1708 год. Адбылася бітва пры Лясной пад Прапойскам (сёння – Слаўгарад).
Саюзныя Рэчы Паспалітай рускія войскі разбілі шведаў пад час Паўночнай вайны (1700-1721).
Пётр І назваў гэтую перамогу “маці Палтаўскай баталіі”.
Гэта другая буйная бітва паміж спаборнікамі на тэрыторыі Беларусі, другая са станоўчым вынікам для рускіх войск.
Да гэтага 10 верасня 1708 года адбылася бітва пры сяле Добрае каля Маляцічаў пад Мсціславам, якая не прынесла бакам перамогі, але і не адбылося традыцыйнай дагэтуль паразы рускіх.
1924 год. Нарадзіўся Анджэй Цеханавецкі.
Польскі навуковец, беларусіст, брытанскі грамадска-культурны дзеяч.
Заснавальнік Фундацыі Цеханавецкіх у Варшаве.
Нашчадак князёў Мсціслаўскіх і Заслаўскіх. Род Цеханавецкіх валодаў маёнткам пад Магілёвам.
У Цюбінгенскім універсітэце абараніў дысертацыю, прысвечаную слонімскаму тэатру.
Аўтар кнігі «Міхаіл Казімір Агінскі і яго „сядзіба музаў“ у Слоніме».
1943 год. Вызваленне Клімавічаў
Клімавічы былі вызвалены падчас нямецка-савецкай вайны 837 стралковым палком 238 Карачаеўскай стралковай дывізіі.
Заснаваны Генеральнай асамблеяй Сусветнай турысцкай арганізацыі ў 1979 годзе ў гонар прыняцця Статута арганізацыі (1970).
Мэтай свята з’яўляецца прапаганда турызму, асвятлення яго ўкладу ў эканоміку сусветнай супольнасці, развіццё сувязяў паміж народамі розных краін.
Цікавы факт: першае ў свеце турыстычнае агенцтва адкрыта ў 1841 годзе Томасам Кукам у Англіі.
Уздвіжанне Пачэснага і Жыватворнага Крыжа Гасподняга.
Адно з дванаццаці галоўных двунадзясятых святаў. На крыжы Пан наш Іісус Хрыстос прынес сябе ў ахвяру за грахі ўсяго свету.
Згодна народных уяўленняў, змеі ў гэты дзень ці то кладуцца спаць, ці то сыходзяць у невядомыя чалавеку краіны.
Старыя людзі казалі, што калі на Уздвіжанне паспаць днём – змяя ўвесь год не кране. Надвячоркам нашыя продкі ладзілі “капусніцы”: вечарыны, дзе частавалі капуснымі пірагамі, танчылі і спявалі.
1533 год. Нарадзіўся Стэфан Баторы.
Кароль польскі і вялікі князь літоўскі.
Зрабіў значны ўклад ва ўмацаванне Рэчы Паспалітай, спрыяў падняццю яе аўтарытэту ў Еўропе.
Пры ім Магілёў атрымаў магдэбургскае права.
1605 год. У бітве пад Кірхгольмам ў час вайны Рэчы Паспалітай і Швецыі (1600—1629) войска ВКЛ на чале з вялікімі гетманам Я. К. Хадкевічам нанесла паразу шведам.
Бітва пад Кірхгольмам стала адной з самых бліскучых перамог войска Рэчы Паспалітай, аснову якога складалі выхадцы з земляў ВКЛ і канкрэтна з магілёўскіх, быхаўскіх, шклоўскіх зямель. Войска ўзначальваў і фармаваў яго камандны касцяк граф на Быхаве Ян Караль Хадкевіч, разам са сваімі сваякамі з Падняпроўскага рэгіёна.
Войска Рэчы Паспалітай, што складалася прыкладна з 2 500 – 3 000 ваяроў ушчэнт разбіла 10 000 – 11 000 шведскую армію. Вырашальную ролю ў гэтым адыграла атака крылатых гусар, чыя еўрапейская слава пачалася менавіта з баталій пад кіраўніцтвам Яна Караля Хадкевіча.
