27 верасня 2025 года ў аграгарадку Жылічы Кіраўскага раёна, у сценах славутага палацава-паркавага комплексу Булгакаў адбудзецца рэгіянальнае свята «Вераснёўскі фэст. Палац у Жылічах». Гасцей чакае насычаная праграма, якая аб’ядноўвае гісторыю, мастацтва, рамёствы і сучасныя формы адпачынку. Вось поўная праграма мерапрыемства і кошты:
Фота: mogilev.media
Category: Культура
Дзень у гісторыі. 22 верасня. Гадавіна сумеснага парада вермахта і Чырвонай Арміі ў Брэсце
Сусветны дзень без аўтамабіля (World Car Free Day).
Падчас кампаніі цэнтры многіх гарадоў замыкаюцца для аўтамабільнага руху. Ідэя гэтага дня паўстала ў 1994 годзе. Мэтай кампаніі з’яўляецца кшталтаванне праэкалагічнай мадэлі паводзінаў, распаўсюджанне інфармацыі аб негатыўных наступствах выкарыстання аўтамабіля, заклік да альтэрнатыўных сродкаў транспарту.
Праводзіцца прамоцыя публічнага транспарту і дэманстрацыя, што жыццё без аўтамабіля не толькі магчымае, але таксама значна больш прыемнае. Кампанія датычыць таксама змяншэння шуму і забруджвання паветра, з-за чаго ўплывае на паляпшэнне якасці жыцця ў месце.
Калі б усе аўтаўладальнікі Беларусі на адзін дзень адмовіліся ад выкарыстання машыны, то аб’ём выкідаў забруджваючых рэчываў у атмасферну паменшыўся на 250 тон.
У Беларусі на 1000 чалавек насельніцтва маецца амаль 340 аўтамабіляў. У 2021 годзе ў асабістым карыстанні беларусаў знаходзілася 3,1 млн легкавых, 150 тысяч грузавых машын і амаль 12 тысяч аўтобусаў. У арганізацыях – 135 тысяч легкавых, 262 тысячы грузавых аўтамабіляў і 32 тысячы аўтобусаў.
1850 годў. Памёр Францішак Дзеружынскі.
Беларускі рэлігійны дзеяч, адзін з пачынальнікаў адукацыйнай сістэмы каталіцкай царквы ў ЗША, педагог.
Выкладаў у Магілёўскім, Мсціслаўскім, Полацкім езуіцкіх калегіумах.
З 1821 года браў удзел у стварэнні езуіцкіх школ у ЗША.
Прафесар, віце-прэзідэнт і скарбнік Джорджтаўнскага ўніверсітэта.
1939 год. У Брэсце адбыўся сумесны парад савецкіх і нямецкіх войск.
Парад прымалі камандзір нямецкага 19 танкавага корпуса генерал Г. Гудэрыян і камбрыг С. Крывашэін.
Парад адбыўся падчас працэдуры перадачы Брэста і Брэсцкай крэпасці СССР.
1942 год. У акупаваным Асіповіцкім раёне створаны Асіповіцкі падпольны райкам КП(б)Б
Сакратаром стаў Р. Х. Голант.
1943 год. У Мінску быў забіты В. Кубэ.
Вільгельм Кубэ быў кіраўніком акупацыйнай адміністрацыі Генеральнай акругі «Беларусь».
Традыцыйна ў савецкай гістарыяграфіі ініцыятыва і падрыхтоўка бомбавага замаху на Кубэ прыпісвалася камандаванню партызанскага атрада «Дзіма», а непасрэднае выкананне – Алене Мазанік і Марыі Осіпавай.
Аднак існуе таксама меркаванне, што выступіць арганізатарамі замаху мелі повад і магчымасць высокія сілы ў нямецкім СС. Дапускаецца, што аперацыя была праведзена з ініцыятывы Г. Гімлера.
1949 год. СССР правёў першае выпрабаванне ядзернай зброі.
У 7 гадзін раніцы на Сяміпалацінскім палігоне ў Казахстане адбыўся выбух магутнасцю каля 22 кілатон.
29 жніўня 1991 года ўказам прэзідэнта Казахстана Н. Назарбаева Сяміпалацінскі палігон быў зачынены.
