Нягледзячы на новагоднія святы, акупанты працягваюць абстрэлы Мікалаева, Мікалаеўскай вобласці, Украіны.
Камунальныя службы Мікалаева з самай раніцы 1 студзеня працуюць каля пацярпелых ад расійскіх абстрэлаў “Іскандэрамі” жылых дамоў – паведаміў Мікалаеўскі гарадскі галава Аляксандр Сянкевіч.
Пішам, як вайна ва Ўкраіне ўплывае на жыццё еўрапейскіх гарадоў, якія маюць партнёрскія дачыненні з гарадамі Магілёўскай вобласці.
Абстрэлы акупантамі Мікалаева працягнуліся і 2 студзеня.
Уначы над Мікалаеўшчынай збілі 7 іранскіх дронаў-камікадзэ Shahed-136. Шэсць збілі Сілы СПА, яшчэ адзін – падраздзяленне Нацгвардыі – паведаміў начальнік Мікалаеўскай абласной ваенай адміністрацыі Віталь Кім.
Зноў без вады
Раніцай 2 студзеня прадпрыемства “Мікалаеўводаканал” паведаміла, што ў сувязі з тэхнічнай праблемай з электразабеспячэннем на вытворчых падраздзяленнях, вымушана спынена праца на ўсіх помпавых станцыях Мікалаева.
Адзначаецца, што энергетыкі ўжо прыступілі да рамонтных работ і высвятляюць, колькі неабходна часу, каб аднавіць падачу вады.
Онлайн-роды
У Мікалаеве ў навагоднюю ноч прымалі роды ў рэжыме онлайн – нарадзілася дзяўчынка вагой 3850 грам, 55 сантыметраў.
“Хуткая” не змагла ў час па гразі даехаць у сяло Бужскае пад Мікалаевым – перадае Друге ТВ. Акушэр жаночай кансультацыі Новаадэскай бальніцы Таццяна Любенка дыстанцыйна з дапамогай інтэрнэт-сувязі і медыцынская сястра Бужскай бальніцы Лілія Сухорская побач з жанчынай, што нараджала, зрабілі ўсё неабходнае . Раніцай ужо парадзіха з дзіцем дастаўлены ў радзільню. Абедзве адчуваюць сябе добра.
Усяго ўжо 1 студзеня ў Мікалаеўскай вобласці нарадзілася 12 дзяцей – 5 дзяўчынак і 7 хлопчыкаў.
Сувораў бывай!
У Мікалаеве ў апошнія дні 2022 года дэмантаваны бюст расійскага палкаводца. Помнік быў устаноўлены на вул. Калодзежная. Інфармацыю пацвердзіў начальнік упраўлення культуры Мікалаеўскага гарсавета Юрый Любараў.
Пабрацімства Мікалаева з Магілёвам было замацаванае дамовай у 2009 годзе.
31 мая 2022 году мэр украінскага гораду заявіў, што Пагадненне аб пабрацімстве з Магілёвам скасаванае і выказаў спадзеў, што яно будзе адноўленае, калі Беларусь стане свабоднай.
Магілёў. media працягвае сачыць за жыццём Мікалаева, нягледзячы на спыненне партнёрскіх сувязяў з Магілёвам.
Мікалаеў месціцца за 65 кіламетраў ад Чорнага мора. Да вайны ў ім жыло 490 тысяч чалавек. Траціна з іх вымушана была пакінуць горад. Паводле Генштабу Узброеных сіл Украіны Мікалаеў адзін з асноўных кірункаў наступу расіян.
Яго рэгулярна абстрэльваюць, знішчаючы гарадскую інфраструктуру і змушаючы мясцовую ўладу капітуляваць. Прэзідэнт Украіны Уладзімер Зяленскі прысвоіў Мікалаеву ганаровае званне «Горад-герой».
З 1 студзеня 2023 года Харватыя стане дваццатай краінай, якая ўводзіць у сваё грашовае абарачэнне еўра.
Такое рашэнне было прынята харвацкім парламентам у чэрвені 2022 года.
Пераход на еўра для гэтай еўрапейскай краіны, якая неўзабаве ўвойдзе ў Шэнгенскую зону, з’яўляецца лагічным крокам, таму што на адзіную валюту еўразоны тут прыпадае палова ўсіх банкаўскіх дэпазітаў і 60% усіх крэдытаў – гэта больш, чым у любой краіне па-за еўразонай.
