Tag: Уладзімір Гарох

Экс-палітвязень шклоўскай калоніі: я чуў, як збівалі Вітольда Ашурка

Навіна ад

Былы палітвязень калоніі №17 у Шклове Уладзімір Гарох распавёў аб здзеках над ім і катаваннях загіблага Вітольда Ашурка.

Жыхар Наварудку Уладзімір Гарох быў асуджаны ў снежні 2020 года на сем гадоў пазбаўлення волі па абвінавачванні ў арганізацыі масавых беспарадкаў і абразе беларускага дыктатара. Адбываў пакаранне ў шклоўскай калоніі, дзе яго сістэматычна збівалі. Яго неаднаразова змяшчалі ў ШІЗА і ПКТ. 28 красавіка 2023 года суд Шклоўскага раёна прыняў рашэнне па замене Уладзіміру рэжыму на турэмны. Палітвязень знаходзіўся ў магілёўскай турме № 4.

ШІЗА як спосаб катавання

Паводле Гароха, ужо ў першыя дні пасля этапавання ў калонію супрацоўнікі адміністрацыі пачалі аказваць на яго фізічны і псіхалагічны ціск. Пра гэта ён паведаміў Праваабарончаму цэнтру “Вясна”.

“Яшчэ нават пераапрануцца не паспелі, як нас па адным пачалі выклікаць у кабінет. Там вярзіла накінуўся на мяне: “Ды вы фашысты! Ды вас страляць трэба!”. Ужо на другі дзень маёр Сазонаў склаў на мяне рапарт нібыта за мацюкі. У траўні мяне кінулі ў ШІЗА. ШІЗА – гэта найперш катаванне холадам”, – успамінае экс-палітвязень.

Паводле яго, нават узімку вокны заставаліся адчыненымі, вязні спалі на драўляных нарах без матрацаў, а медыцынская дапамога практычна не аказвалася. 

За час знаходжання ў калоніі Гарох некалькі разоў трапляў у ШІЗА і памяшканне камернага тыпу. Апошні раз, паводле яго слоў, ён правёў у ізаляцыі 142 дні, страціўшы каля 25 кілаграмаў вагі.

«Я чуў, як збівалі Вітольда Ашурка»

У траўні 2021 года Гарох знаходзіўся ў суседняй камеры з Вітольдам Ашуркам. Паводле яго, ён неаднаразова чуў шум, крыкі і гукі збіцця, калі ў камеру Ашурка заходзілі супрацоўнікі калоніі. За некалькі дзён да смерці палітвязня ён таксама чуў, як у яго адрас гучалі абразы.

“14 траўня мяне ўпершыню закрылі ў ШІЗА. А ўжо на другі дзень раніцай да мяне заляцеў начальнік рэжымнага аддзелу Сяргей Уладзіміравіч Карчэўскі. А з ім яшчэ некалькі мянтоў. Калі я даваў яму даклад, я троху павярнуў галаву. “Чаго галаву паварочваеш?!” – ударыў маёй галавой аб сцяну так, што набіў шышку. Расцягнуў мне ногі і пачаў малаціць дубінкай. Я паваліўся на падлогу, але яны працягвалі збіваць. Я мог бы даць адпор, але ведаў: калі б я кагосьці паклаў, прыбег бы рэзерв і мяне проста забілі б”, – распавядае Уладзімір Гарох.

Ён расказаў, што сядзеў у суседняй камеры з Вітольдам. “Я чуў нейкія грукат і рух, здавалася, што ён там не адзін, што яму кагосьці падсадзілі. Аднойчы чуў, як Сазонаў зайшоў да яго і збіваў. 19 траўня я чуў словы: “Памый морду, недаразвіты!”. Гэта былі словы ў адрас Вітольда. А 21 траўня ў абед Вітольд перастаў адгукацца. Радыёкропку ўрубілі на ўсю гучнасць, каб заглушыць гукі, але я чуў, як бегалі мянты і казалі, што там “мора крыві”. Потым прыйшоў опер і паведаміў, што Ашурак памёр. Для мяне гэта быў шок”.

Сам Гарох таксама сцвярджае, што падчас аднаго з наведванняў камеры быў жорстка збіты супрацоўнікамі калоніі. Пасля раптоўнай гібелі паплечніка літаральна за суседняй сцяной, Уладзіміру давялося змагацца не толькі з турэмнай адміністрацыяй, але і з паралізуючым унутраным страхам.

Ізаляцыя ад іншых вязняў

Паводле былога палітвязня, пасля таго як адміністрацыя заўважыла яго ўплыў на іншых асуджаных, яго пачалі ізаляваць.

Гарох распавядае, што яму прысвоілі статус «злоснага парушальніка», рэгулярна змяшчалі ў ПКТ і ШІЗА, а пазней перавялі на турэмны рэжым. Акрамя таго, яго ўнеслі ў спіс «тэрарыстаў», што пазбавіла магчымасці атрымліваць грашовыя пераводы і істотна абмежавала перадачы.

Паводле яго слоў, у прамысловай зоне калоніі зняволеныя выконвалі заказы для расійскай арміі, у тым ліку шылі вайсковую форму, спальныя мяшкі і выраблялі драўляныя скрыні для боепрыпасаў.