1980 год. На суднабудаўнічым заводзе польскага Гданьску створаны незалежны прафсаюз “Салідарнасць”.
Яго ўтварылі дэлегаты 36 рэгіянальных аддзяленняў незалежных прафсаюзаў. Старшынёй стаў Лех Валенса.
Да пачатку 1981 года “Салідарнасць” ужо мела ў сваіх шэрагах 10 мільёнаў чалавек.
У 1981-1989 гадах яна дзейнічала ў падполлі. Лех Валенса стаў Нобелеўскім лаўрэатам міра (1983), прэзідэнтам Польшчы (1990-1995).
1989 год. Памёр ураджэнец Беларусі Ірвінг Берлін.
Амерыканскі кампазітар і паэт-песеннік, адзін з «вялікай пяцёркі» амерыканскіх кампазітараў ХХ стагоддзя. У некаторых інтэрв’ю горадам свайго нараджэння Берлінг называў Магілёў.
Аўтар каля 700 песень, музыкі для 13 драматычных спектакляў і 7 кінафільмаў. Сярод найбольш вядомых твораў – «Божа, блаславі Амерыку», якая лічыцца другім, неафіцыйным гімнам ЗША. Гэтае прызнанне адбылося пасля выканання на прэзідэнцкіх выбарах у 1940 года.
Дзень у гісторыі. 21 верасня. Дзень міру, Багач і свята нараджэння Маці Божай
Міжнародны дзень міру (з 1982 года) устаноўлены Генеральнай Асамблеяй ААН. Для большасці людзей планеты мір – гэта паўсядзённая рэальнасць. Аднак, для занадта шматлікіх людзей у сучасным свеце гэты дар – не больш як казачная мара.
З лютага 2022 года ідзе вайна на тэрыторыі суседняй Украіны.
А ўсяго ў свеце зараз адбываецца каля 50 ваенных канфліктаў, многія з якіх цягнуцца дзесяцігоддзямі і ў 2025 годзе прывялі да тысяч ахвяр.
ААН выкарыстоўвае святкаванне Міжнароднага дня міру, для прыцягнення ўвагі да сваёй рознабаковай працы ў падтрымку міру і для таго, каб заахвоціць асобных людзей, групы і абшчыны на ўсёй планеце да асэнсавання праблем міру, абмену інфармацыяй і практычным досведам дзейнасці па яго дасягненню.
Свята Багач, якое заканчвала цыкл вырошчвання ўраджаю і адначасова змяшчала абрадава-міфалагічны акцэнт на сацыяльна-абшчынны характар уяўленняў.
Багач — лубок з жытам, у сярэдзіну якога ўстаўлялася свечка. Жыта для Багача зносілі жыхары ўсёй вёскі.
Багач у сістэме календара вылучаецца як свята, максімальна набліжанае да ўзвіжанскіх «сонечных» урачыстасцей. Запаленая свечка як правобраз сонца, крыніцы святла суадносіць абрад са святкаваннем восеньскага раўнадзенства. Аб’яднанне свечкі і зерня як сімвала дабрабыту навочна дэманстравала тыповае для міфапаэтычнага мыслення ўяўленне пра Сонца — жыццядайнага апекуна земляробства.
На 21 верасня прыпадае адно з галоўных хрысціянскіх святаў, устаноўленых у гонар нараджэння Божай Маці.
Два праведнікі — муж і жонка Іякім і Ганна — не мелі дзяцей і малілі Бога паслаць ім дзіця. Іх малітва была пачута. Нібыта цуд, Бог паслаў старым бацькам дачку Марыю, якая ў будучым стала Маці Ісуса Хрыста.
1530 год. У Тураве памёр Канстанцін Астрожскі.
Вялікі гетман літоўскі, мецэнат.
Выдатны палкаводзец, войскі пад яго камандаваннем здабылі перамогу ў больш за 60-ці бітвах, у тым ліку ў бітве пад Оршай (1514).
Апякун праваслаўя.
Валодаў 91 горадам і мястэчкам.
У яго гонар названы вуліца ў Дняпры (Украіна), украінская 30-я асобная механізаваная брыгада, Літоўска-польска-украінская брыгада (Украіна, НАТА).
1918 год. У в. Клетнае Глускага раёна нарадзіўся Фёдар Янкоўскі.
