У Магілёве ад сённяшняга дня пачынаецца поўная ачыстка Пячэрскага вадасховішча. Некалькі гадоў таму для яго чысціні спецыяльна запускалі рыбу.
Акунуцца ў Пячэрскае вадасховішча сёлета не ўдасца. Там пачынаецца поўная ачыстка возера са злівам вады. Пра гэта піша тэлеграм-канал “Магілёў.Галоўнае”. Работы плануецца выконваць да восені.
Адметна, што пяць з паловай гадоў таму, у лістападзе 2020 года Беларускае таварыства паляўнічых і рыбаловаў зарыбіла вадасховішча з мэтай недапушчэння яго зарастання. У вадаём засялілі шчупака, карпа і белага амура. “Спрабуем ужо біялагічнымі спосабамі змагацца. Белы амур – гэта рыба, якая есць вышэйшую расліннасць. Адпаведна, гэта прыводзіць да памяншэння зарастання возера”, – казаў у той год намеснік начальніка Магілёўскай гарадской інспекцыі прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Ігар Бародзька.
Біялагічнае абгрунтаванне зарыблення Пячэрскага возера прайшло дзяржаўную экалагічную экспертызу. Спецыялісты разлічвалі, што яно дазволіць не толькі правесці ачыстку вадаёма ад залішняй расліннасці, але і разнастаіць відавы склад рыбы, якая ў ім жыве.
Ці стане больш разнастайным відавы склад рыбы пасля зліва вады, напэўна, могуць сказаць толькі тыя ж самыя спецыялісты. З другога боку – навошта там тая рыба, якая не справілася з ўкладзенымі на яе абавязкамі па ачыстцы вадаёма, і цяпер яе працу мусяць выконваць людзі – вянцы тварэння.
Рыбная гаспадарка “Волма” засяліла ў Чыгірынскае водасховішча, што на Быхаўшчыне і Кіраўшчыне, каля дзявяці тон рыбы розных гатункаў.
Вадаём папоўнілася таўсталобікам (двухгодак) агульнай вагой 4200 кг у колькасці 14 тыс.асобнікаў, сомам (трохгодак) – агульная вага – 500 кг, колькасць – 0,334 тыс. асобнікаў, а таксама белым амурам (двухгодак) – агульная вага – 4200 кг, колькасць – 14 тыс. асобнікаў. Пра гэта паведамляе Беларускае таварыства паляўнічых і рыбаловаў.
Такое зарыбленне праводзяцца на аснове біялагічнага абгрунтавання, якое распрацоўваецца ў Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. У абгрунтаванні прапісана, якія віды рыб і ў якіх колькасцях можна ўсяляць з улікам кармавых магчымасцяў вадаёма. З дапамогай спланаванага зарыблення атрымоўваецца не толькі павысіць прадуктыўнасць водасховішча, але і правесці яго біялагічную меліярацыю, дамагчыся паляпшэння якаснага складу ўловаў, аднавіць колькасць пэўных відаў рыб, сцвярджаюць у таварыстве.
Фотаздымак: Беларускае таварыства паляўнічых і рыбаловаў
Выратаваць рыбу ад магчымага замора дапамагаюць вучні чавускай сярэдняй школы №1.
На лёд на возеры ў аграгарадку Каменка з бурамі школьнікі прыйшлі разам з начальнікам Чавускай раённай прыродаахоўнай інспекцыі і кіраўнком раённага АСВОДа. У межах традыцыйнай экалагчнай акцыі “Зробім лункі – выратуем рыбу ад замора” яны прабурвалі лёд, тым самым дазваляючы паветру даходзіць да вады.
Такая акцыя сапраўды мае вялікае значэнне ў маразы, калі вадаёмы скаваныя лёдам і колькасць паветра ў вадзе значна змяншаецца. Гэта ўскладняе жыццё рыбе і іншым насельнікам рэк і азёр. Калі лёд будзе скоўваць ваду доўгі час, гэта можа прывесці да іх гібелі.
Акрамя таго, уплыў такога заняцця для дзяцей значна лепшы, чым мілітарысцкія гульні, у якія дарослыя ўцягваюць беларускіх дзяцей.
