Category: Навіны Магілёва Сёння

Касцюковічы без прыкрас: што не трапіла ў артыкул пра «квітнеючы» раён

Навіна ад

Раённая газета намалявала Касцюковіцкі раён як вітрыну паспяховага аднаўлення: магутная прамысловасць, новыя дамы, дагледжаныя вуліцы, моладзь, якая нібыта свядома выбірае малую радзіму, сельская гаспадарка, што ўпэўнена рухаецца наперад, і сацыяльная сфера, дзе ўсё робіцца для людзей.

Але калі абапірацца не на ўрачысты рэпартаж, а на факты, карціна атрымліваецца куды менш рэкламнай.

У ёй ёсць не толькі новыя кватэры і справаздачы пра вытворчасць цэменту, але і беспрацоўныя на грамадскіх работах, карупцыйныя гісторыі, экалагічныя праблемы, радыяцыйнае забруджванне, побытавая дэградацыя гарадскога асяроддзя і адчуванне, што «развіццё» падмяняецца касметыкай, лозунгамі і абавязковым лукашэнкаўскім аптымізмам. Разбіраемся.

Не «драйвер рэгіёна», а горад, які выглядае застылым у часе

Прапагандысты сцвярджаюць: Касцюковіцкі раён – «драйвер паўднёва-ўсходняга рэгіёна», месца, дзе мінулае пераадолена, а будучыня будуецца літаральна на вачах.

Лепш за ўсё адсутнасць любых драйвераў паказвае рубрыка раённай газеты «Учора і сёння», якая, па ідэі, павінна была дэманстраваць прагрэс. Але вынік атрымаўся супрацьлеглы: старыя і новыя фатаграфіі адрозніваюцца толькі колерам і паказваюць не столькі развіццё, колькі фіксуюць дзіўную нерухомасць гарадскога асяроддзя. Які ўжо там вялікі рывок…

Не «горад для моладзі», а раён, дзе людзей зноў і зноў вядуць на грамадскія работы

У артыкуле раённай газеты моладзь прадстаўлена як галоўны рухавік мясцовага развіцця. Маладыя спецыялісты атрымліваюць жыллё, працуюць, ствараюць сем’і, водзяць дзяцей у гурткі і бачаць будучыню менавіта ў Касцюковічах.

Але ў мясцовых юнакоў і дзяўчат перад вачыма зусім іншая карціна – людзі без устойлівай занятасці, «падуліковыя» грамадзяне і грамадскія работы.

Гэта дрэнна спалучаецца з вобразам раёна, дзе ва ўсіх ёсць дастойная праца і прывабныя перспектывы.

Але праблема не толькі ў «нежаданні касцюковічцаў працаваць», як гэта любяць падаваць афіцыйныя крыніцы, а ў шэрагу іншых фактараў:

  • нізкія заробкі;
  • абмежаваны выбар прафесій;
  • слабая прывабнасць вакансій;
  • адсутнасць рэальнай канкурэнцыі за работніка;

Частка моладзі сапраўды застаецца ў раёне, але не таму, што Касцюкоўшчына камфортная.

  • хтосьці звязаны мэтавым размеркаваннем;
  • хтосьці атрымаў арэнднае жыллё і залежыць ад працы;
  • хтосьці застаецца праз сям’ю;
  • хтосьці не мае рэсурсаў для пераезду;
  • хтосьці выбірае не паміж «Касцюковічамі і вялікім светам», а паміж малым горадам і нявызначанасцю.

А гэта ўжо зусім не рамантычны выбар на карысць малой радзімы, а простая безвыходнасць.

Не «эфектыўная эканоміка», а хабарніцтва і ашуканства

Раённая газета робіць акцэнт на прамысловасці і сельскай гаспадарцы. Галоўны сімвал поспеху – Беларускі цэментны завод, рэкордныя аб’ёмы вытворчасці, тэхніка, пасяўныя плошчы, новыя малочна-таварныя комплексы, трактары, угнаенні, кадры.

За фасадам жа бадзёрых гаспадарчых справаздач – міліцэйская зводка пра карупцыю і хабарніцтва, якая ніяк не ўпісваецца ў афіцыйны вобраз «эфектыўнага кіравання».

Напрыклад, як быць са скаргай работнікаў хлебазавода на тэмпературны рэжым у цэхах?

Гэта таксама ўзор эфектыўнага кіравання і стабільных працоўных месцаў?

Утульныя вуліцы і якасная медыцына з’яўляюцца пасля скаргаў і скандалаў

Утульныя вуліцы Касцюковіч – таксама міф. Парушальнікаў прыродаахоўнага заканадаўства даводзіцца адсочваць фотапасткамі, а разбірацца са зграяй агрэсіўных бяздомных сабак улады пачынаюць толькі пасля публікацый у сацсетках, гэта значыць пасля шырокага грамадскага рэзанансу.