Беларускі мовазнавец, пісьменнік, празаік.
Доктар філалагічных навук, прафесар.
Даследчык беларускай народнай мовы, фанетыкі, марфалогіі і сінтаксісу беларускай літаратурнай мовы, гісторыі беларускай мовы.
Аўтар шматлікіх кніг, у тым ліку «Дыялектны слоўнік», «Беларускае літаратурнае вымаўленне», «Пытанні культуры мовы» і іншыя.
Складальнік зборнікаў афарызмаў, прыказак і прымавак, параўнанняў, фразеалагізмаў. Аўтар дапаможнікаў для ВНУ.
1921 год. Нарадзіўся Міхаіл Васільевіч Лусто – Герой Савецкага Саюза, ураджэнец горада Магілёва.
Савецкі вайсковец, ваенны лётчык, Герой Савецкага Саюза (1945), палкоўнік (1958).
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. За час вайны здзейсніў больш за 170 баявых вылетаў на знішчальніках Як-1 і Р-39 «Аэракобра», у 36 паветраных баях збіў асабіста 18 самалётаў.
1953 год. У в. Вугольшчына Бялыніцкага раёна нарадзіўся Віктар Альшэўскі.
Беларускі мастак, педагог, прафесар.
Акадэмік жывапісу Беларускай акадэміі выяўленчага мастацтва.
Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь.
Адзін з кіраўнікоў Цэнтра сучасных мастацтваў.
Працуе ў станкавым жывапісу ў жанрах тэматычнай карціны, партрэта, нацюрморта.
Дзень у гісторыі: 20 верасня. Нарадзілася Наталля Арсеннева
1764 год. Нарадзіўся Юзаф Коцел.
Дзяржаўны дзеяч, палкоўнік, адзін з кіраўнікоў паўстання 1794 года.
Пасол Вальнага Сойму ад Ашмянскага павета. У 1794 годзе ўвайшоў у склад Найвышэйшай Літоўскай Рады.
Пасля паўстання эміграваў у Вену.
1810 год. Нарадзіўся Плацыд Янкоўскі.
Пісьменнік, перакладчык, уніяцкі і праваслаўны святар.
Валодаў 10 мовамі.
З сялянамі размаўляў па-беларуску.
Аўтар аповесцяў, апавяданняў, гумарэсак, краязнаўчых, біяграфічных нарысаў, якія былі папулярнымі ў Беларусі і Літве.
У 2006 у Беларусі ўпершыню выдадзены яго «Записки сельского священника», дзе сабраныя нарысы і ўспаміны з апошняга перыяду жыцця.
1903 год. Нарадзілася Наталля Арсеннева.
Паэтэса, перакладчыца, драматург.
Дзеяч беларускай эміграцыі ў ЗША.
Была рэпрэсаваная савецкімі карнымі органамі.
На верш Арсеньевай «Малітва» кампазітар Мікола Равенскі напісаў музыку. Першыя радкі твору далі назву магілёўскаму фестывалю хрысціянскай духоўнай музыкі – «Магутны Божа».
У 1995 годзе гэты твор прапаноўвалі зрабіць дзяржаўным гімнам Беларусі.
1943 год. Нарадзілася Ніна Мацяш.
Паэтэса і перакладчыца.
Аўтарка зборнікаў паэзіі, перакладаў, казак, п’ес для тэатру лялек «Прыгоды трох парасят», «Крок у бессмяротнасць», тэлесцэнарыяў пра творчасць В. Бялыніцкага-Бірулі «Пясняр роднай прыроды» і Р. Кента «Гэта я, госпадзі».
Перакладала з нямецкай, польскай, французскай.
1945 год. Адкрыты для наведнікаў Дзяржаўны літаратурны музей Янкі Купалы.
Прысвечаны жыццю і творчасці класіка беларускай літаратуры Янкі Купалы.
Заснаваны ў 1944 годзе.
Мае філіялы ў вёсках Харужанцы, Вязынка, Ляўкі і Яхімоўшчына.
Адзін са старэйшых літаратурных музеяў Беларусі, які даследуе, збірае і інтэрпрэтуе літаратурную спадчыну класіка беларускай літаратуры.