У выніку бітвы была знятая аблога Рыгі, шведы адступілі з ужо занятых імі земляў Інфлянтаў.
Бітва ўваходзіць у цэлы шэраг знакамітых рэйтынгаў у сферы мілітарыі – у лік вядомых поўных перамог, славутых перамог меншымі сіламі, у лік значных перамог войска ВКЛ і ў лік бітваў, дзе вырашальную ролю адыграла гусарыя.
1882 год. Нарадзіўся Міхал Кахановіч.
Беларускі грамадскі дзеяч, педагог, рэдактар, публіцыст.
Працаваў выкладчыкам у Магілёўскім рэальным вучылішчы. Член Беларускага нацыянальнага камітэта, адзін з арганізатараў, старшыня Магілёўскага беларускага камітэта. У 1918 годзе яго руплівасцю Магілёў стаў адзіным губернскім горадам на Беларусі, які афіцыйна прызнаў Беларускую народную рэспубліку. Гэта адбылося на сходзе дэпутатаў грамадскіх арганізацый і прадстаўнікоў губернскай адміністрацыі 31 сакавіка 1918 году.
Потым ён – грамадскі дзеяч на Віленшчыне, дырэктар Віленскай беларускай гімназіі (1919-1922). Як пасол сейму Польскай Рэспублікі адстойваў нацыянальныя і сацыяльныя правы беларускага народа.
Быў рэпрэсаваны НКУС у 1933 годзе.
Праўнукі і прапраўнукі М. Кахановіча дагэтуль жывуць у Магілёве.
1957 год. Нарадзіўся Мікола Ждановіч.
Беларускі пісьменнік і журналіст, нарадзіўся ў вёсцы Селішча (цяпер — Цяплухі) Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці.
Ён вядомы сваёй празаічнай творчасцю, дзе закранае тэмы жыцця вясковых людзей, гістарычную памяць і маральна-этычныя праблемы.
Телеграм-канал “Мястэчка Глуск” предлагает своим подписчикам экскурсии на несколько минут по знаковым местам города с писателем и журналистом Наумом Сандомирским.
“Вместе с глусским писателем и журналистом Наумом Борисовичем Сандомирским мы пройдем по улицам родного мястэчка, остановимся у знаковых зданий и мест, вспомним тех, кто прославил Глуск своим талантом и трудом. Это не просто прогулка – это путешествие во времени, в историю, в атмосферу, которую хранят глусские здания, дома и дворы” – говорится в анонсе новой рубрики.
Первая такая экскурсия состоялась сегодня, 26 сентября 2025 года. Наум Сандомирский, находясь на перекрестке улиц Жижкевича и Комсомольской, рассказал много интересных подробностей о гостинице и месте, где когда-то стоял архив, а теперь находится продуктовый магазин.
В преддверии экскурсий Наум Сандомирский сразу отметил, что он не настолько наивен, чтобы предполагать, что Глуск имеет какое-то большое архитектурное значение.
“Это далеко не самое оживленное место на земле. Его даже не на каждой карте найдёшь, но мы почему-то о нем говорим. И я думаю, это вот почему. Мы знаем, что Лондон лучше, Париж лучше или, как говорил Воланд, когда ему сказали: “Миссир, мне нравится этот город”. Он сказал: “А Рим мне нравится больше”. Мне тоже, но у всех этих городов есть один большой недостаток для глусчанина очень важный – там нет ничего моего. Там нет моего прошлого, там нет моей первой любви, моей первой дружбы, первого детского сада, первого класса, учительницы. Я уже себя поймал на мысли, что я когда иду по Глуску у меня как бы двойной фокус. Вот кто-то видит только “Орион”, а я вижу эти здания, которые стояли на его месте. Я вижу библиотеку старую. Я вижу автобусную станцию. То есть все, что этому предшествовало. И это делает для меня наш город как бы в два раза больше: то, что у меня в памяти, и то, что реально. Понимаешь, у времени как бы два вектора: один вектор будущее – там наша надежда, один вектор прошлое – там наша благодарность, там наша атмосфера. И поэтому, говоря о Глуске, мы постараемся передать атмосферу. Вот эту благодарную память за то, что это было, за то, что есть, и дай Бог ещё долго будет” – сказал глусский краевед.