Не варта забываць і пра «ўтульнасць» стаматалогіі ў Касцюковічах, якая выдае на ўвесь раён 12 талонаў у дзень.

Такім чынам, Касцюковіцкі раён – не казачны свет з набліжаным светлым будучым, а складаная, дэпрэсіўная тэрыторыя, дзе асобныя прыкметы развіцця суседнічаюць з беднасцю выбару, адміністрацыйным прымусам, сацыяльнымі праблемамі, экалагічнымі рызыкамі і цяжкай спадчынай Чарнобыля.

Фота раённай газеты.

У Бабруйскім раёне селянін зладзіў пажар, разаграваючы трубы газавай гарэлкай

Навіна ад

Разагрэць замёрзлыя пластыкавыя трубы газавай гарэлкай вырашыў жыхар Бабруйскага раёна. В выніку – ў хаце пажар, а мужчына – ў бальніцы.

У адной з вёсак Бабруйскага раёна звычайная бытавая праблема ледзь не скончылася трагедыяй. У доме 77-гадовай жанчыны замерзлі вадаправодныя трубы. Дачка гаспадыні паведаміла пра гэта брату, і той узяўся самастойна “ратаваць” сітуацыю.

58-гадовы мужчына вырашыў разагрэць ПВХ-трубы з дапамогай партатыўнай газавай гарэлкі. Каля дваццаці хвілін ён грэў камунікацыі ў праёме сцяны паміж кухняй і санвузлом. Аднак замест чаканага выніку з’явіўся дым, а затым і адкрытае полымя.

Дачка гаспадыні першай заўважыла пажар. Разам з братам яны паспелі вывесці маці на вуліцу і спрабавалі самастойна патушыць агонь, але ён хутка распаўсюджваўся. У выніку давялося выклікаць ратавальнікаў.

Супрацоўнікі МНС ліквідавалі ўзгаранне, аднак без наступстваў не абышлося: мужчыну шпіталізавалі з тэрмічнымі апёкамі пальцаў рук і цемянной вобласці галавы, а таксама прыкметамі апёкаў дыхальных шляхоў. Траўмы лёгкія, але запатрабавалі медыцынскай дапамогі.

Было выяўлена, што агонь развіваўся інтэнсіўна і нанёс значныя пашкоджанні дому. Найбольш пацярпелі кухня і санвузел, бо менавіта там праводзіліся “рамонтныя работы”. Частка канструкцый і маёмасці была знішчана.

Дадатковым фактарам рызыкі сталі матэрыялы ў доме: трубы былі ўцеплены мантажнай пенай, сцены абшыты кардонам і абклеены шпалерамі. Усе яны лёгка запальваюцца, асабліва пры тэмпературы полымя гарэлкі, якая можа дасягаць 1300–1500 градусаў Цэльсія.

Фотаздымак: sudexpert.gov.by

29 красавіка. Дзень у гісторыі. Мсціслаўская бітва. Кук высаджваецца ў Аўстраліі. Рэцэпт “Доктарскай”. Нарадзіўся М. Ермаловіч

Навіна ад

Міжнародны дзень танцу (International Day of Dance, з 1982 года).

Устаноўлены па ініцыятыве камітэта танца Міжнароднага інстытута тэатра пры ЮНЕСКА ў дзень нараджэння французскага балетмайстра Жана Жоржа Навера (1727–1810), рэфарматара і тэарэтыка мастацтва танца, які ўвайшоў у гісторыю як “бацька сучаснага балета”, аўтара знакамітага тэарэтычнага сачынення “Лісты аб танцы і балетах”, у якім ён не толькі абагульніў назапашаны да таго часу досвед у вобласці харэаграфіі, але і з матэматычнай дакладнасцю і мастацкай вобразнасцю абгрунтаваў асноўныя прынцыпы харэаграфіі.

Па задуме заснавальнікаў, Міжнародны дзень танца закліканы аб’яднаць усе напрамкі танца, стаць падставай для ўшаноўвання гэтай формы мастацтва і яго здольнасці пераадольваць усе палітычныя, культурныя і этнічныя бар’еры, аб’ядноўваць людзей, дазваляючы размаўляць на агульнай мове – мове танца.

На выяве: Жан Жорж Навер

1386 год. Вялікі князь смаленскі Святаслаў, які падтрымаў выступленне Андрэя Полацкага супраць Ягайлы, быў разгромлены падчас Мсціслаўскай бітвы.

Ва ўмовах унутрыпалітычнай барацьбы ў ВКЛ вялікі князь смаленскі Святаслаў Іванавіч падтрымаў Андрэя Альгердавіча, спадзяючыся вярнуць страчаны раней Мсціслаў.