Збіральнікам музейных рэліквіяў, стваральнікам установы і першым дырэктарам музеяў была жонка Янкі Купалы – Уладзіслава Луцэвіч, заслужаны дзеяч культуры Беларусі.
1950 год. Пачала выходзіць газета «Беларус».
Выдаецца ў Нью-Ёрку Беларуска-амерыканскім задзіночаннем.
Газета падае матэрыялы з жыцця беларускай эміграцыі, аналітычныя карэспандэнцыі пра становішча на Беларусі, нарысы па беларускай гісторыі, творы беларускіх пісьменнікаў-эмігрантаў, успаміны.
Распаўсюджваецца ў ЗША, Канадзе, Вялікай Брытаніі, Аўстраліі, Польшчы, Беларусі.
1959 год. Нарадзіўся Яўген Паплаўскі.
Кампазітар, педагог.
Ініцыятар Мінскага Міжнароднага фестывалю сучаснай камернай музыкі суарганізатараў і дырэктар нацыянальнага тэатральна-канцэртнага аб’яднання «Беларуская капэла», музычны рэдактар Беларускага інстытуту праблем культуры.
Стыпендыят Польскага Урада, працаваў у Гданьскай Акадэміі музыкі імя Станіслава Манюшкі над творам для сімфанічнага аркестра «Барбара Радзівіл» і на Студыі электраакустычнай музыкі Акадэміі музыкі ў Кракаве над уласным творчым праектам.
Аўтар кантаты «Бацькаўшчына» на вершы Ніла Гілевіча, Ларысы Геніюш, сімфанічных твораў «Quo vadis?», «Lux aetema» памяці Францыска Скарыны, «Барбара Радзівіл», канцэрта «Мой ціхі дом» на вершы Янкі Купалы, Якуба Коласа, Ларысы Геніюш, вакальных цыклаў на вершы Алеся Гаруна, Максіма Багдановіча.
2021 год. Памерла Валянціна Петрачкова.
Актрыса.
Усё жыццё аддала служэнню ў Беларускаму тэатру імя Якуба Коласа.
Мела больш дзясятка роляў у тэатральных пастаноўках, мастацкіх фільмы «У жніўні 44-га», «Белыя адзенні», «Плач перапёлкі», «Паляванне на апошняга жураўля», «Знак бяды», «Новая зямля», «Палеская хроніка», «Людзі на балоце».
Полезный, но скучный фильм показали в Могилеве
Фильм «Классная» о становлении молодого учителя показали в могилевском кинотеатре “Космос”. Он собрал педагогов, студентов, “представителей власти и широкой публики”.
Назидательно-нравоучительный фильм “Классная”, снят кинематографистами “Беларусьфильма”. На премьеру, вроде как, собралась не только идеологическая прослойка могилевского общества, но и широкая публика.
Трудным путем становления молодого педагога, попавшего в сельскую школу можно заинтересовать педагогов со стажем, которые расхваливали картину на премьере.
Однако убедить молодежь, воспитанную на “Игре в кальмара” в том, что сельская школа – отличный выбор для личностного роста, будет сложно.
Какие бы сюжетные взлеты и падения не случались в фильме “Классная”, удовлетворение он принесет только пропагандистам.
Похоже, мечта Лукашенко о хорошем отечественном кино снова разбилась о суровую реальность полицейского государства.
Фото “Могилевские ведомости”.
Могилевский историк Марзалюк впал в экстаз от витебского каравая
Могилевские историко-пропагандисты Игорь Марзалюк и Денис Дук восхищались витебским караваем во дворце Независимости.
Позавчера Лукашенко собрал во Дворце Независимости всю королевскую конницу, всю королевскую рать: идеологический актив, историческое и экспертное сообщества. “Богема” праздновала народное “единство”.
Отличился Игорь Марзалюк, который с детским восторгом восхищался витебским караваем и делился ощущениями со своим спутником – ректором могилевского государственного университета Денисом Дуком.
Напоминаем, что свое переобувание в полете Игорь Марзалюк оправдывал тем, что сделал это не в переломный для страны момент.
Ну, а Денис Дук получил возможность повстречаться во Дворце Независимости со своей родственницей и покровительницей Натальей Кочановой.
Фото: “Наша Ніва”, скриншот.