Очередные выпуски этой рубрики на телеграм-канале “Мястэчка Глуск” будут выходит по вторниками и пятницам, обещают организаторы телеграм-экскурсий.
В Могилевской областной библиотеке школьников знакомили не с литературой, а с книгами о линейке белорусского черного горького шоколада и пшеничной муке высшего сорта.
Учеников 9-го класса ГУО “Средняя школа № 15 г. Могилева” и учащихся 1-го курса УО “Могилевский государственный колледж искусств”, которых привели на выставку, организаторы решили удивить книгами о предприятиях, чья продукция в 2025 году впервые была удостоена государственного знака качества.
Ребята узнали много полезного о карьерных самосвалах, тракторах, черном горьком шоколаде и пшеничной муке высшего сорта.
Вместо того, чтобы обсуждать лучшие произведения мировой и беларуской художественной литературы, могилевских школьников заставляли обсуждать ключевые достижения убыточной экономики режима Лукашенко, безуспешно убеждающего весь мир в том, что в Беларуси сказка давно стала былью.
На учебном корпусе Могилевского областного кадетского училища установили памятную доску в честь генерал-лейтенанта авиации Евгения Николаенко.
Мемориальную доску генерал-лейтенанту авиации Герою Советского Союза Евгению Николаенко открыли в Могилеве. Отмечается, что это первый боевой Герой СССР, родом из Могилева. Раньше него этого звания добился другой уроженец города, Отто Шмидт, но в относительно мирных условиях.
30 сентября исполняется 120 лет со дня рождения Николаенко. Он родом с Чериковщины.
Звания Героя летчик был удостоен в 1939 году за то, что 40 истребителей под его командованием вступили в бой со 120 японскими самолетами в небе над китайским Уханем и сбили шестнадцать вражеских машин.
На счету Евгения Николаенко – 120 боевых вылетов, 40 из них – ночные.
Кадетское училище носит звание летчика-истребителя с 2020 года.
1903 год. Нарадзіўся тэатральны дзяяч Дзмітрый Арлоў.
Расійскі актор і рэжысёр, ён быў накіраваны ў Магілёў у 1936 годзе і неўзабаве узначаліў тут Першы рускі тэатр у БССР. Пасля вайны стаў першым заслужаным і народным артыстам БССР. Вядомасць яму прынесла роля Вільгельма фон Каўніца (правобразам якога стаў Вільгельм Рыхард Паўль Кубэ — гаўляйтэр акупаванай немцамі Беларусі) у кінафільме «Гадзіннік спыніўся апоўначы».
1905 год. У в. Саматэвічы Касцюковіцкага раёна нарадзіўся Іван Ветраў.
Беларускі партыйны і дзяржаўны дзеяч. Адзін з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на Палессі.
Заслужаны юрыст, Заслужаны работнік культуры.
Працаваў на партыйнай і савецкай рабоце ў розных месцах, у тым ліку ў Мсціслаўскім, Чэрыкаўскім раёнах, у Магілёве.
Пракурор, міністр юстыцыі БССР.
1910 год. Нарадзіўся Уладзімір Агіевіч.
Беларускі літаратуразнаўца, паэт, перакладчык.
Выхаванец Магілёўскага педінстытута (1937).
Аўтар вершаў, даследчык творчасці Я. Купалы і Я. Коласа, пасляваеннай беларускай паэзіі, кніг для чытання для школ рабочай і сельскай моладзі.
2019 год. Самае вялікае курынае яйка ў Беларусі знесена на птушкафабрыцы агракамбіната “Прыдняпроўскі” Магілёўскага раёна.
Вага гіганта – больш за 182 грамы.
Папярэдні беларускі рэкорд быў устаноўлены ў Гродзенскай вобласці ў 2017 годзе (160 грамаў).
Самае вялікае курынае яйка ў свеце важыла 454 грамы і было знесена ў ЗША ў 1956 годзе. Гэта яйка з падвойным жаўтком і падвойнай шкарлупінай патрапіла ў Кнігу рэкордаў Гінэса як самае цяжкае.