18 красавіка 1386 года ён аблажыў Мсціслаў, аднак узяць горада не здолеў. 29 красавіка падышло вялікалітоўскае войска на чале з Свідрыгайлам, Карыбутам, Лугвенам і Вітаўтам. Бітва адбылася на рацэ Віхры, вялікалітоўскае войска перамагло, Святаслаў загінуў у бітве.

1770 год. Брытанскі мараплавацель Джэймс Кук (1728–1779) упершыню высадзіўся ў Аўстраліі.

Ён падышоў да ўсходняга берага Аўстраліі. На беразе заліва, у водах якога спыніўся яго карабель «Індэвар», экспедыцыі атрымалася знайсці шмат невядомых раней відаў раслін, таму Кук назваў гэты заліў Батанічным. З Батанічнага заліва Кук накіраваўся на паўночны захад уздоўж усходняга ўзбярэжжа Аўстраліі.

Кук здзейсніў тры вандраванні ў Ціхім акіяне і стаў першым еўрапейцам, які даследаваў большую частку яго ўзбярэжжа, адкрыў Гаваі, шматлікія астравы, першым абыйшоў вакол Новай Зеландыі, даследаваў частку ўзбярэжжа Аляскі, склаў дакладныя марскія карты.

1921 год. Нарадзіўся Мікола Ермаловіч (1921–2000).

Беларускі гісторык, публіцыст, крытык і літаратуразнаўца, брат магілёўскага тэатральнага рэжысёра Валянціна Ермаловіча (1925–2004). Заснавальнік новай беларускай рамантычнай гістарыяграфіі.

Даказваў, што Літва ніколі не заваёўвала Беларусь, а ВКЛ з’яўлялася беларускай дзяржавай.

Альтэрнатыўнае бачанне гісторыі Беларусі выклікала раздражненне ўлады, пераслед КДБ.

Выдаваў рукапісны самвыдавецкі часопіс «Падснежнік» («Гутаркі», 1963–1976, каля 50 выпускаў) пад псеўданімам Сымон Беларус.

Аўтар кніг «Па слядах аднаго міфа», «Дарагое беларусам імя» (1970), «Старажытная Беларусь: Полацкі і Новагародскі перыяды», «Старажытная Беларусь: Віленскі перыяд», «Беларуская дзяржава Вялікае Княства Літоўскае».

Працы Ермаловіча ў значнай ступені паўплывалі на фармаванне сучаснай грамадскай думкі і гістарыяграфіі Беларусі.

У апошні дзень жыцця 5 сакавіка 2000 года амаль невідушчы 78-гадовы навуковец трапіў пад колы аўтамабіля ў Мінску. Кіроўца ўцёк з месца здарэння.

1924 год. Памёр Міхаіл Пліс (1858–1924).

Праваслаўны святар, грамадска-культурны дзеяч, педагог, давераная асоба патрыярха Ціхана, член Цэнтральнай беларускай рады Віленшчыны і Гродзеншчыны, Віленскага беларускага нацыянальнага камітэта, выкладач Закона Божага на беларускай мове, адзін з ініцыятараў стварэння ў Вільні Святатроіцкага беларускага праваслаўнага таварыства, сузаснавальнік Таварыства беларускай школы.

У міжваенны час выступаў за беларусізацыю праваслаўнай царквы ў Заходняй Беларусі.

Аўтар працы па гісторыі праваслаўнай царквы, якая захоўваецца ў аддзеле рукапісаў Цэнтральнай бібліятэкі Акадэміі навук Літвы.

1931 год. Памёр Яўхім Карскі (1860/1961–1931).

Беларускі філолаг-славіст. Заснавальнік беларускага навуковага мовазнаўства і літаратуразнаўства, этнограф, фалькларыст, палеограф, акадэмік Пецярбургскай АН, правадзейны член Інбелкульта, Чэшскай акадэміі навук.

Абараніў першую ў гісторыі дысертацыю па беларускім мовазнаўстве «Да гісторыі гукаў і форм беларускай гаворкі» (1893).

Працаваў прафесарам універсітэтаў Варшаўскага (загадчык кафедрай, дэкан гісторыка-філалагічнага факультэта, рэктар, 1905–1910), Растоўскага  (1915–1916, былы Варшаўскі), Мінскага педінстытута.

Удзельнік беларускага нацыянальнага руху, ганаровы старшыня Першага ўсебеларускага з’езда, старшыні камісіі па адкрыцці БДУ.