Уступленне Харватыі ў зону еўра стане сімвалічным стымулам для еўрапейскага адзінства, паколькі Расія спрабуе падарваць яе сваёй вайной супраць Украіны.
– Гэта вотум даверу да зоны еўра, і Харватыя безумоўна выйграе ад шчыта еўра – заявіла прэзідэнт Еўрапейскага цэнтральнага банка Крысцін Лагард.
Эксперты ўпэўнены, што пераход з харвацкай куны на еўра павінен прынесці карысць нацыянальнай эканоміцы, паколькі наяўнасць адзінай валютнай зоны ў краіне з 4-мільённым насельніцтвам зробіць яе больш прывабнай для замежных інвестыцый і матывуе знешні гандаль і амаль 70% турызму.
– Харватыя – гэта краіна, якая атрымае найбольшы прыбытак ад уступлення ў еўразону, паколькі гэта ліквідуе валютную рызыку, якая ў Харватыі самая высокая. – адзначыў кіраўнік Цэнтральнага банка Харватыі Барыс Вуйчыч.
Паводле яго слоў, Харватыя мае валютныя рэзервы ў памеры 27 мільярдаў еўра – гэта 40% валавага ўнутранага прадукта краіны. Пры гэтым прыбытковасць 10-гадовых дзяржаўных аблігацый Харватыі склала каля 3,5%, што ніжэй, чым у Італіі і Грэцыі, і крыху вышэй, чым у Іспаніі, хоць краіна яшчэ не далучылася да еўра. Гэта значыць, як адзначыў Вуйчыч, ёсць вялікі эфект даверу.
Ён прызнаў рызыку таго, што харвацкія спажыўцы будуць абвінавачваць менавіта еўра ў высокай інфляцыі, якая ў мінулым месяцы дасягнула 13,5%.
Каб павысіць празрыстасць цэнаўтварэння, магазіны ў Харватыі з верасня наступнага года павінны адлюстроўваць кошт тавараў як у кунах, так і ў еўра, і будуць рабіць гэта да канца 2023 года. Прадпрыемствам пагражаюць штрафамі, калі яны паспрабуюць скарыстацца проста павышэннем коштаў.
Расійскія войскі разбурылі або пашкодзілі каля 14 000 жылых дамоў у Мікалаеве і вобласці. Усе гэтыя аб’екты наносяць на геакадастравую карту. Аб гэтым паведаміў кіраўнік Мікалаеўскай абласной ваенай адміністрацыі Віталь Кім у эфіры “Апостраф TV”
– Каля 14 тысяч аб’ектаў былі знішчаныя або пашкоджаныя, 9 400 – гэта прыватныя дамы. Мы заканчваем ідэнтыфікаваць усе аб’екты, ужо 64% дадзеных па разбурэннях апрацаваны.
Пішам, як вайна ва Ўкраіне ўплывае на жыццё еўрапейскіх гарадоў, якія маюць партнёрскія дачыненні з гарадамі Магілёўскай вобласці.
Новая манета
Нацыянальны банк Украіны з 28 снежня ўвёў у абарачэнне памятную манету “Павел Глазавой” наміналам у 2 грыўны – паведамляе “Укрінфарм”.
Манета прысвечана аднаму з самых папулярных украінскіх паэтаў-гумарыстаў, заслужанаму дзеячу мастацтваў Украіны, лаўрэату прэміі імя Астапа Вішні, першаму лаўрэату прэміі імя Пятра Сагайдачнага – Паўлу Глазавому (1922-2004), які нарадзіўся ў Мікалаеўскай вобласці. Глазавы з’яўляецца аўтарам паэмы “Славься, Отчизна моя!”, 13 кніг сатыры і гумару, 8 кніг для дзяцей.
Галоўная ёлка за 5 гадоў знасілася.
Кіраўнік Мікалаеўскай абласной ваенай адміністрацыі Віталь Кім заявіў, што галоўная ёлка 22 метра вышынёй, якую на працягу апошніх 5 гадоў усталёўвалі на Саборнай плошчы, ужо знасілася. За яе ў 2017 годзе заплацілі 3 мільёны грывен.