Рыбны бізнэс сям’і Юліі Кухарэнка, малодшай дачкі Надзеі Ермаковай, стабільна атрымлівае мільённыя прыбыткі, дзякуючы пастаўкам прадуктаў у дзяржаўныя ўстановы.
Надзея Ермакова (у дзявоцтве Лупекіна) нарадзілася ў 1953 годзе ў вёсцы Разальмова Хоцімскага раёна Магілёўскай вобласці. Сябар прэзідыума Усебеларускага народнага сходу. У 1996 – 2011 гадах Ермакова займала пасады намесніцы старшыні праўлення і старшыні праўлення «Беларусбанка», з 2011 па 2014 год была старшынёй Нацыянальнага банка. У 2020 годзе, пасля таго як былы кіраўнік «Белгазпрамбанка» Віктар Бабарыка быў арыштаваны, улады вырашылі «нармалізаваць» гэты банк і яго часовай кіраўніцай прызначылі Ермакову. У 2021 годзе сыйшла з гэтай пасады. Зараз з’яўляецца старшынёй праўладнага Беларускага саюза жанчын.
Як высветлілі журналісты-расследавальнікі з выдання «Бюро», кампанія «Белае мора», якой Кухарэнка валодае разам з мужам, з’яўляецца адным з найбуйнейшых пастаўшчыкоў рыбы і морапрадуктаў у сістэму дзяржаўных закупак Беларусі.
ВЫПІСКА З АДЗІНАГА ДЗЯРЖАЎНАГА РЭГІСТРА ЮРЫДЫЧНЫХ АСОБАЎ І ІНДЫВІДУАЛЬНЫХ ПРАДПРЫМАЛЬНІКАЎ РБ – ТАА «БЕЛАЕ МОРА»
Бізнэс пад прыкрыццём роднасных сувязяў
Юліі Кухарэнка (у дзявоцтве Ермакова) належыць 15% долі кампаніі, 34% – яе мужу Аляксандру Кухарэнку. Яшчэ 51% належыць Юрыю Кухарэнку, грамадзяніну Расіі і, як мяркуецца, бацьку Аляксандра. Такім чынам, «Белае мора» – сямейны бізнэс, які актыўна карыстаецца магчымасцямі дзяржаўных закупак.
Імпартуючы рыбу з-за мяжы, фірма наладзіла шырокі ланцуг паставак у розныя дзяржаўныя структуры, напрыклад, папраўчыя калоніі, следчыя ізалятары, вайсковыя часткі, бальніцы і інтэрнаты.
Тэндары для дзяржспажыўцоў
За першае паўгоддзе 2025 года «Белае мора» атрымала кантракты на суму больш за 3 млн рублёў. Найбуйнейшымі заказчыкамі сталі:
Дзяржаўны памежны камітэт – 875 тыс. рублёў
Дэпартамент выканання пакаранняў МУС – 952 тыс. рублёў
Унутраныя войскі МУС – 679 тыс. рублёў
Гэта значыць, асноўныя даходы «Беламу мору» прыносяць структуры, якія маюць прамое дачыненне да сілавога апарату краіны.
Кампанія сваіх
У 2024 годзе агульная выручка кампаніі склала 75 млн рублёў, а чысты прыбытак у 1,4 млн рублёў. За той год фірма здзейсніла каля 1000 дзяржаўных паставак, што сведчыць пра добрую інтэграцыю ў сістэму бюджэтных закупак.
З улікам таго, што маці Юліі Надзея Ермакова займала і займае высокія ўладныя і парўладныя пасады, «Белае мора» – гэта не звычайная фірма, а шматмільённы падрадчык бюджэтных структур. У краіне, дзе многія малыя бізнесы сутыкаюцца з перашкодамі і праверкамі, для «сваіх» заўсёды адкрыты шлюзы дзяржаўных закупак.
***
Раней «Люстэрка» сумесна з BelPol расказвала пра маёмасць сям’і Юліі Кухарэнкі. Ва ўласнасці ў Юліі і яе мужа Аляксандра шэраг дарагой нерухомасці ў Мінску. Дачка Ермаковай прапісаная ў цэнтры сталіцы – у чатырохпакаёвай кватэры ў ЖК «Славянскі квартал». Паводле дамовы дарэння яе ўладальнікам лічыўся старэйшы сын шлюбнай пары – Міхаіл, цяпер яму 14 гадоў. На імя Юліі былі зарэгістраваныя дзве аднапакаёвыя кватэры ў доме 2017 года пабудовы на вуліцы Грыбаедава.
