі) стала ўмацоўвацца паўсюдна пасля таго, як у 1914 годзе жанчыны Аўстра-Венгрыі, Германіі, Даніі, Нідэрландаў, Швейцарыі, Расіі, ЗША і іншых краін правялі мітынгі супраць вайны, мілітарызму і за права голасу. Прынята лічыць, што дата была абрана ў памяць аб буйных забастоўках работніц тэкстыльных фабрык у ЗША, якія адбыліся 8 сакавіка ў 1857 і 1908 гадах.
У Савецкім Саюзе 8 сакавіка звязвалася з падзеямі Лютаўскай рэвалюцыі
На замацаванне 8 сакавіка ў якасці Міжнароднага жаночага дня таксама паўплывалі падзеі лютага 1917 года ў Расіі. У 1917 годзе ў гэты дзень (23 лютага па старым стылі) пачалася забастоўка работніц ткацкіх фабрык Выбаргскага боку ў Петраградзе з патрабаваннямі “Хлеба і міру!”, якая перарасла ў рэвалюцыю.
Праз чатыры дні імператар падпісаў указ аб дараванні права голасу жанчынам, а праз тыдзень адрокся ад пасаду. У першыя гады савецкай улады выбаргскіх ткачых шырока ўшаноўвалі як застрэльшчыц звяржэння царызму.
Пасля Лютаўская рэвалюцыя апынулася ў цені бальшавіцкага Кастрычніцкага перавароту, і дадзеная акалічнасць у СССР не акцэнтавалася. Прычым петраградскія бальшавікі скарысталіся святкаваннем Міжнароднага жаночага дня для арганізацыі мітынгаў і сходаў, якія стыхійна пераходзілі ў забастоўкі і рэвалюцыйныя дэманстрацыі.
У 1921 годзе па рашэнні 2-й Камуністычнай жаночай канферэнцыі было вырашана святкаваць Міжнародны жаночы дзень 8 сакавіка ў памяць аб удзеле жанчын у петраградскай дэманстрацыі 23 лютага (8 сакавіка) 1917 года, які стаў адной з падзей, што папярэднічалі Лютаўскай рэвалюцыі, у выніку якой была звергнута манархія.
Як цяпер адзначаюць гэты дзень у розных краінах
Жаночы дзень 8 Сакавіка афіцыйна святкуюць у больш за 40 краінах, але не ўсюды аднолькава. Святкуюць 8 сакавіка не толькі ў краінах былога Савецкага Саюза, але і ў Цэнтральнай і Заходняй Еўропе, а таксама краінах Азіі, Афрыкі і Амерыкі.
У былых савецкіх рэспубліках захавалася традыцыя адзначаць жаночы дзень шырока. У наш час 8 сакавіка адзначаецца як Міжнародны жаночы дзень (альбо як Дзень жанчыны, Дзень маці і т. д.) і з’яўляецца непрацоўным святочным днём ва ўсіх краінах былога СССР. Выключэнні складаюць Латвія, Літва і Эстонія, хоць і там гэту дату таксама адзначаць.
Да гэтага дня рыхтуюцца ўсе мужчыны ад малога да вялікага: купляюць кветкі, падарункі, вучаць вершы, рыхтуюць душэўныя віншаванні сваім мамам, сяброўкам, жонкам і калегам. Дамы і офісы ператвараюцца ў пахкія сады. Прыбраныя жанчыны адчуваюць сябе імянінніцамі, а мужчыны бяруць на сябе хатнія клопаты.
Адзначаецца гэта дата ў Манголіі, Камбоджы, Лаосе і В’етнаме, дзе 8 сакавіка лічыцца непрацоўным днём. Прычым у В’етаме сучаснае свята ў гонар жанчын злілося са старажытным Днём памяці сясцёр Чынг. Шырока адзначаецца 8 сакавіка і ў Кітаі, дзе для жанчын у гэты дзень прадугледжаны скарочаны працоўны дзень.
У Германіі 8 сакавіка з’яўляецца рэгіянальным святам і выходным днём у Берліне. Адзначаецца Міжнародны жаночы дзень і ў Італіі. У гэты дзень італьянскія мужчыны дораць жанчынам букеты мімозы, якія сталі сімваламі жаночага дня.