Аўтар больш за 1000 прац, у тым ліку даследаванняў па гісторыі беларускай мовы, дыялекталогіі, фальклоры, этнаграфіі, гісторыі беларускай літаратуры, сямітомнай працы «Беларусы» – энцыклапедыі беларусазнаўства. Прарадзімай славян  лічыў Палессе, даказваў, што беларусы – аўтахтоны на сваіх землях, склаў этнаграфічную карту Беларусі пачатку ХХ стагоддзя

На радзіме вучонага, на будынку сярэдняй школы ў в. Лаша працуе з 1964 года мемарыяльны музей, яго імя носіць Гродзенская абласная бібліятэка.

1936 год. Дзень нараджэння доктарскай каўбасы.

На маскоўскім мясакамбінаце імя А. Мікаяна створаны рэцэпт каўбасы “Доктарская”: свініна, гавядзіна, яйкі курыныя, сухое малако, арэх мускатны.

Гатунак каўбасы быў распрацаваны як дыетычны прадукт для тых савецкіх грамадзян “чыё здароўе было падарвана ў выніку Грамадзянскай вайны і царскага дэспатызму”.

Каўбаса гатунка “Доктарская” паважаецца многімі беларусамі і па сённяшні час.

1940 год. Нарадзіўся Уладзімір Ганчарык.

Беларускі грамадска-палітычны дзеяч.

Скончыў Беларускі інстытут народнай гаспадаркі. Кандыдат эканамічных навук.

Быў на партыйнай рабоце, займаў шэраг кіраўнічых пасад, у тым ліку другога сакратара Магілёўскага абкама КПБ, працаваў старшынёй Беларускага рэспубліканскага савета прафсаюзаў, Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі.

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1986–1990), Вярхоўнага Савета СССР (1989–1991), Вярхоўнага Савета Беларусі (1995–1996).

Адзіны кандыдат ад апазыцыі на прэзыдэнцкіх выбарах у 2001 годзе.

1967 год. Адбылася прэм’ера мастацкага фільма “Няўлоўныя мсціўцы”, у якой зняўся і ўраджэнец г. Рэчыцы Яфім Капелян (1912–1975).

Капелян – адзін з вядучых акцёраў Вялікага драматычнага тэатра ў Ленінградзе, Народны артыст СССР.

2002 год. Памёр Ігар Гермянчук (1961-2002).

Журналіст, грамадскі дзеяч, дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 12 склікання, рэдактар газеты “Свабода”, заснавальнік часопісу “Кур’ер”.

Скончыў факультэт журналістыкі БДУ. Адзін з актыўных удзельнікаў незалежніцкага руху 1980-х гадоў. Удзельнічаў у маладзёжным грамадскім аб’яднанні «Беларуская Майстроўня» (1979–1984). Член БНФ «Адраджэньне».

У 29-гадовым узросце стаў адным з самых маладых дэпутатаў Вярхоўнага Савета БССР. 11 красавіка 1995 года разам з іншымі дэпутатамі ад Апазіцыі БНФ абвясціў галадоўку пратэсту супраць ініцыяванага А. Лукашэнкам рэферэндуму пра дзяржаўную мову і сімволіку.

У 30-гадовым узросце ўзначаліў газету «Свабода», якая пры ім зрабілася найбуйнейшым і самым папулярным апазіцыйным выданнем краіны. За вострыя публікацыі пракуратура чатыры разы заводзіла на яго крымінальныя справы.

Пад канец 1997 года газета «Свабода» была забароненая, але ўжо ў студзені 1998 года  Гермянчук здолеў адрадзіць яе пад назвай «Навіны».

Шклоўскія камунальнікі бясплатна раздаюць туі

Навіна ад

Шклоўскае УКП “Жылкамгас” прадастаўляе гараджанам саджанцы, каб яны сваімі рукамі ўпрыгожылі двары.

Туі, зямлю і ваду гатовы прадаставіць шклоўскія камунальнікі ў межах акцыі “Утульнасць сваімі рукамі” жыхарам шматкватэрных дамоў, каб тыя высадзілі іх у сваіх дварах. Для гэтага людзям трэба звярнуцца ў “Жылкамгас” са сваімі прапановамі і адрасам, дзе плануецца высадзіць дрэвы.

“Ад вас толькі добры настрой і жаданне зрабіць свой дом лепей і прыгажэй” – гавораць арганізатары акцыі.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

У Чыгірынскае водасховішча запусцілі каля дзявяці тон рыбы

Навіна ад

Рыбная гаспадарка “Волма” засяліла ў Чыгірынскае водасховішча, што на Быхаўшчыне і Кіраўшчыне, каля дзявяці тон рыбы розных гатункаў.