Аляксандр Кухарэнка валодае мінскай кватэрай на вуліцы Жукоўскага. Яшчэ на яго зарэгістраваны зямельны ўчастак для будаўніцтва і абслугоўвання жылога дома ў вёсцы Дзічкі (гэта недалёка ад Заслаўскага вадасховішча і за 20 км ад МКАД). Таксама на мужчыну зарэгістраваныя два адміністрацыйныя памяшканні.
Двое жителей Бобруйска и Осиповичского района получили условный срок и обязаны отработать по сто часов на благо общества за незаконный вылов рыбы в Кличевском районе.
11 июня суд Кличевского района рассмотрел дело в выездном заседании в Бацевичах. Оба нарушителя признаны виновными в незаконнай добыче рыбы с причинением крупного ущерба.
Инцидент произошел в конце мая 2025 года, сообщает суд Кличевского района. Мужчины заранее сговорились порыбачить на реке Лень, несмотря на действующий запрет на вылов всех видов рыб в этот период. Используя две ставные сети и деревянную лодку, они поймали 19 рыб. В итоге был нанесен ущерб природе на сумму в 4 536 рублей. Сумма была полностью возмещена браконьерами ещё до суда.
Подсудимым назначено по одному году лишения свободы условно: при условии, что в течение испытательного срока они не совершат новых преступлений и отработают по 100 часов на общественно полезных работах. К тому же житель Осиповичского района обязан пройти принудительное лечение от хронического алкоголизма.
Всего, как сообщал ранее в июне телекана “Беларусь 4 Могилев”, за текущий период на территории Могилевской области было 147 фактов нарушения любительского рыболовства, задержано несколько браконьеров с незаконным уловом стоимостью более 42 000 рублей.
У Кіраўскім раёне судзілі маладога магілёўца. Ён незаконна лавіў рыбу і іншых водных жывёл чым прычыніў шкоду ў асабліва буйным памеры.
У красавіку ён быў на Чыгірынскім вадасховішчы і ў забаронены час і тэрміны лавіў з пірса рыбу і ракаў. Усяго злавіў 246 асобін.
Ракаў здабываў з дапамогай 12 ракаловак – 6 з іх былі забароненымі.
Сума шкоды ад гэтай рыбалкі склала больш за 18 тысяч рублёў, з якіх 8 тысяч – гэта жывыя ракі, іх адпусцілі назад у вадаём.
У судзе мужчына сваю віну не прызнаў, шкоду кампенсаваць адмовіўся. У выніку суд прызначыў яму пакаранне ў выглядзе пазбаўлення волі тэрмінам на 2 гады са штрафам у памеры 100 базавых велічыняў (3700 рублёў).
Пры гэтым было вырашана не выконваць пакаранне ў выглядзе пазбаўлення волі, калі на працягу 2 гадоў выпрабавальнага тэрміну ён не здзейсніць новага злачынства, і будзе выконваць ускладзеныя на яго судом абавязкі.
Усе ракалоўкі канфіскаваныя. Акрамя таго суд абавязаў мужчыну ў вольны час адпрацаваць 100 гадзін на грамадска-карысных працах – паведамляе пракуратура Магілёўскай вобласці.
Забарона ўводзіцца па ўсёй краіне. Сігі пачынаюць нерасціцца, а самам пагражае зніжэнне папуляцыі, бо на зімоўку яны заміраюць у глыбокіх ямах вялікімі зграямі і становяцца лёгкай здабычай.
“Калі лёд скоўвае ваду рэк, азёр, вадасховішчаў, сом хаваецца ў паглыбленыя месцы, прыціснуўшыся да мяккага глею, і засынае, час ад часу варушачы сваімі плаўнікамі і доўгімі вусамі. – расказалі БелТА ў Дзяржаўнай інспекцыі аховы жывёльнага і расліннага свету – Залягаюць самы ў ямы часта даволі шматлікімі групамі. На іх часам кладзецца іншая рыба, нярэдка ў некалькі ярусаў.”
Забарона на лоўлю самоў будзе дзейнічаць у Беларусі па 31 сакавіка.