Дзень у гісторыі: 19 верасня. Лунай, наш сцяг, ляці, Пагоня!
1991 год. Вярхоўны Савет БССР зацвердзіў назву беларускай дзяржавы – Рэспубліка Беларусь і яе дзяржаўныя сімвалы: бел-чырвона-белы сцяг і герб «Пагоня».
Бел-чырвона-белы сцяг і “Пагоня” – заставаліся галоўнымі дзяржаўнымі сімваламі да 7 чэрвеня 1995 года.
У беларусаў даўняя традыцыя выкарыстання чырвонага і белага колераў у арнаменце. Іх спалучэнне і стала асновай для стварэння эскіза бел-чырвона-белага сцяга Клаўдзіям Дуж-Душэўскім.
«Пагоня» – спачатку была асабістым гербам Уладзіслава Ягайлы, пазней – роду Гедзімінавічаў. Атрымаў дзяржаўны статус у Вялікім Княстве Літоўскім пры Вітаўце.
«Пагоня» была дзяржаўным гербам Беларускай Народнай Рэспублікі ў 1918-1919 гадах і Рэспублікі Беларусь да 7 чэрвеня 1995 года.
14 мая 2007 года Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь надаў гербу «Пагоня» статус нематэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці.
1551 год. Нарадзіўся Генрых III Валуа.
Герцаг Анжуйскі, кароль польскі і вялікі князь літоўскі, кароль Францыі (1575-1589).
Прабыў польскім каралём і вялікім князем менш за 4 месяцы: 24 лютага 1574 года быў каранаваны, а па смерці 30 мая французскага караля тайна выехаў з Кракава.
У Францыі Генрыха абралі каралём пад імем Генрыха III.
У Рэч Паспалітую ён не вярнуўся, але да канца жыцця карыстаўся тытулам караля польскага і вялікага князя літоўскага.
1730 год. Каранацыя Жыровіцкага абраза Маці Божай папскімі каронамі.
Шануецца праваслаўнай і грэка-каталіцкай цэрквамі як цудатворны абраз.
Знаходзіцца ў Жыровіцкім Свята-Успенскім мужчынскім манастыры. Свята Жыровіцкай Божай Маці адзначаецца 7 мая.
Абраз з’явіўся ў Жыровіцах у 1470 годзе.
1797 год. Нарадзіўся Януар Сухадольскі.
Жывапісец-баталіст.
Удзельнічаў у руска-іранскай вайне (1826-1828), быў пры штабе фельдмаршала Івана Паскевіча. На яго заказ напісаў цыкл карцін, прысвечаных кампаніі.
Удзельнік паўстання 1830-1831 гадоў.
Частка яго карцін захоўваецца ў карпаратыўнай калекцыі “Белгазпрамбанка” ў Мінску, у Гомельскім краязнаўчым музеі.
1917 год. Беларуская мова ў школах.
Нарада настаўнікаў сярэдніх навучальных устаноў заходняга краю, якая праходзіла ў Магілёве, прыняла рэзалюцыю аб неабходнасці выкладання ў народных класах беларускіх губерняў на беларускай мове.
1958 год. Нарадзіўся Ігар Цішын.
Мастак, жыве і працуе ў Бельгіі.
Яго творам уласцівыя рысы адмовы ад традыцыйных формаў мастацтва, гратэск, алагізм.
Першым у постсавецкай беларускай культуры адкрыў новы патэнцыял партызанскай тэматыкі.
У іранічным вобразе партызана – ляснога жыхара-падпольшчыка, які хаваецца ўнутры любой сістэмы – новая беларуская культуралогія шукае шлях да нацыянальнай ідэнтычнасці.
2020 год. У Мінску і іншых гарадах адбыліся жаночая пратэстная акцыя «Бліскучы марш», а таксама «Дзень сцяга, марш раёнаў».
Удзельніцы былі апранутыя ў адзенне з бліскаўкамі.
«Дзень сцяга, марш раёнаў», прымеркаваная да надання Вярхоўным Саветам бел-чырвона-беламу сцягу і гербу «Пагоня» статусу дзяржаўных сімвалаў незалежнай Беларусі.
Было схоплена сілавікамі блізу 400 чалавек.