Міжнародны дзень глухіх (International Deaf Day, з 1951 года)
Адзначаецца штогод у апошнюю нядзелю верасня. Устаноўлены ў гонар утварэння Сусветнай Федэрацыі глуханямых.У свеце зараз кожны дзявяты чалавек мае праблемы са слыхам. Прычыны гэтага самыя розныя: наступтвы хваробы, няшчасных выпадкаў, прыроджаныя заганы. Глухімі былі вядомыя ў свеце асобы: пісьменнік Віктор Гюго, кампазітар Людзвіг ван Бетховен, мастак Антоніа Станьёлі, скульптар Клод-Андрэ Дэсен, філосаф Жан-Жак Русо.
1765 год. Нарадзіўся Міхал Клеафас Агінскі.
Вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, дыпламат, кампазітар. Адзін з лідараў паўстання Т. Касцюшкі.
Аўтар 20 паланезаў, у тым ліку “Паланэзу Агінскага” (“Развітанне з Радзімай”), шматлікіх маршаў, вальсаў, мазурак, рамансаў, опер, 4-томных «Мемуараў пра Польшчу і палякаў з 1788 да 1815 года», трактату «Лісты пра музыку».
У Фларэнцыі, на доме, дзе ён жыў, адкрыта мемарыяльная дошка. У яго маёнтку Залессі створаны «Музей-сядзіба М. К. Агінскага». У Маладзечне імя кампазітара носіць музычны каледж,тамжа ўстаноўлены помнік.
Род Агінскіх быў шырока прадстаўлены на Магілёўшчыне, адзін з яго прадстаўнікоў фундаваў будаўніцтва Багаяўленскага манастыра ў Магілёве ў 1618 годзе.
1888 год. У Магілёве прайшло ўрачыстае адкрыццё будынка гарадскога (цяпер — абласнога) драмтэатра.
Першы ў Беларусі спецыяльна збудаваны тэатр. Яго будаўніцтва ажыццяўлялася за кошт унёскаў гараджан.
Архітэктар Пётр Камбураў.
1913 год. Нарадзіўся Сяргей Грахоўскі.
Беларускі пісьменнік. Заслужаны работнік культуры. У дзяцінстве выхоўваўся ў мястэчку Глуск.
Працаваў на Бабруйскім дрэваапрацоўчым камбінаце, у Дзяржвыдавецтве БССР, у газетах, часопісах, на Беларускім радыё, выкладчыкам на рабфаку БДУ.
Вязень ГУЛАГу.
Аўтар 14 зборнікаў паэзіі, 5 кніг вершаў для дзяцей, у тым ліку «Ад вясны да вясны» (1959), «Знаходка» (1985), апавяданняў «Агеньчык у акне» (1972), кніг нарысаў, апавяданняў, аповесцей, успамінаў, публіцыстыкі, перакладаў.
Аўтар вядомага верша «Ветразь», дзе не ўжыў ніводнага слова сугучнага з рускімі адпаведнікам.
У выраі ветразь знікае
За хваляй, нібы на спачын,
І змора яго не злякае,
Не спыніць тугой далячынь.
У змроку зіхоткая здрада
Завабіць хлуснёй у віры,
На золку сканае прынада
І кволы прамень на жвіры.
Раптоўна згаданыя мроі
У карунках пяшчотнай тугі
Павольна знікаюць, як строі,
У бязважкасці кволай смугі.
Знікае ўсхвалёваны ветразь:
З кунегаю пільна сачу,
Як водар аздобіў паветра,
І ў бездані знічкі лічу.
1944 год. Нарадзіўся Майкл Дуглас.
Амерыканскі кінаакцёр і прадзюсар.
Паходзіць з беларускіх яўрэяў Дуніловічаў з Магілёўскай губерні. Сын сусветнавядомага акцёра Кірка Дугласа.
Сусветную вядомасць яму прынеслі фільмы «Палёт над гняздом зязюлі», «Ракавая жарсць», «Асноўны інстыкт». Уладальнік некалькіх “Оскараў”.