У прадстаўнікоў сямейства ласосевых, да якіх адносіцца чудскі сіг і рапушка, позняй восенню пачынаецца перыяд нерасту. Пагэтаму забараняецца прамысловае і аматарскае рыбалоўства сіга чудскага з 1 лістапада па 15 снежня, а з 15 лістапада па 20 снежня – рапушкі еўрапейскай.
Усяго ў Беларусі вырошчваннем рыбы займаюцца 16 рыбаводных арганізацый, якія вырабляюць амаль 80 працэнтаў рыбных рэсурсаў (15 тыс. т у год, з іх каштоўных парод – 500-800 т).
У Магілёўскай вобласці запланавана будаўніцтва двух новых індустрыяльных рыбаводных комплексаў магутнасцю больш як 1 тысяча тон па вытворчасці каштоўных відаў рыб, паведамляе БЕЛТА са спасылкай на прэс-службу Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання.
У выпадку рэалізацыі праекта вытворчасць у Беларусі рыб каштоўных відаў можа павялічыцца ўдвая.
У беларускага сама пачаўся нераст. Да 1 ліпеня вудзіць яго забаронена. Нават, калі выпадкова рыбіна трапіла на кручок, яе трэба вярнуць у родную стыхію. Абмежаванні ўведзеныя дзеля захавання папуляцыі сама.
Сом – удача для рыбака
Сом у Беларусі лічыцца самай вялікай рыбінай. Ёю заселеныя мясцовыя рэкі, некаторыя буйныя азёры ды вадасховішчы.
Прыродазнаўцы адзначаюць, што ўсюды яна рэдкая. Гэта пацвярджаюць і вудары. Не многія з іх могуць пахваліцца тым, што ім удавалася яе злавіць.
Адзін з магілёўскіх рыбакоў са скрухаю згадвае: на кручок трапляўся сом, пра гэта ён здагадаўся па характэрных паводзінах завудзінай рыбіны, але выцягнуць на бераг яму яе не ўдалося.
image.jimcdn.com
Другому пашанцавала болей. У Прыпяці ён падчапіў 7 кілаграмовага сама. Змагаўся, каб выцягнуць яго на бераг дзве гадзіны.
«Хацеў ужо кінуць, але дапамаглі іншыя рабакі, – апавядае ён. – Стаміўся ад змагання, але стаў тады героям, бо быў, ці не адзіным рыбаком, каму такое шчасце ўсміхнулася. Давялося памагатым прастаўляцца».
Яшчэ адзін магілёўскі вудар кажа, што вялікіх самоў бачыў толькі на фотаздымках ды чуў гісторыі пра іх ад іншых рыбакоў. Па ягоных словах даводзілася яму вылоўліваць колькі разоў «невялікіх» да 5 кілаграмаў, але ведаючы, што рыбіна рэдкая адпускаць яе.
Самовыя рэкорды
Як раз самы да 5 кілаграмаў гэта звыклы ўлоў рыбака, якому пашчасціла займець такую рыбіны. Значна радзей на кручок трапляе сом да 15 кілаграмаў.
У 2011 годзе жыхар вёскі Белавуша, што на Берасцейшчыне, на рацэ злавіў сама спінінгам вагою ў 51,5 кілаграмы.
image.jimcdn.com
У Беларусі вядомыя выпадкі, калі рыбакі на Дняпры лавілі самоў да 96 кілаграмаў. А па-за межамі нашай краіны вудзілі рыбіну даўжынёю да 5 мэтраў і вагою да 300 кілаграмаў.
Афіцыйна зарэгістраваны злоўлены сом вагой 306 кілаграмаў даўжынёю больш за тры мэтры і ўзростам блізу 80 гадоў.
У вадаёмах Беларусі ўловы сама малыя і не перавышаюць 1 працэнту ад агульнага ўлову. Найбольшы адзначаны ў 1946 годзе – 16 тон. Ад 1963 да 1966 году – вылоўлівалі ад 8 да 15 тон. Ад 1968 году ўловы значна зменшыліся. У 1971-80 у сярэднім выцягвалі самоў да 0,3 тон у год.