З раніцы 7 сакавіка адбыўся прарыў трубаправода ў крычаўскім мікрараёне Камсамольскім, паведамляе МНС. На час правядзення рамонтных работ мясцовымі камунальнымі службамі без водазабеспячэння заставаліся 89 шматкватэрных і 39 прыватных жылых дамоў. Гэта значыць, што амаль палова горада знаходзілася без водазабеспячэння.
Паломка была настолькі масштабнай і сур’ёзнай, што для жыхароў горада нават арганізоўваўся падвоз вады. Водазабеспячэнне спажыўцам было адноўлена толькі а 17-й вечара. З гэтага вінікае, што практычна большую частку дня многія жыхары горада не маглі набраць вады альбо скарыстацца прыбіральняй.
Афіцыйным Кіевам падчас абмену ваеннапалоннымі 7 сакавіка Расіі быў перадзены беларускі найміт, якога асудзілі за ўдзел у расійскай агрэсіі супраць Украіны – перадаеnews.pn.
Грамадзянін Беларусі Максім Зязюльчык (на фота) патрапіў у спіс 90 расійскіх вайскоўцаў, якія былі абменены на 130 украінскіх вайскоўцаў на мяжы Украіны з Белгарадскай вобласцю.
18 студзеня ў Кіеве Зязюльчык быў прыгавораны судом да 10 гадоў пазбаўлення волі за ўдзел у якасці найміта ў баявых дзеяннях супраць Украіны. Пры гэтым суд прыняў рашэнне аб вызваленні беларуса ад адбывання пакарання ва Украіне.
Максім Зязюльчык асабіста падпісаў заяву, у якой пагадзіўся на перадачу Расіі ў абмен на палоннага вайскоўца, грамадзяніна Украіны.
У сталіцы Грузіі Тбілісі, як і абяцала ўранні апазіцыя, у 15:00 па мясцоваму часу пачалося шэсце пратэстоўцаў супраць закона аб «іншаагентах» – паведамляе news.pn са спасылкай на грузінскія СМІ.
У дадзены момант людзі ідуць па вуліцы да будынка парламента калонай, з расцяжкай і лозунгам “No Russian Law”.
Як вядома, 7 сакавіка ў Грузіі парламент падтрымаў у першым чытанні праект закона аб “замежных агентах”. У адказ на гэта пад будынкам грузінскага парламента сабраліся тысячы пратэстоўцаў, якія выступаюць супраць прыняцця законапраекта. Супраць іх грузінскія сілавікі прымянілі вадамёты і слёзатачывы газ, адбыліся сутычкі паміж пратэстоўцамі і паліцыяй.
Прэзідэнт Грузіі Саламе Зурабішвілі, якая зараз знаходзіцца ў Нью-Йорку з афіцыйным візітам, падтрымала пратэстоўцаў супраць законапраекта аб «замежных агентах», заявіла, што тыя, хто сёння стаіць на праспекце Руставелі супраць закона прадстаўляюць свабодную Грузію і паабяцала накласці на яго вета, калі дакумент будзе прыняты ў парламенце рэспублікі. Яна дадала, што “закон нікому не быў патрэбны… акрамя дыктату Масквы… Сёння тыя, хто падтрымлівае гэты закон, і тыя, хто галасаваў за гэты закон, парушаюць Канстытуцыю…, адводзяць нас усіх з Еўропы».
Паводле звестак МУС, да раніцы былі затрыманы 66 удзельнікаў акцыі, пацярпелі каля 50 праваахоўнікаў. Але ў Тбілісі палічылі, што пры разгоне дэманстрацыі, затрыманнях, паліцыя перавысіла паўнамоцтвы на акцыі. Пачатае расследаванне – паведамляе sputnik-georgia. Крымінальная справа ўзбуджаная па артыкуле “Перавышэнне службовых паўнамоцтваў з ужываннем гвалту або зброі”, у Грузіі гэта караецца пазбаўленнем волі на тэрмін ад 5 да 8 гадоў з пазбаўленнем права займаць пасады або займацца дзейнасцю на тэрмін да 3 гадоў.