Міжнародны дзень караваншчыка (International Day of caravan).
Заснаваны Міжнароднай асацыяцыяй па рацыяналізацыі транспартна-грузавых аперацый у 1995 годзе. Прафесійнае свята караван-важатых у прыватнасці і ўсіх удзельнікаў транспартных калон і суднавых караванаў у цэлым.
Адзначаецца ў дзень нараджэння ў 1564 годзе Адама Уільямса, вядомага брытанскага марахода і навігатара, які лічыцца першым еўрапейцам, які дасягнуў берагоў Японіі.
Па іншай версіі, дзень прымеркаваны да заканчэння Хіджры, перасялення прарока Мухамада і першых мусульман з Мекі ў Медыну ў 622 годзе.
Традыцыйна адзначаецца дальнабойшчыкамі, камандамі гандлёвых судоў і экіпажамі караблёў эскорту.
1621 год. Памёр Ян Караль Хадкевіч.
Вайсковы і дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Гетман вялікі літоўскі, ваявода віленскі.
Належаў да найстарэйшай, быхаўскай галіны роду Хадкевічаў. Граф на Быхаве.
Адзін з самых таленавітых вялікалітоўскіх палкаводцаў ХVIІ стагоддзя.
Герой вайны са Швецыяй (1600—1629), камандаваў войскам у паходах 1611 на Маскву, абараняў Смаленскае ваяводства ад расійскіх войскаў.
У 1617-1618 узначаліў войска, якое пайшло з каралевічам Уладзіславам (фармальна царом Расіі з 1610) здабываць маскоўскі трон.
Герой славутых і пераможных бітваў – пад Кірхгольмам (1605 г.), Хоцінскай (1621 г.) і шматлікіх іншых.
1739 год. Нарадзіўся Рыгор Пацёмкін.
Рускі дзяржаўны і ваенны дзеяч, дыпламат, генерал-фельдмаршал. Кіраваў далучэннем да Расіі і ўладкаваннем Наваросіі, заснаваў шэраг гарадоў, уключаючы сучасныя абласныя цэнтры Дніпро, Херсон і Мікалаеў.
Фаварыт Кацярыны II.
Пасля Першага раздзелу Рэчы Паспалітай стаў уладальнікам Крычаўскага староства і Крычава, у якім пабудаваў палац, мануфактуры і верф.
1941 год. У Магілёве пачалася “Магілёўская канферэнцыя” Вермахта.
Пачалася 24.09.1941 як навучальна-метадычная нарада па “барацьбе з партызанамі” ў тыле групы армій “Цэнтр”. Пад кіраўніцтвам генерала Макса фон Шэнкендорфа, пры ўдзеле камандавання СС і паліцыі; адзначаецца як вяхa эскалацыі гвалту супраць яўрэяў і мірнага насельніцтва на акупаванай тэрыторыі.
Выніковы дакумент канферэнцыі быў прысвечаны тактыцы вядзення вайны ва ўмовах супраціўлення мясцовага насельніцтва, а таксама прадпісваў жорсткія меры, такія як «вуліцы павінны быць чыстымі ад «вандроўнікаў», якіх трэба было перадаць Таемнай палявой паліцыі або адправіць у фільтрацыйныя лагеры для далейшай праверкі (многія з тых, хто быў адпраўлены ў гэтыя лагеры, былі забітыя войскамі СС і СД.).
У рэзюмэ абвяшчалася, што «ворага трэба цалкам знішчыць», пры гэтым удакладнялася, што не заўсёды магчыма адрозніць «партызана» ад «падазронай асобы», што давала войскам карт-бланш на максімальна жорсткі падыход.
Магілёў, 1941 год
1941 год. Нарадзіўся Ігар Ясуловіч.
Расійскі акцёр тэатра і кіно, кінарэжысёр, заслужаны артыст Расіі.
Беларус па паходжанню.
Сыграў больш за 320 роляў у кіно, у тым ліку ў стужках «Магіла льва», «Дыяментавая рука», «12 крэслаў», «31 чэрвеня», «Той самы Мюнхгаўзен», «Госця з будучыні».
Займаўся агучваннем фільмаў і мультфільмаў.