Планамерныя захады абароны і абмежаванняў на злоў у Любанскім вадасховішчы ў 1980-гадах сфармавалася ўнікальная папуляцыя сама, а доля яго ўлову сягнула 50 працэнтаў ад агульнага. Гэта дазволіла рассяліць сама ў іншыя вадасховішчы краіны.
Асаблівасць жыцця самоў
Рыбаку, які хоча ўлавіць сама, варта быць асцярожным і быць спрытным. Трапіўшы на кручок гэтая рыбіна дужа супраціўляецца. Мяса сама тлустае і далікатнае.
Палавая даспеласць у сама надыходзіць, калі ён важыць да 1,5 кілаграмы, даўжынёю да 60 сантыметраў. У 10-гадовым узросце рыбіна важыць да 8 кілаграмаў і мае даўжыню блізу мэтра.
image.jimcdn.com
Сом аднаасобнік і рэдка пакідае «мясцінку прапіскі». Трымаецца на глыбокіх і захламленых карчамі, каранямі дрэваў ямінах.
Да глыбокай старасці жыве ў адной яміне і толькі ачуняўшы ад зімовай спячкі, каб знайсці сабе сяброўку выбіраецца «у людзі». Нерасьціцца ў прыбярэжных мясцінах у густых падвоеных багавіннях. Для сваіх нашчадкаў на глыбіні да паўметра робіць гнездзейка.
Па нерасце вяртаецца на радзіму ў сваю яміну. Цягам году ўзмоцнена харчуецца, каб перазімаваць у спакоі.
Вынікі сутыкнення з самом не прадказальныя
Сом актыўны надвячоркам і ноччу. Кормяцца пераважна рыбай, а паколькі не могуць хутка плаваць, то палююць з схованкі.
wildlife.by
Апісаныя выпадкі нападу буйных самоў на людзей. У XVI–XVIII стагоддзяў, калі ў страўніках рыбіны, вылаўленай у Дунаю, знаходзілі чалавечыя парэшткі. Невядома, аднак, ці сапраўды загінулыя сталі ахвярамі самоў, альбо рыба спажывала трупы людзей.
Адшукаць падобныя гісторыі з беларускімі самамі ў адкрытых крыніцах не ўдалося. На думку мясцовых рыбакоў, такія «легенды» перакачавалі ў Беларусь з іншых краёў. Вудары, аднак, прызнаюцца, што апынуцца на глыбіні сам на сам з самом не хацелі б. Паводле іх гэтая рыбіна моцная і агрэсіўная, нягледзячы на сваю павольнасць. Траўмаваць можа ўдарам хваста, ці атакаваць усім сваім целам. Вынікі такога сутыкнення не прадказальныя.
По опубликованным данным Белстата, в 2021 году промысловый улов рыбы в водоемах Могилевской области составил 711 тонн. Это аж по 0,7 кг на жителя области на год или по 2 грамма на день. 99% всего вылова рыбы приходится на искусственные водоемы (704,4 т).
Лидером улова – почти 2/3 улова рыбы – является карп: его выловлено почти 485 тонн. Из других видов рыбы приходилось на лососевые (почти 96 т), на толстолобика (37,5), на амура (19,5).
В ушедшем году рыбохозяйственными организациями области реализовано 674,2 т рыбы, в т.ч. работникам и населению 453,4 (67,3%), торговым организациям – 132,1 (19,6%), отправлено на переработку 9,6 (1,4%).
Необходимо отметить, что отрасль находится в постоянном падении по наклонной: с 2013 по 2021 гг. в стране объемы вылова упали с 22,5 до 14,6 тыс. тонн рыбы, т.е. в 1,5 раза.
Занимаются разведением и выловом рыбы в Могилевской области рыбхоз «Осиповичский» (д. Вязье), форелевые хозяйства «Лохва». В Белыничском районе — «Мачулки» и «ОДО плюс». В Бобруйском — «Рыбовод». В Кировском — «В гостях у сказки», «Ёжик и К», «Имение у ручья», «Куцанов и К»,«У судака», «Троицк Агро» и д.т.
В свое время руководство области рапортовало о том, что наши столы будут завалены вкусной и дешевой рыбой, о производстве форели в 700 тонн на «Лохве», 75 т в Белыничском районе, 300 тонн в Костюковичском и т.д.
Обещанная рыба, как прогноз погоды: +10℃, а по ощущениям 0℃.
image.jimcdn.com