Дзень у гісторыі: 18 верасня. Станіслаў Шушкевіч стаў старшынёй Вярхоўнага Савету
1771 год. Нарадзіўся Алаіз Лянкевіч.
Святар, педагог. Выкладаў у Мсціслаўскім і Магілёўскім езуіцкіх калегіумах.
Працаваў друкаром і прэфектам у Полацкай друкарні.
1803 год. Нарадзіўся Леан Людвік Сапега.
Палітык і грамадскі дзеяч.
Патомны член аўстрыйскай Палаты Паноў, першы маршалак Галіцкага Сейма.
Быў адным з кіраўнікоў паўстання 1830-1831 гадоў.
1947 год. У ЗША створана Цэнтральнае разведвальнае ўпраўленне (ЦРУ, Central Intelligence Agency).
Агенцтва Федэральнага ўраду. Галоўная функцыя ЦРУ – збор і аналіз інфармацыі аб дзейнасці замежных урадаў, арганізацыяў і грамадзян.
ЦРУ – асноўны орган знешняй разведкі ЗША.
1975 год. Нарадзіўся Канстанцін Лукашык.
Спартсмен.
Заслужаны майстар спорту па кулявой стральбе.
Чэмпіён свету сярод юніёраў, Алімпійскіх гульняў 1992 году.
Ôîòî À.Íèêîëàåâà, ÁåëÒÀ.
1985 год. Нарадзіўся Андрэй Жыгалка.
Шахматыст, гросмайстар.
У 1999-2005 гадах прадстаўляў Беларусь на чэмпіянатах свету і чэмпіянатах Еўропы сярод моладзі ў розных узроставых групах. Двойчы ўваходзіў у нацыянальную юнацкую зборную на Алімпійскіх гульнях, удзельнічаў у класічных алімпійскіх турнірах.
Падпісант адкрытага ліста прадстаўнікоў спартыўнай галіны з патрабаваннем прызнаць несапраўднымі прэзідэнцкія выбары 2020 году.
1991 год. Станіслаў Шушкевіч абраны старшынём Вярхоўнага Савету ХІІ склікання.
На наступны дзень па яго абранні парламент надаў бела-чырвона-беламу сцягу і гербу «Пагоня» статус дзяржаўных сімвалаў і прыняў новую назву краіны – Рэспубліка Беларусь.
Шушкевіч – адзін з трох удзельнікаў падпісання Белавежскага пагаднення, якое юрыдычна замацавала распад СССР.
Быў прыхільнікам нейтралітэту Беларусі і вываду з тэрыторыі краіны ядзернай зброі, і ў гэтым меў падтрымку Вярхоўнага Савету. Беларусь стала першай краінай, якая добраахвотна і без усялякіх умоваў адмовілася ад ядзернай зброі.
У 1994 годзе на выбарах балатаваўся на пасаду Прэзідэнта Беларусі, але саступіў у першым туры. У 1995 годзе абраны дэпутатам Вярхоўнага Савету Беларусі 13 склікання. У 1998 годзе аднавіў Беларускую сацыял-дэмакратычную Грамаду. Кіраваў гэтай партыяй да лістапада 2018 году пасля чаго застаўся яе ганаровым старшынёй.
Памёр 3 мая 2022 году.
1992 год. Памёр Ян Скрыган.
Пісьменнік, паэт, навеліст, нарысіст, публіцыст і крытык.
Член літаратурных аб’яднанняў «Маладняк» і «Літаратурна-мастацкая камуна».
Рэпрэсаваны савецкімі карнымі органамі ў 1936 і 1949 гадах. Пакаранне адбываў у Сібіры.
Працаваў рэдактарам у Дзяржаўным выдавецтве БССР, у часопісе «Полымя», у «Беларускай савецкай энцыклапедыі».
Адзін з першапраходцаў беларускага нарыса як новага літаратурнага жанру.
Аўтар вершаў, апавяданняў, аповесцяў, зборнікаў нарысаў, успамінаў, партрэтаў, нататак і артыкулаў па праблемах літаратурнага майстэрства і культуры мовы
Пераклаў на беларускую мову кнігі і асобныя творы рускіх, украінскіх, літоўскіх, латышскіх, эстонскіх пісьменнікаў.