Вадаём папоўнілася таўсталобікам (двухгодак) агульнай вагой 4200 кг у колькасці 14 тыс.асобнікаў, сомам (трохгодак) – агульная вага – 500 кг, колькасць – 0,334 тыс. асобнікаў, а таксама белым амурам (двухгодак) – агульная вага – 4200 кг, колькасць – 14 тыс. асобнікаў. Пра гэта паведамляе Беларускае таварыства паляўнічых і рыбаловаў.

Такое зарыбленне праводзяцца на аснове біялагічнага абгрунтавання, якое распрацоўваецца ў Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. У абгрунтаванні прапісана, якія віды рыб і ў якіх колькасцях можна ўсяляць з улікам кармавых магчымасцяў вадаёма. З дапамогай спланаванага зарыблення атрымоўваецца не толькі павысіць прадуктыўнасць водасховішча, але і правесці яго біялагічную меліярацыю, дамагчыся паляпшэння якаснага складу ўловаў, аднавіць колькасць пэўных відаў рыб, сцвярджаюць у таварыстве.

Фотаздымак: Беларускае таварыства паляўнічых і рыбаловаў

У Магілёве павышалі «ўзаемны давер» дзяўчат-ваеннаслужачых

Навіна ад

Паўсюдная мілітарызацыя Беларусі працягваецца: на Магілёўшчыне дзяўчаты-ваеннаслужачыя прайшлі марш-кідок

У Беларусі працягваецца курс на мілітарызацыю грамадскага і дзяржаўнага жыцця. Чарговым прыкладам стаў марш-кідок сярод дзяўчат-ваеннаслужачых унутраных войскаў МУС, які прайшоў на Магілёўшчыне і быў прымеркаваны да набліжэння Дня Перамогі.

Удзельніцам трэба было прайсці складаны маршрут, прадэманстраваўшы вынослівасць, сілу, навыкі арыентавання, уменне дзейнічаць у камандзе і выконваць баявыя задачы.

Маршрут уключаў пераадоленне перашкод і воднай перашкоды, перанос скрыняў са зброяй, бег у процівагазах, аказанне дапамогі ўмоўным параненым і іх эвакуацыю на насілках. 

У лясным масіве дзяўчаты прайшлі шэсць кіламетраў па перасечанай мясцовасці, арыентуючыся па азімуце. Завяршылася выпрабаванне на стральбішчы: ваеннаслужачыя пераадолелі «паласу разведчыка», штурмавалі апорны пункт і выканалі агнявую задачу.

Нягледзячы на сур’ёзную нагрузку, усе ўдзельніцы справіліся з выпрабаваннем. Па выніках марш-кідка камандзір павіншаваў ваеннаслужачых з паспяховым праходжаннем дыстанцыі, а дзвюм з іх былі прысвоены афіцэрскія званні.

Прадстаўніца першаснай арганізацыі Беларускага саюза жанчын брыгады Ірына Сапраненка заявіла, што галоўная мэта мерапрыемства – умацаванне каманднага духу і «ўзаемнага даверу».

Аднак на фоне падобных заяў пра «ўзаемны давер» Беларусь усё часцей фігуруе ў паведамленнях пра рост ваеннай актыўнасці каля межаў з Украінай.

Прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі заявіў, што ўкраінская разведка фіксуе ўзмацненне актыўнасці на беларуска-ўкраінскай мяжы. Паводле яго слоў, гаворка ідзе ў тым ліку пра абсталяванне артылерыйскіх пазіцый і будаўніцтва дарог «на тэрыторыю Украіны».

Лукашэнка ж, хоць і асцерагаецца лёсу Мадура, працягвае прасоўваць мілітарызаваную павестку ў інтарэсах Расіі і ўцягваць у яе ўсё новыя групы грамадства.

Фота “Магілёўскія ведамасці”.

У Магілёве рыхтуюць да адкрыцця вулічную фудкорт-пляцоўку «Паляна»

Навіна ад

У Магілёве з’явіцца новая гарадская прастора з фудкортам, забаўкамі і зонамі для адпачынку.

Праект атрымаў назву «Паляна» – па фармаце ён нагадвае папулярныя сталічныя стрытфуд-пляцоўкі кшталту «Пясочніцы».

Пляцоўку добраўпарадкоўваюць у цэнтральнай частцы горада – на вуліцы Піянерскай, недалёка ад асноўных гарадскіх славутасцяў.

На тэрыторыі ўжо ідуць будаўнічыя работы: устаноўлены першыя павільёны, дзе, верагодна, размесцяцца пункты хуткага харчавання. Аднак якія менавіта ўстановы будуць працаваць на пляцоўцы і калі адбудзецца адкрыццё, пакуль не ўдакладняецца.

Паводле задумы, «Паляна» павінна стаць не толькі месцам для вулічнай ежы. Арганізатары плануюць ператварыць яе ў паўнавартасную прастору для гарадскога адпачынку. Там хочуць праводзіць кінапаказы, фестывалі, майстар-класы і спартыўныя актыўнасці.