Каб не марнаваць грошы на новую ёлку падчас вайны, вырашылі зрабіць «ёлку нязломнасці» у Каштанавым скверы, паведамляе “Апостраф TV”.
Кім нагадаў, што сёлета ў Мікалаеве стаіць асаблівая ёлка – гэта помнік Святога Мікалая ў Каштанавым скверы, абаронены мяшкамі з пяском. Іх накрылі сеткай, а мясцовыя ўпрыгожылі яе цацкамі.
– Была ідэя ўсталяваць навагоднюю ёлку на цэнтральнай плошчы, як мы рабілі гэта кожны год, але яна ўжо састарэла, і менавіта сёлета трэба было купляць новую. Мы з мэрам вырашылі, што зараз не самы добры час, каб купляць дарагую ёлку і ўсталёўваць на пэўную кароткую колькасць дзён, таму вырашылі паступіць так. – паведаміў Віталь Кім.
Пабрацімства Мікалаева з Магілёвам было замацаванае дамовай у 2009 годзе.
31 мая 2022 году мэр украінскага гораду заявіў, што Пагадненне аб пабрацімстве з Магілёвам скасаванае і выказаў спадзеў, што яно будзе адноўленае, калі Беларусь стане свабоднай.
Магілёў. media працягвае сачыць за жыццём Мікалаева, нягледзячы на спыненне партнёрскіх сувязяў з Магілёвам.
Мікалаеў месціцца за 65 кіламетраў ад Чорнага мора. Да вайны ў ім жыло 490 тысяч чалавек. Траціна з іх вымушана была пакінуць горад. Паводле Генштабу Узброеных сіл Украіны Мікалаеў адзін з асноўных кірункаў наступу расіян.
Яго рэгулярна абстрэльваюць, знішчаючы гарадскую інфраструктуру і змушаючы мясцовую ўладу капітуляваць. Прэзідэнт Украіны Уладзімер Зяленскі прысвоіў Мікалаеву ганаровае званне «Горад-герой».
Украінцы паказалі, што хлусню можна выкрыць, а тэрору можна супрацьстаяць – The Economist.
У 2022 годзе толькі Украіна можа быць Дзяржавай свету – лічыць аўтарытэтная ў свеце рэдакцыя часопіса The Economist. За гераізм і супраціўленне агрэсару, часопіс прызнаў Украіну краінай года. Рэдакцыя назвала свой выбар відавочным і патлумачыла яго чатырма ключавымі якасцямі, якія праявілі ўкраінцы ў самы складаны перыяд сваёй найноўшай гісторыі.
Каманда выдання, якая штогод выбірае краіну, якая дасягнула найбольшага поспеху за 12 месяцаў, адзначае: упершыню за час існавання намінацыі выбар у 2022 годзе быў відавочным для ўсіх. Хаця звычайна краіну года вельмі цяжка выбраць. Але ў гэтым годзе ўпершыню выбар быў безальтэрнатыўным. Гэта можа быць толькі Украіна – гаворыцца ў паведамленні.
Нягледзячы на гора, боль, пакуты і выпрабаванні, якія выпалі на долю Украіны, упэўнены ў The Economist, украінцы паказалі свае выключныя чалавечыя якасці. Асабліва рэдакцыя вылучыла чатыры ключавыя рысы ўкраінцаў.
Гераізм.
“Калі пачалося ўварванне, большасць людзей думалі, што Украіна будзе разгромлена значна большым суседам. Многія б зразумелі, калі б абаронцы Украіны ўцяклі. Пуцін відавочна чакаў, што ўкраінская армія здасца: яго войскі прыбылі ў поўным абмундзіраванні, гатовыя да параду перамогі, але практычна без ежы» – адзначаецца ў рэдакцыі.
Аднак украінцы здзівілі свет і абверглі прагнозы шматлікіх аналітыкаў і экспертаў. Прэзідэнт Украіны Ўладзімір Зяленскі, адхіляючы прапановы Захаду вывезці яго з Кіева, нібыта адрэзаў, што яму патрэбныя «боепрыпасы, а не транспарт». Украінцы пачалі бойку, прадэманстравалі характар і бітва за бітвай перамагалі рускіх.
Вынаходлівасць.
Другой якасцю, якую адзначыла каманда выдавецтва, стала вынаходлівасць украінцаў.