Памёр у 2023 годзе.
1958 год. Нарадзіўся Сяргей Чыгрын.
Беларускі паэт, літаратуразнавец, гісторык, краязнавец, перакладчык, журналіст.
Вучыўся ў Магілёўскім культасветвучылішчы.
Загадчык аддзела культуры і спадчыны «Газеты Слонімскай», літаратурнай часткі Слонімскага беларускага драматычнага тэатра.
Аўтар зборнікаў паэзіі, кніг гісторыка-краязнаўчых артыкулаў, якія прысвечаны Слонімшчыне, Беласточчыне, выбітным людзям.
Перакладчык на беларускую мову французскіх, украінскіх паэтаў, драматургаў розных краін
Дом по улице Лазаренко 15 в Могилеве за 15 последних лет побывал и в статусе историко-культурного наследия, и в процессе реконструкции, а теперь к нему опасно подойти.
Штрихи могилевской истории
Более ста лет назад на тогдашней улице Виленской началось каменное строительство. Предприниматель Брук в 1910 году строит два доходных дома. Впоследствии их адресом станет улица Лазаренко, а здания получат номера: №13 и №15.
«Это обычный дом гражданской застройки. Ведь город славен не только церквями, синагогами, но и обыкновенными домами, в которых жили люди. Хвастаться домами, где соломенная крыша, как-то не принято. Но интересны дома, которые построены из камня, и которые могли бы долго простоять, и в которых жили горожане. Причем не самые худшие горожане, а лучшие селились в каменных домах – это и врачи, учителя, инженеры, купечество, промышленный люд» – говорил когда-то о 15-ом доме по Лазаренко председатель Могилевского областного совета Белорусского общества охраны памятников истории и культуры Владимир Кравченко.
Как рассказал могилевский историк Игорь Пушкин, этот двух-трехэтажный дом известен тем, что первоначально им владела и в нем жила семья евреев Литвиных. «Семья могилевских евреев Литвиных была широко известна в Могилеве в первой четверти ХХ века. В основном это были прекрасно образованные представители сферы здравоохранения» – сообщал историк.
Согласно составленной им исторической справке, до 1917 года в здании, адрес которого тогда был Виленская 15, на первом этаже размещалась аптека и аптекарский склад Лифшица, токарная мастерская Левита, магазин Лугмана, фотомастерская Иванова, кабинет по приему больных самого владельца дома фельдшера Литвина.
Второй и третий этаж правого крыла здания использовались в качестве жилья.
«Согласно списку национализируемых и муниципализированных домов в 1924 году по Могилеву, последним домовладельцем здания по улице Лазаренко 15 как раз и являлся Литвин Израиль-Бер Файбишевич» – сообщал Пушкин.
В советское время здание использовалось под жилье, хозяйственные нужды, также в нем размещались торговые объекты.
Таким образом, и в 13-ом, и в 15-ом домах на протяжении почти всего ХХ века жили люди – аж до 1985-го. Более того, в 70-80 годы в 15-ом доме находился знаменитый продовольственный магазин с винно-водочным отделом, известный могилевчанам под неофициальным названием «На полгоры».
Этап запустения
После 1985 года дом приходит в запустение. И это несмотря на то, что был внесен в список историко-культурного наследия. Неиспользуемое здание с течением времени все больше ветшает, а в 2011 году дом приобретает строительная компания «Сектор».
Несмотря на то, что по бумагам дом №15 уже не считался чем-то важным для истории Могилева, патриоты города были другого мнения. И в какой-то момент, а именно осенью-зимой 2013 года, история здания по улице Лазаренко 15 в Могилеве приобрела особенное звучание.
Дело в том, что действия “Сектора” вызвали недовольство жильцов, проживавших тогда в соседнем доме №17. Как утверждала одна из них, Наталия Самохвалова, дом, который стоял бесхозным и в нем случались пожары, после приобретения “Сектором” окончательно стал раскрадываться. К примеру, были сняты последние фигурные ограждения с балконов, выполненные в виде ручной ковки. Причем сделали это строители в нерабочее время, утверждала Самохвалова.