Амаль тры гады турэмнага рэжыму Гарох прысвяціў чытанню і самаадукацыі. Ён вывучаў гісторыю, літаратуру па псіхалогіі, пісаў вершы і працаваў над уласнымі праектамі.

Былы палітвязень прызнаецца, што пасля смерці Вітольда Ашурка і перажытага ў ШІЗА найбольшым выпрабаваннем для яго стаў не сам холад або адзінота, а ўсведамленне таго, што ў любы момант чалавек можа быць збіты або загінуць, застаючыся цалкам безабаронным перад адміністрацыяй калоніі.

***

13 снежня 2025 года разам з некаторымі іншымі палітвязнямі Уладзімір Гарох быў дэпартаваны ва Украіну. Зараз жыве ў Варшаве.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Былы палівязень: не буду нагаворваць на супрацоўнікаў Магілёўскай турмы

Навіна ад

Як 37-ы год ХХ стагоддзя акрэслівае беларускую пенітэнцыярную сістэму палітвязень Уладзімір Гарох. Разам з тым, сцвярджае, што супрацоўнікі Магілёўскай турмы ставіліся добра.

“Не скажу, каб надта здзекваліся. Асабліва ў Магілёўскай турме супрацоўнікі неяк адносіліся добра, з разуменнем. Не хочацца на іх нагаворваць” – сказаў Уладзімір Гарох Беларускаму Радыё “Рацыя”. 

Паводле яго, цяперашняя пенітэнцыярная сістэма ў Беларусі нагадвае 37-ы год ХХ стагоддзя. “Нават горш, таму што крывадушнасці надта шмат, але хочацца падкрэсліць, што не трэба ўсіх сабак вешаць на Лукашэнку. Ён мой вораг, але чалавек, і сапраўдны змагар павінен паважаць свайго праціўніка. І гэта будзе справядліва. Яго асяроддзе, на жаль, яго падводзіць” – кажа палітвязень, які 13 снежня 2025 года быў дэпартаваны ва Украіну, а затым пераехаў у Польшчу.

Гарох распавёў, што ён адсядзеў 5 гадоў і 4 месяцы і апошнія 2 гады сем месяцаў у турме. “А цяпер я ў гатэлі сяджу, то быццам я касманаўт, прыляцеў на зямлю з космаса, з якой другой планеты. І яшчэ мяне дужа ўразіла – гэта адносіны, як украінцаў тых, і палякаў, і тых маіх землякоў, якія тут пражываюць. Канешне, адносіны такія братэрскія, быццам мы адна сям’я. Такая салідарнасць. І я вельмі ўдзячны, як кажуць у народзе, удзячны лёсу. Канешне, тое, што адбылося, ворагу не пажадаеш, але дзякуй Богу за гэты вопыт, які паказаў, што ёсць людзі, нягледзячы на тое, што самі ў складаных абставінах, але не згубілі сваёй чалавечнасці, шчырасці душы не згубілі. І гэтыя выпрабаванні выяўляюць, што ў чалавека ёсць унутры. Чалавек не будзе разуумець, хто ён ёсць, пакуль не апынецца ў нейкіх абставінах, якія прымусяць адчуваць яго як у агні якім” – кажа Уладзімір Гарох.

Былы палітвязень – жыхар Навагрудку. Як сведчыць Праваабарончы цэнтр “Вясна”, ён быў затрыманы 18 жніўня 2020 г. па так званай “Карэліцкай справе” – аб нібыта планаваных беспарадках у Карэлічах і Навагрудку пасля прэзідэнцкіх выбараў. Уладзіміру Гароху было прад’яўлена абвінавачванне па ч. 1 арт. 293 Крымінальнага кодэкса – “Падрыхтоўка да масавых беспарадкаў”.

Сутнасць абвінавачвання ў тым, што летам 2020 года нібыта ён наўмысна рыхтаваўся да масавых беспарадкаў у Навагрудку і некаторых іншых населеных пунктах і намагаўся прыцягнуць да іх вялікую колькасць людзей. Дзеля гэтага Уладзімір, згодна з абвінавачваннем, планаваў і праводзіў сустрэчы с людзьмі ў Навагрудку і Карэлічах. Згодна з афіцыйнай версіяй, Гарох падчас сустрэч казаў, што 10 жніўня 2020 года плануе падпальваць будынкі, супраціўляцца ўладам і блакаваць дарогі спілаванымі дрэвамі. Аднак ён не паспеў нічога зрабіць, бо 7 жніўня яго арыштавалі.

Таксама яго абвінавацілі ў публічнай абразе беларускага дыктатара. 

Спачатку Гарох утрымліваўся ў турме Гародні, а затым быў пераведзены ў СІЗА-6 Баранавічаў. Уладзіміра асудзілі на сем гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму. Пасля суда яго скіравалі ў Шклоўскую калонію. Там, як сведчыць “Вясна”, палітвязня сістэматычна збівалі, адміністрацыя калоніі адносілася да яго перадузята, неаднаразова змяшчалі ў ШІЗА і ПКТ.

Фотаздымак: Беларускае Радыё “Рацыя”