«Яны заўважылі слабыя месцы сваіх ворагаў, падарвалі свае запасы паліва і боепрыпасаў і хутка навучыліся карыстацца новай заходняй зброяй. Яны дэлегавалі прыняцце рашэнняў палявым афіцэрам, робячы свае падраздзяленні больш спрытнымі і адаптыўнымі, чым старанныя, іерархічныя рускія. Спрытна выкарыстоўвалі дапамогу сяброўскіх спецслужбаў, асабліва амерыканскіх, у той час як іх ворагі ваявалі ўсляпую і часам здавалі свае пазіцыі…» – канстатуе выданне.
Стойкасць і трываласць.
Жорсткая вайна Расіі супраць Украіны «высветліла» трэцюю ўнікальную якасць украінскага народа: стойкасць.
«Украінцы таксама праявілі стойкасць. Калі дома няма вады ў кране, яны растапляюць снег. Калі няма электрычнасці, яны знаходзяць цяпло і святло ў кавярнях з дызельнымі генератарамі або спяць у офісах, дзе працуюць… Жахі, якія працягвае чыніць ім Пуцін, падобна, не паўплывалі на іх баявы дух» – адзначае выданне.
Чалавечнасць.
Нягледзячы на жудасныя масавыя злачынствы расійскіх войскаў ва Украіне, тысячы забітых вайскоўцаў і мірных жыхароў, соцень дзяцей, чые жыцці забраў вораг, украінцы змаглі захаваць чалавечнасць і адданасць дэмакратычным каштоўнасцям, міжнародным канвенцыям і правам чалавека.
«За рэдкімі выключэннямі, яны не адказвалі ваеннымі злачынствамі на ваенныя злачынствы. Расійскія войскі рэгулярна бамбілі мірных жыхароў, катавалі палонных і рабавалі вёскі. Наадварот, расійскія ваеннапалонныя здзіўлены тым, як добра з імі абыходзяцца. Шмат у чым гэта таму, што Ўкраіна – гэта не нацысцкая дзяржава, як заяўляе Пуцін, а дэмакратыя, у якой важна жыццё чалавека, у яе ёсць свае недахопы, у першую чаргу карупцыя, але яе ўрад і народ адпрэчвалі пуцінізм яшчэ да вайны, а цяпер яшчэ мацней адмаўляюцца ад яго ” – падкрэсліваецца ў The Economist.
Уплыў на ўвесь свет.
На думку рэдакцыі, тое, што зрабілі і працягваюць рабіць украінцы, мае вялікі ўплыў на ўвесь свет.
Да ўсяго, выданне прызнае, што Украіна і ўкраінскі народ змагаюцца з агрэсарам не толькі за сябе. Сваёй мужнасцю і нязломнасцю, сваім гераізмам і самаахвярнасцю яны абараняюць не толькі Украіну, але і суседнія краіны, якія ў выпадку падзення Украіны стануць наступнымі ахвярамі апошняй «імперыі» – Расійскай Федэрацыі.
“Многія тыраны распаўсюджваюць вялікую хлусню, каб апраўдаць свае злачынствы і навязаць сваю волю з дапамогай тэрору. Украінцы паказалі, што хлусню можна выкрыць а тэрору можна супрацьстаяць. Іх барацьба далёкая ад завяршэння. Але іх прыклад у 2022 годзе быў беспрэцэдэнтным” – заключыў рэдакцыйны артыкул The Economist.
Ілюстрацыю да гэтага артыкула стварыў украінскі ілюстратар Сяргей Майдукоў.
Пакуль Вільня з Каўнасам спрачаліся, чыя калядная ёлка лепшая, Клайпеда займела сапраўдную прыгажуню. Яна будзе мігацець рознакаляровымі агнямі да самых Трох Каралёў – дня Богаяўлення ў каталікоў 6 студзеня.
Зялёная прыгажуня вышынёй больш за 15 метраў упрыгожана 3-кіламетровымі гірляндамі, пахне сапраўдным лесам. Жыхары і госці горада сцвярджаюць, што іх ёлка – самая прыгожая з усіх, што яны бачылі да гэтага часу.
Пішам, як вайна ва Ўкраіне ўплывае на жыццё еўрапейскіх гарадоў, якія маюць партнёрскія дачыненні з гарадамі Магілёўскай вобласці.