По ее словам, руководство “Сектора” не предприняло необходимых мер по охране дома, строительный мусор и продукты горения подолгу не вывозились, пыль от строительных работ проникала в квартиры соседнего дома, вызывая ухудшение здоровья жильцов.
Обо всем этом женщина писала в различные инстанции вплоть до Администрации Лукашенки, обращалась в правоохранительные органы. Некоторые жалобы, в частности, на не ежедневный вывоз мусора, подтверждались соответствующими структурами, на другие, в том числе о воровстве, как утверждала Самохвалова, должной реакции от милиции не было.
Руководство «Сектора» даже обратилось в суд общей юрисдикции на активную защитницу историко-культурного наследия, обвиняя ее в нанесении ущерба деловой репутации. Однако после четырех заседаний суд был прекращен из-за неподведомственности. В суд, разрешающий экономические споры – тогда Хозяйственный суд, «Сектор» обращаться уже не стал. Видимо, из-за нежелания дальше привлекать ненужное внимание к себе.
Интересно, что на суде, где в качестве свидетеля выступал Владимир Кравченко, говорилось, что здание было выкуплено у государства почти за 770 млн доденаминационных рублей. Однако, по словам краеведа, на продажу оно выставлялось за одну базовую величину (в 2011 году – 35 тыс. рублей), о чем свидетельствуют документы за подписью тогдашнего зампредседателя облисполкома Валерия Малашко. “Если предположить, что обе цифры действительны, то возникает вопрос, куда пошла разница. Думаю, эта информация должна заинтересовать следственные органы” – говорил Кравченко.
Итог чиновничьего “решения”
В декабре 2013 года здание наряду с домами №№ 5, 7 и 13 было выведено из списка историко-культурного наследия. Организации, которым переданы эти здания, теперь смогут быстро решать все вопросы, заявлял тогдашний председатель горисполкома Владимир Цумарев, который в настоящее время сидит в кресле председателя Могилевского областного объединения профсоюзов.
“Они должны оперативно приступить к работам: либо к реконструкции, либо к строительству помещений дополнительных” – заявлял тогдашний градоначальник.
Впоследствии у дома по Лазаренко 15 был пристроен еще один этаж, здание удлинили с левой стороны. И на этом работы прекратились.
Как пишет в Инстаграме могилевчанка Виктория Волкова, надстроенный третий этаж значительно утяжелил всю конструкцию. По зданию поползли трещины – две стены стали уходить в сторону улицы и во двор. В итоге работы пришлось приостановить.
“Пока шли проверки и судебные заседания, само предприятие “Сектор” обанкротилось” – говорится в сообщении. По мнению женщины, вариант спасения здания – снос настроенного этажа и облегчение нагрузки на стены.
Только скорее всего, никто этим заниматься не будет. Практически уничтоженное здание намного проще снести и забыть, а вместе с ним забыть и об этом уголке могилевской истории.
Амерыканец Джон Куртыс вырабіў першую жавальную гумку.
Першая савецкая жавальная гумка выраблялася ў 1970-я гады ў Ерэване, потым – у Растове-на-Доне. На Талінскай фабрыцы “Калеў” у 1977 годзе была адчынена першая лінія па вытворчасці жавальнай гумкі.
У сакавіку 1975 года адбылася трагічная падзея на маскоўскім стадыёне ў Сакольніках: падчас юніёрскага матча Канада-ЦСКА каля 20 чалавек загінулі ў цісканіне, калі канадцы пачалі раздаваць балельшчыкам жавальную гумку.
1939 год. У Нью-Ёрку, падчас Сусветнага кірмашу, закладзена адна з самых вядомых “капсул часу”.
У посуд з вогнетрывалага шкла даўжынёй 228 см уклалі шырокую калекцыю прадметаў: розныя кнігі, дакументальны фільм, энцыклапедыю на мікрафільмах, 75 узораў тэкстылю і іншых найноўшых матэрыялаў, а таксама 35 дробязяў паўсядзённага карыстання (жаночы капялюшык, курыльную трубку).