Такім чынам, фармат стрытфуд-пляцовак, ужо звыклы для Мінска, паступова дабіраецца і да абласных цэнтраў.

Для Магілёва «Паляна» можа стаць новай кропкай прыцягнення ў цэнтры горада – асабліва ў цёплы сезон.

Фота blizko.by.

У Магілёве мужчына фіктыўна ўладкаваў на працу жонку

Навіна ад

Супрацоўнікі АБЭЗ Кастрычніцкага РАУС Магілёва выявілі крадзеж грошай у адной з мясцовых арганізацый.
Паводле даных праваахоўнікаў, 32-гадовы загадчык камбіната аформіў на працу сваю 33-гадовую жонку. Аднак, як устаноўлена, больш за год жанчына фактычна не выконвала службовыя абавязкі, пры гэтым штомесяц атрымлівала зарплату на банкаўскую картку.
Агульная сума незаконна атрыманых сродкаў перавысіла 16 тысяч рублёў.
Па факце крадзяжу, здзейсненага шляхам злоўжывання службовымі паўнамоцтвамі групай асоб па папярэдняй змове, узбуджана крымінальная справа.
Фігурантам можа пагражаць да 10 гадоў пазбаўлення волі.

Былому лідару магілёўскага БНФ збіраюць на дапамогу пасля інсульта

Навіна ад

Пасля інсульта на стрыме ў блогера даўні дэмакратычны лідар з Магілёва Анатоль Фёдараў аднаўляе сваё здароўе.

Інсульт у Фёдарава адбыўся 23 студзеня 2026 года падчас яго ўдзелу ў жывой трансляцыі блогера Сяргея Пятрухіна. Пасля заканчэння эфіру яго тэрмінова шпіталізавалі.

У размове з «Нашай Нівай» Анатоль Фёдаравіч паведаміў, што стан паступова паляпшаецца. Паводле яго, у цэлым ён адчувае сябе задавальняюча, хоць час ад часу ўзнікае слабасць. Ён ужо можа самастойна хадзіць і абслугоўваць сябе, але пакуль з пэўнымі абмежаваннямі. Кагнітыўныя функцыі амаль не пацярпелі, аднак ёсць праблемы з маўленнем, якія ўсё ж паддаюцца карэкцыі.

Нягледзячы на прагрэс, працэс аднаўлення яшчэ далёкі ад завяршэння. Правая рука працуе дрэнна, таму неабходныя рэгулярныя заняткі з рэабілітолагам. Таксама патрабуецца дапамога лагапеда для аднаўлення маўлення. Акрамя таго, яму патрэбныя дапаможныя сродкі – кіёк і інвалідны вазок.

Фёдараў мае дзяржаўную медыцынскую страхоўку ў Польшчы, аднак яна не пакрывае патрэбны аб’ём рэабілітацыі. З 16 лютага па 20 сакавіка ён праходзіў курс у спецыялізаваным цэнтры ў Варшаве, а ў астатні час знаходзіцца ў адной з клінік горада, якая не прызначаная для рэабілітацыйнага лячэння.

Анатоль Фёдараў – ветэран нацыянальнага руху і актывіст БНФ, яшчэ ў савецкі перыяд быў звязаны з дысідэнцкай дзейнасцю. Раней займаў пасаду намесніка старшыні партыі і кіраваў магілёўскай арганізацыяй. У 2020 годзе ўдзельнічаў у пратэстах, за што быў затрыманы. Пасля выезду за мяжу заснаваў «Нацыянальна-дэмакратычную платформу», падтрымлівае ініцыятывы палітолага Дзмітрыя Балкунца, у тым ліку «Ультыматум Лукашэнку» і выступае з крытыкай Офіса Святланы Ціханоўскай.

Калі вы хочаце дапамагчы Анатолю Фёдараву, напішыце ў тэлеграм актывісту Мікалаю Мінкову, які займаецца яго справамі: @gramadzianin. Можна, калі для вас гэта бяспечна, і пералічыць грошы (не з беларускіх і расійскіх банкаўскіх карт) на рахункі Анатоля Фёдаравіча (ANATOL FEDARAU) у Santander Bank:

48 1090 1883 0000 0001 5261 1260 (PLN)

21 1090 1883 0000 0001 5261 1261 (EUR)

Фотаздымак: Радыё Рацыя

Дзень у гісторыі. 28 красавіка. Першая ўзгадка Бабруйска. Пакаранне М. Аскеркі. Дзяржаўнасць беларускай мовы. Штурм Рэйхстагу

Навіна ад

Сусветны дзень аховы працы (World day of labor protection, з 2001 года).