У Клайпедзе ўстанавілася традыцыя (з 2016 года), што галоўны навагодні сімвал выбіраюць самі жыхары: кожны год яны прапануюць сваю версію ёлкі і галасуюць за найбольш сімпатычную. Дрэва сякуць напярэдадні свят і ўсталёўваюць на Тэатральнай плошчы.
Кожны год за некалькі месяцаў да ўстаноўкі на Тэатральнай плошчы ў горадзе ладзяць «конкурсы прыгажосці» елак. Каб прайсці этап адбору, дрэва павінна адпавядаць адразу некалькім крытэрам: галіны асаблівай шчыльнасці і сіметрычнасці, вышыня не менш за 10 м, добрая транспартная даступнасць.
У гэтым годзе навагодняя ёлка з’явілася дзякуючы універсітэцкаму Батанічнаму саду.
Амаль 30-гадовае дрэва цудоўна перажыло дастаўку, магутныя снегапады апошніх дзён і некалькі сур’ёзных парываў ветру. Гараджане адзначылі незвычайную прыгажосць ёлкі і дзіўную гармонію ўпрыгожванняў з шышкамі пад снегам. Мэр Клайпеды Вітаўтас Грубляўскас своеасаблівым спосабам кампенсаваў Батанічнаму саду страту елкі: падарыў маленькую елачку «навыраст».
Побач з ёлкай запалілася інсталяцыя “Зоркі над морам”, якая сімвалізуе 100-годдзе далучэння Клайпедскага краю да Літвы.
А 17 снежня мастачка Саўле Жалніце зрабіла свой уласны падарунак Клайпедзе ў Старым крытым рынку, піша atviraklaipeda.lt
Гэта інсталяцыя «Падарунак. Падаючая вада – дождж думак/ Падарунак. Вадаспад – мазгавы штурм». Падчас адкрыцця інсталяцыі выступілі танцорка Тэатра танца «Шэйкас» Д. Бінкаўскайтэ, прагучала музыка Фаўста Поцыяуса на аснове гукавых калажаў Саўле Жаўнітэ.
Інсталяцыя прысвечана 100-годдзю далучэння Клайпедскага краю да Літвы.
У Марскім музеі Клайпеды адкрылася выстава калядных паштовак Людаса Мажыліса.
Яна працуе з 16 снежня да 8 студзеня. Выстава паштовак – настальгічнае і некалькі сентыментальнае падарожжа па міжваенным калядным свеце. Наведвальнікі могуць убачыць 64 паштоўкі з калекцыі, нават не заходзячы ў музей і не набыўшы квіток. Самыя ранейшыя паштоўкі датуюцца 1918 годам, самыя познія – ХХІ стагоддзем.
Напярэдадні калядаў і Міжнароднага дня салідарнасці людзей (20 снежня) адкрыліся чатыры выставы ўкраінскіх фатографаў і выстава ўкраінскага мастака Мікіты Кадана – як працяг VІІ Фестывалю фатаграфіі, – інфармуе atviraklaipeda.lt
У Выставачнай зале Клайпедскага цэнтра культурнай камунікацыі Клайпедскае аддзяленне Саюза фатографаў Літвы і асацыяцыі “Art Zone” з 16 снежня да 15 студзеня 2023 года прадстаўляюць выставы ўкраінскіх калег.
Прадстаўлены выставы ўкраінскай фатаграфіі: Ганны Мельнікавай «Горад без назвы», Дзмітрыя Купрана «36 відаў на Гаверлу», Паўласа Дарагоюса «Залатыя людзі» і Станіслава Астравуса “Харкаў – Фарпост”, мастака Мікіты Кадана “Яма спявае”
У выставу “Яма спявае” ўвайшлі працы, створаныя падчас расійска-ўкраінскай вайны 2014 года, з пачатку маштабнага ўварвання ва Украіну ў 2022 годзе. Гэтыя працы звязаныя з даследаваннем палітыкі памяці, аналізам калектыўных траўмаў, новых перажыванняў масавага гвалту і разбурэнні асяроддзя пасялення чалавека.
Фотавыстава Ганны Мельнікавай “Горад без назвы”. Праект выкананы ў традыцыйнай тэхніцы аналагавага фотадруку, – гэта эксперымент і спроба паказаць новую рэальнасць і партрэт новага пейзажу. У кожным здымку спалучаюцца дэталі розных гарадоў і краін, дзе жыла фатограф, партрэты людзей, якіх яна сустракала.