Чаму ў Магілёве з’явілася вуліца Мікалая Сташкевіча? Разбіраемся
У Магілёве з’явілася вуліца Мікалая Сташкевіча, гісторыка, які прытрымліваўся прасавецкіх і прарасійскіх поглядаў. Увекавечылі яго імя толькі праз амаль 15 гадоў пасля смерці.
У квартале індывідуальнай жылой забудовы ў раёне вуліцы Багдановіча цяпер ёсць вуліца Мікалая Сташевіча, паведамляе сайт Магілёўскага гарвыканкама.
Сташкевіч (1938-2011) нарадзіўся ў вёсцы Мокрае Быхаўскага раёна. У 1967 годзе скончыў гістарычны факультэт БДУ, пасля чаго працаваў у Інстытуце гісторыі партыі пры ЦК КПБ, займаючыся тым жа, чым і большасць супрацоўнікаў інстытута: ўзвялічваннем гістарычнай ролі бальшавікоў і прыніжэннем ролі ўсіх астатніх.
Як адзначае “Наша ніва”, праца Інстытута гісторыі партыі была пераважна ідэалагічнай: савецкія даследаванні пазбягалі нязручных тэм. Працы Сташкевіча выглядаюць як ідэалагічныя палотны, напрыклад: «Идеологическая работа большевиков Белоруссии…», «Почему не состоялась БНР?» і інш. У 1991 годзе ён стаў доктарам гістарычных навук, але пасля распаду СССР не знайшоў сябе.
Яго навуковы кіраўнік Іларыён Ігнаценка ў 1990–2000-я гады прызнаваў БНР формай беларускай дзяржаўнасці і крытыкаваў афіцыйныя падручнікі. Сташкевіч жа дзейнічаў у прасавецкім і прарасійскім кірунку: падтрымліваў падручнік Якава Трашчанка, які адмаўляў самастойнасць беларусаў.
Сташкевіч і сам ствараў школьныя падручнікі і ў 2005 годзе стаў сааўтарам курсу па ідэалогіі дзяржавы. Паводле гісторыка Сагановіча, яго працы працягвалі савецкія дактрыны – пра адзінства старажытнарускага народа, імкненне да ўз’яднання з Расіяй і польскі характар паўстанняў XIX стагоддзя. Ён быў кіраўніком Ігара Марзалюка і Вадзіма Гігіна (на фота справа), якія абвясцілі яго заснавальнікам “школы беларускай дзяржаўнасці ХХ–ХХІ ст.”, хоць на яго працы навукоўцы амаль не спасылаюцца.
Пасля смерці ў 2011 годзе Сташкевіч вядомы пераважна старэйшым гісторыкам. Яго ідэі працягвае прапагандаваць Гігін, які нават выдаў збор ягоных прац. Рэалізацыя прапановы назваць у яго гонар вуліцу ў Магілёве добра ўпісваюцца ў сучасныя палітычныя рэаліі.
Фотакалаж: “Наша ніва”
Металлические деревья добрались до Бобруйска
Чиновничья мода на установку металлических деревьев в людных местах вместо озеленения добралась из Могилева до Бобруйска. Не обошлось без извращенной логики.
Как пишет komkur.info, 16 сентября 2025 года на улице Социалистический районного центра открылся новый арт-объект – металлическая яблоня с “золотыми” яблоками.
Подобные деревья несколько лет назад уже начали устанавливать в Могилеве на улице Ленинской. По извращенной логике чиновников, это своего рода сад, который символизирует историческое название улицы – Большая Садовая.
У бобруйских чиновников не менее странные ассоциации. Металлическая яблоня с “золотыми” плодами должна символизировать яблоки, из которых делают зефир, производимый в Бобруйске на предприятии “Красный пищевик”.
По данным издания, именно ему якобы принадлежит идея установки металлического дерева. По поводу этого, однако, возникают сомнения, учитывая, что в открытии такого арт-объекта активное участие принял бывший председатель Могилевского городского совета депутатов, а ныне бобруйский градоначальник Максим Гурин. Он напару с директором ОАО «Красный пищевик» Игорем Киселем смело заявил, что у Бобруйска появился новый символ.
Можно однозначно сказать, что момент торжественного открытия конструкции понравился детям, которым по этому поводу бесплатно раздавали зефир в шоколаде.
Фотоснимок: komkur.info