Устаноўлены Міжнароднай арганізацыяй працы з мэтай прыцягнуць увагу сусветнай грамадскасці да маштабаў праблемы, да таго, як стварэнне і прасоўванне культуры аховы працы можа садзейнічаць зніжэнню штогадовай смяротнасці на працоўным месцы.

Штогод у выніку няшчасных выпадкаў на вытворчасці і прафесійных захворванняў у свеце памірае 3 000 000 чалавек, прычым колькасць загінуўшых штогод расце да 10%. Акрамя гэтага штогод рэгіструецца да 200 мільёнаў чалавек, якія пакутуюць на прафесійныя захворванні.

Каля 4% сусветнага ВУП губляюцца ў выніку дрэнных умоў працы і няшчасных выпадкаў на вытворчасці.

Міжнародная арганізацыя працы ніколі не прызнавала таго сцвярджэння, што няшчасныя выпадкі і хваробы гэта “частка працы”.

1387 год – першая пісьмовая ўзгадка пра Бабруйск.

Бабруйск упершыню згадваецца ў дагаворнай грамаце вялікага князя Ягайлы і яго брата Скіргайлы.

Бабруйск
Від на Бабруйск. Малюнак, каля 1810 г.

1798 год. Падчас перамоў з Ватыканам, Павел І выдаў указ аб утварэнні Магілёўскага каталіцкага архібіскупства з 5 біскупствамі.

Утворана на базе Беларускай дыяцэзі (з 1773), Магілёўскага архібіскупства (з 1780), якія не былі зацверджаны Ватыканам.

Архібіскупам быў прызначаны С. Богуш-Сестранцэвіч.

На выяве – касцёл Святога Станіслава ў вёсцы Маляцічы ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці, пабудаваны С. Богуш-Сестранцэвічам.

1831 год. Памёр Каспар Цецішоўскі (1745–1831).

Каталіцкі архібіскуп магілёўскі і мітрапаліт усіх рымска-каталіцкіх касцёлаў у Расійскай імперыі.

Служыў у касцёлах ва Украіне, заснаваў жытомірскую семінарыю, спрыяў спыненню яўрэйскіх пагромаў у Бярдзічаве, у 1792 годзе дамогся прызначэння грошаў на будаўніцтва новых 24 касцёлаў на Кіеўшчыне і Брацлаўшчыне. Кіраваў Луцка-Жытомірскай дыяцэзіяй, спрыяў развіццю школьніцтва на Валыні.

Горача падтрымліваў Канстытуцыю 3 мая 1791 года.

27 красавіка 1827 года прызначаны магілёўскім архібіскупам.

1859 год. Нарадзіўся Кіпрыян Кандратовіч (1859–1932).

Вайсковы дзеяч, генерал ад інфантэрыі, сябра Народнага Сакратарыяту БНР.

Удзельнік руска-турэцкай вайны 1877–1878 гадоў, кітайскай кампаніі (1900), руска-японскай, Першай сусветнай.

Займаўся фарміраваннем беларускіх палкоў, віцэ-міністр абароны Літвы.

Аўтар вядомай кнігі “Плеўна і грэнадэры 28 лістапада 1877 г.”

1864 год. У Магілёве пакараны смерцю Міхал Аскерка (1836–1864).

Урач, паўстанцкі камісар у Магілёўскай і Мінскай губерніях у 1863–1864 гадах.

Скончыў Слуцкую гімназію, Маскоўскі ўніверсітэт.

Працаваў урачом у Сенненскім і Ашмянскім паветах.

Падчас паўстання стаў паўстанцкім камісарам у Магілёўскай губерні, у Пецярбургу гуртаваў патрыятычна настроеных афіцэраў. Каардынаваў паўстанцаў на Магілёўшчыне з 5 мая 1863 года. Пасля іх паражэння, перанёс сваю дзейнасць у Мінск і Ігуменскія лясы, стаў паўстанцкім камісарам Мінскай губерні.

Арыштаваны 21 кастрычніка 1863 годзе падчас чарговай паездкі ў Пецярбург. На следстве ў Санкт-Пецярбургу і Магілёве адмаўляўся даваць паказанні. Пакараны смерцю.

Подзвіг Аскеркі адлюстраваны У. Караткевічам у рамане «Нельга забыць» («Леаніды не вернуцца да Зямлі»).

1883 год. Скончыў жыццё самагубствам ураджэнец Віцебскай губерні Уладзімір Кавалеўскі (1842–1883).

Беларускі сусветнавядомы прыродазнавец, заснавальнік эвалюцыйнай палеанталогіі, удзельнік паўстання 1863-1864 гадоў, муж “каралевы матэматыкі” Соф’і Кавалеўскай, брат заолога Аляксандра Кавалеўскага.