”Горад без назвы”
Выстава Дзмітрыя Купрана “36 відаў Гаверлы”прысвечана самай высокай кропцы Украіны якая, па аналогіі са святой гарой Фудзі ў Японіі, для ўкраінцаў з’яўляецца амаль сакральным і міфічным месцам.
У сваіх працах фатограф уяўляе гару Гаверлу як святое месца для ўкраінцаў, якое стала цяпер славутасцю. На вяршыню Гаверлы вельмі лёгка дабрацца некалькімі маршрутамі, а па дарозе можна пагрузіцца ў мясцовыя традыцыі горцаў Прыкарпацця.
Працуе таксама выстава Паўласа Дарагоюса “Залатыя людзі”.У сваёй працы мастак часта абапіраецца на фотаархівы, большая частка якіх прысвечана архітэктуры. Таму выкарыстанне знойдзеных фотаздымкаў не падаецца яму новым напрамкам. Але серыя выстаў была натхнёная куды больш асабістым парывам – мастака кранула ўразлівасць партрэтаў, якія ён знайшоў на барахолках Харкава. Дарагоюсу прыйшла ў галаву бесклапотная ідэя намаляваць вакол некаторых фігур на фотаздымках арэол з ліста латуні, у чулых спробах даць ім другое жыццё ў выглядзе твора мастацтва.
Гэтыя пазалочаныя і лакаваныя выявы перадаюць іранічную манументальнасць, рэзка кантрастуюць з тэмамі працоўных сустрэч, адпачынку, сямейных вячорак. Глядач неахвотна залучаецца ў гульню, яму прапануецца ўважліва вывучыць кожны фотаздымак, каб знайсці адказы на шэраг пытанняў: Хто гэтыя людзі? Чаму ў некаторых з іх арэолы? Што на самой справе азначаюць гэтыя спасылкі на святасць?
Выстава Паўласа Дарагоюса
Выстава фатаграфій Станіслава Астравуса “Харкаў – фарпост”
Мы з дзяцінства ведаем аб вайне ўсё. Мы гулялі ў вайну. Чыталі аб вайне. Мы глядзелі ваенныя фільмы. Мы ўяўлялі сябе героямі – разведчыкамі, лётчыкамі, танкістамі. Самыя папулярныя цацкі – поршневыя пісталеты. Быць гучным, пахнуць серай! Гэты шчаслівы, дурны далёкі час застаўся ў памяці і на некалькіх чорна-белых адбітках. Час, які невытлумачальным чынам урываецца ў нашу рэальнасць падобна іншаму, ужо з’яўляецца сапраўднай вайной. З выбухамі, ракетнымі абстрэламі, развалінамі, страшнымі навінамі аб загінуўшых і параненых. Сірэны паветранай трывогі, глухое, працяглае, знясільваючае выццё. Веснікі смерці і разбурэнні. У зацягнутай цішыні застаецца чакаць новага ўдару. Чакаюць, калі ракета, запушчаная з варожага боку, уразіць мэту і прычыніць людзям пакутлівы боль…”
Мастак у сваіх працах імкнецца адлюстраваць уражанні ад самай жудаснай і халоднай вясны ў сваім жыцці.
Дамова аб Пабрацімстве Клайпеды і Магілёва была падпісана 8 сакавіка 1997.
27 лютага 2022 году, на трэці дзень уварвання расійскіх войск ва Ўкраіну, мэр Клайпеды заявіў аб спыненні пабрацімскіх сувязяў з расійскімі і беларускімі гарадамі. Паводле яго ён звярнуўся да кіраўніцтва гарадоў партнёраў, каб тыя супраціўляліся агрэсіі супраць Украіны, але рэакцыі не было. У афіцыйным спісе гарадоў пабрацімаў Клайпеды Магілёва няма.
Магілёў. media працягвае сачыць за жыццём Клайпеды, нягледзячы на спыненне партнёрскіх сувязяў з Магілёвам са спадзевам, што пабрацімства між гарадамі адновіцца.
Клайпеда месціцца на захадзе краіны і з’яўляецца портам на Балтыйскім моры. Насельніцтва 160 тысяч чалавек.