З нагоды правядзення новага Сусветнага кірмашу (Нью-Ёрк, 1964), побач з першай капсулай была закладзена і другая.
Яе “сувенірамі” сталі: дадзеныя аб ядзернай зброі, крэдытная картка, супрацьзачаткавыя таблеткі, штучны сардэчны клапан, пласцінка групы Бітлз, кавалак абліцоўвання касмічнага карабля.
Адкрыць абедзве капсулы адпісана адначасова – у 6939 годзе.
1916 год. У Вільні скончыліся першыя беларускія настаўніцкія курсы.
Яны дзейнічалі са снежня 1915 года. Былі створаны школьнай камісіяй Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны для падрыхтоўкі настаўнікаў для віленскіх беларускіх школ.
На курсах выкладалі: А. Пашкевіч (Цётка), Б. Пачопка (загадчык курсаў), С. Іваноўская, В. Ластоўскі, У. Рымша і іншыя.
Алаіза Пашкевіч (Цётка)
1924 год. Нарадзіўся Артур Вольскі (Зэйдэль-Вольскі).
Беларускі пісьменнік. Сын пісьменніка Віталя Вольскага і бацька музыкі Лявона Вольскага.
Працаваў у розных газетах, часопісах, дырэктарам тэатра юнага гледача, Дома літаратара, у выдавецтве «Юнацтва».
Аўтар аповесцей, выдаў больш за 20 зборнікаў – кнігі паэзіі, прозы, казкі для дзяцей, апавяданні-эсэ. Кнігі Выбраных твораў выходзілі ў 1971, 1974.
Перакладаў з рускай, украінскай, літоўскай, латышскай, нямецкай і іўрыта.
1929 год. У вёсцы Крэманка Слаўгарадскага раёна нарадзіўся Аляксей Сёмкін
Беларускі фізіёлаг, прафесар, заслужаны работнік адукацыі. Пад яго кіраўніцтвам была сфарміравана навуковая школа па фізіялогіі мускульнай дзейнасці.
1936 год. Нарадзіўся Сямён Шарэцкі.
Беларускі дзяржаўны дзеяч.
Доктар эканамічных навук, прафесар, акадэмік.
Стваральнік і старшыня Аграрнай партыі Беларусі.
Старшыня Вярхоўнага Савета. 21 ліпеня 1999 года дэпутаты-прыхільнікі Канстытуцыі 1994 года прызначылі яго в.а. прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
З канца ліпеня 1999 года жыў у Вільнюсе, прызнаны легітымным кіраўніком Беларусі.
Эміграваў у 2001 годзе ў ЗША.
1939 год. Нарадзіўся Януш Гаёс.
Польскі акцёр.
Папулярны ў СССР пасля ролі Янэка ў першым тэлесерыяле ў сацыялістычных краінах “Чатыры танкісты і сабака».
Выкладчык лодзінскай Вышэйшай школы кінематографа, тэлебачання і тэатра.
1960 год. Савецкі кіраўнік М. Хрушчоў пагражае заходнім краінам сваім чаравіком на трыбуне ААН.
Выступаючы з трыбуны Генеральнай Асамблеі ААН па пытаннях аб каланіяльных народах і раззбраенні, моцна крытыкаваў палітыку заходніх краін і асабліва ЗША. У запале абвінавачання імперыялізму скінуў чаравік і пачаў стукаць ім з усіх сіл…
2019 год. Памёр ураджэнец в. Ходарава Слаўгарадскага раёна Алесь Масарэнка.
Беларускі пісьменнік, перакладчык.
Працаваў на Беларускім радыё, у шэрагу газет, часопісаў, выдавецтве «Беларусь», на кінастудыі «Беларусьфільм».
Аўтар зборнікаў аповесцей і апавяданняў «Журавіны пад снегам» (1976), «Сонца майго дня» (1988), рамана «Баргузінскае лета» (1982).
2023 год. У Жылічах Кіраўскага раёна прайшоў першы рэгіянальны фэст «Вераснёўскі фэст. Палац у Жылічах».
Ён быў прымеркаваны да 200-годдзя палаца Булгакаў (Жыліцкі палацава-паркавы ансамбль).