Паслядоўнік і прапагандыст вучэння Ч. Дарвіна. Працаваў у Францыі, Германіі, Англіі, у Пецярбургскім, Маскоўскім універсітэтах.

Аўтар працы па гісторыі развіцця канечнасцей капытных жывёл. Першым з палеантолагаў дастасаваў эвалюцыйнае вучэнне да праблем філагенезу пазваночных. Адкрыў узаемасувязь марфалогіі і функцыянальных змен у залежнасці ад умоў існавання, адзначыў, што існуе залежнасць узаемасувязі з геалагічнымі пераўтварэннямі. Пераклаў на рускую мову шэраг работ Ч. Дарвіна.

Надзеў на твар маску з хлараформам і пакончыў з сабой. Прычынай самагубства сталі фінансавыя растраты яго фірмы.

1914 год. У ЗША быў запатэнтаваны паветраны кандыцыянер.

Упершыню аб кандыцыянеры, як вынаходстве стала вядома ў 1815 годзе, калі француз Жан Шабанэс запатэнтаваў метад кандыцыянавання паветранага патоку і спосаб рэгулявання тэмпературы ў будынках.

У 1902 годзе ў ЗША інжынер-вынаходнік У. Карыер сабраў першы ў свеце прамысловы кандыцыянер для друкарні ў Нью-Ёрку.

Зразумеўшы ўсе плюсы такой тэхнікі, неўзабаве пачалася паўсюдная ўстаноўка кандыцыянераў у тэатрах і магазінах.

“General Electric” выпусціла ў 1929 годзе першы пакаёвы кандыцыянер і стала родапачынальнікам усіх сучасных кандыцыянераў і на доўгі час замацавалася ў спісе лідэраў па вырабе сістэм кандыцыянавання.

Сучасныя кандыцыянеры акрамя астуджэння паветра таксама могуць яго награваць, іянізаваць, асушваць, вентыляваць і чысціць, павялічваць утрыманне кіслароду ў паветры.

1918 год. Народны сакратарыят БНР зацвердзіў беларускую мову ў якасці дзяржаўнай і абавязковай у Беларусі, прыняў пастанову аб адкрыцці ў Мінску ўніверсітэту.

1919 год. У Вільні пачала выдавацца газета “Беларуская думка”

Выходзіла 3 разы на тыдзень.

У газеце супрацоўнічалі прадстаўнікі радыкальнай інтэлігенцыі пераважна сацыялістычнай арыентацыі. Мела рубрыкі «Беларусь», «Апошнія навіны», «3 газет», «У Вільні» і іншыя. Паслядоўна выступала за цэласнасць і непадзельнасць Беларусі, выкрывала анексійныя планы правых сіл Польшчы, польскіх нацыянал-дэмакратаў, заклікала да аб’яднання ўсе дэмакратычныя элементы краю без розніцы веравызнання і нацыянальнасці, узнімала надзённыя пытанні жыцця розных пластоў і груп насельніцтва.

Шырока асвятляла падзеі на Беларусі, змяшчала творы Я. Купалы, Я. Коласа, М. Гарэцкага, Старога Уласа, М. Арла, I. Нялепкі, 3. Вехаця, 3. Бядулі, нататкі А. Гурло, К. Лукашэвіча, пераклады на беларускую мову твораў Э. Ажэшкі, Пружанскага, публікацыі на навукова-папулярныя, агульнаасветныя, кааператыўныя тэмы.

Выйшла 56 нумароў. Закрыта польскай адміністрацыяй.

1945 год. Сіламі 150-й и 171-й стралковых дывізій 79-га стралковага корпуса 3-й ударнай арміі 1-га Беларускага фронта пачаўся штурм Рэйхстагу (доўжыўся да 2 мая).

1983 год. Палыкавіцкая крыніца пад Магілёвам атрымала статус помніка прыроды рэспубліканскага значэння.

Побач з крыніцай знаходзіцца капліца Святой Параскевы і купальня.

Вядома з 1552 года.

Крыніца знаходзіцца на дне глыбокага яру, парослага лесам. З’яўляецца вытокам невялікага ручая, які ўпадае ў Дняпро. Расход вады складае больш за 100 м³ у суткі.

Вада гідракарбанатная, кальцыевая, канцэнтрацыя фтору адносна высокая – 0,49 мг/л. PН вады – каля 7,5.

2007 год. У сутарэннях Варонежскага ўніверсітэта супрацоўнікі навуковай бібліятэкі знайшлі дагэтуль невядомых 116 тамоў XVI стагоддзя, у тым ліку запіскі Сігізмунда Герберштэйна з апісаннямі беларускіх гарадоў і мястэчак.

Фота з адкрытых крыніц.