З нагоды Міжнароднага жаночага дня ўпершыню ў гісторыі ўведзены санкцыі за сексуальны гвалт над жанчынамі. Пакараны расійскія вайскоўцы і паліцэйскія за гвалт ва Украіне і Маскве, міністры “Талібана”, грамадзяне Судана і іншых краін.
Еўрапейскі Саюз папоўніў свае санкцыі. У спіс, які складзены напярэдадні Міжнароднага жаночага дня 8 сакавіка, увайшлі дзевяць чалавек, у тым ліку двое расійскіх ваенных камандзіраў, і тры арганізацыі, якія ЕС палічыла адказнымі за сексуальны гвалт і парушэнне правоў жанчын.
Еўрапейскі Саюз упершыню наклаў санкцыі, накіраваныя на тых, хто займаецца сексуальным гвалтам, паведамляе Euronews. Яшчэ ў снежні 2020 года краіны ЕС пагадзіліся на распаўсюджванне рэжыму санкцый на правы чалавека, але цяпер ён упершыню прымяняецца за сексуальны гвалт.
Патрапілі ў спіс санкцый расійскі генерал-маёр Мікалай Кузняцоў і палкоўнік Раміль Ібатулін, якія ваявалі ва Украіне. Падначаленыя іх падраздзяленняў сістэматычна здзяйснялі акты сексуальнага гвалту і згвалтаванні ва Украіне ў сакавіку-красавіку 2022 г. Існуюць дадзеныя, што пад іх камандаваннем у сакавіку і красавіку мінулага года атрады расійскіх узброеных сіл сістэматычна здзяйснялі “акты сексуальнага гвалту” супраць грамадзянскага насельніцтва Украіны. Гэтыя дзеянні ў тым ліку ўключалі згвалтаванне цяжарнай жанчыны каля Кіева і групавыя згвалтаванні.
“Мы таксама глыбока занепакоеныя паведамленнямі, што расейскія ўзброеныя сілы выкарыстоўваюць сексуальны гвалт над жанчынамі і дзецьмі ва Украіне як зброю вайны. – заявіла Еўрапейская камісія – Гэтыя дзеянні – ваенныя злачынствы, і злачынцы павінны несці адказнасць”.
Акрамя таго, ЕС унесла ў чорны спіс двух маскоўскіх супрацоўнікаў паліцыі, у тым ліку Аляксандра Федорынава. Іх абвінавачваюць у адвольным арышце і катаваннях расіянак, якія пратэставалі супраць уварвання ва Ўкраіну. У выпадку з паліцэйскім Іванам Рабавым, “пацярпелыя паведамляюць, што ён збіў іх, душыў іх пластыкавымі пакетамі і абражаў іх фізічна і вусна на працягу шасці гадзін” – кажа Савет ЕС.
У дадатак да чатырох грамадзян Расіі, у спіс патрапілі два міністры талібаў за абмежаванне правоў афганскіх жанчын і дзяўчат. Санкцыі таксама ўводзяцца ў дачыненні да двух чыноўнікаў з Паўднёвага Судана, турмы Карчак у Іране, рэспубліканскай гвардыі Сірыі, а таксама намесніка міністра ваеннай хунты ў М’янме.
Санкцыі цягнуць замарожванне актываў, размешчаных дзе-небудзь у Еўрапейскім Саюзе, забарону на ўезд на тэрыторыю ЕС і забарону на прадстаўленне паслуг.
“Мы адпраўляем злачынцам выразны сігнал, што іх злачынствы не сыдуць з імі” – заявіў міністр замежных спраў Нідэрландаў Вопка Хукстра. “Гэтыя жудасныя, нечалавечыя дзеянні будуць мець наступствы”.
Гэты крок аднагалосна прыняты 27 дзяржавамі-членамі і прысвечаны Міжнароднаму жаночаму дню, які адзначаецца 8 сакавіка.
У вёсцы Котлева Горацкага раёна гаспадар сядзібы знайшоў на ўласным падворку памерлую лісу. Праверка паказала, што драпежнік хварэў на шаленства. Пры гэтым ліса кантактавала з гаспадарскім сабакам, які пазней паводзіў сябе агрэсіўна. Усім асобам, што маглі атрымаць заражэнне, прапісаныя антырабічныя прывіўкі – паведамляе “Горацкі веснік”.