Ва Ўкраіне масава пазбаўляюцца расійскіх помнікаў і назваў. Парадаксальна, але адначасова з’яўляюцца беларускія тапанімічныя знакі.
Ва ўкраінскіх гарадах поўным ходам ідзе дэрусіфікацыя тапанімічных назваў, а помнікі расійскім дзеячам пераносяцца ў музеі. Толькі за апошнія 10 дзён былі дэмантаваны помнікі Пушкіну, Кацярыне ІІ і два Суворавых. Ужо перайменаваны сотні вуліц і завулкаў. Так украінскае грамадства адказвае на агрэсію Расіі і ракетныя абстрэлы.
Напрыклад, кіеўскія ўлады перайменавалі больш за 40 вуліц, завулкаў і плошчаў, назвы якіх звязаныя з Расіяй і савецкай мінуўшчынай. Адпаведныя пастановы прыняла Кіеўская рада падчас пасяджэння 27 кастрычніка, паведаміў мэр украінскай сталіцы Віталь Клічко – інфармуе «Украінская праўда».
Тым не менш, у такі час у Кіеве ў гонар беларускага героя Кастуся Каліноўскага названа вуліца, а цяпер і сквер. Апошні знаходзіцца ў Дняпроўскім раёне на скрыжаванні вуліцаў Гарадзенскай і Алмацінскай. Раней ён называўся Старадарніцкі-1. Нагадаем, што ў кастрычніку ў Кіеве ў мясцовасці Старая Дарніца з’явілася вуліца Кастуся Каліноўскага, якая раней называлася Астраханскай.
Рашэнне ўславіць нацыянальнага героя беларусаў не было навязана палітычнымі сіламі. За перайменаванне вуліцы Астраханскай у вуліцу Каліноўскага прагаласавала большасць кіяўлян на гарадской інфармацыйнай платформе. У выніку імёны, якія атрымалі найбольшую падтрымку жыхароў Кіева, былі зацверджаны сесіяй гарадской рады Кіева.
У адной са знойдзеных катавальняў выяўлены асобны пакой, дзе расійскія акупацыйныя ўлады трымалі непаўналетніх. Інфармацыю пра гэта 14 снежня падчас брыфінгу паведаміў камісар Вярхоўнай Рады па правах чалавека Зміцер Лубянец.
Інфармацыя пра катавальні, якія стваралі расійскія вайскоўцы на акупаваных тэрыторыях Украіны ўжо назбіралася багата. Але звесткі пра катавальні для дзяцей здаваліся перабольшваннем.
І вось адна з такіх “дзіцячых камер” знойдзена ў вызваленым Херсоне.
Па словах людзей, якіх трымалі ў гэтых катавальнях, менавіта ў гэтым пакоі пакутвалі ўкраінскія дзеткі.
Па словах амбудсмена, гэтая “дзіцячая камера”, як і іншыя, была вільготнай, у ёй не было ўмоў для знаходжання. “Мы ўпершыню запісалі факт катаванняў дзяцей. Па словах людзей, якія знаходзіліся там, украінскія дзеці знаходзіліся ў гэтай камеры. Самі акупанты называлі гэта” дзіцячай камерай “.
Па словах Лубянца ўжываўся псіхалагічны ціск да дзяцей. Дзецям казалі, што іх бацькі нібыта адмовіліся ад іх. Іх амаль не кармілі, нават ваду давалі праз дзень.
Увогуле, у адпаведнасці з інфармацыяй камісара Вярхоўнай Рады па правах чалавека на дэакупаванай частцы Херсонскай вобласці выяўлена 10 катавальняў. Чатыры з іх у самім Херсоне.
Расійскія афіцыйныя органы абвяргаюць усе абвінавачванні, нягледзячы на наяўнасць практычна ва ўсіх пакінутых імі буйных населеных пунктах камер з непрыдатнымі ўмовамі для цывілізаванага ўтрымлівання зняволеных украінцаў.
Санкцыі забяспечваюць замарожванне актываў і забарону на правядзенне камерцыйнай дзейнасці. Яны накладзены супраць сямі іерархаў Украінскай праваслаўнай царквы (УПЦ) Маскоўскага патрыярхату за прамаскоўскую і калабаранцкую дзейнасць.
У апошнія тыдні служба бяспекі Ўкраіны праводзіла шэраг ператрусаў у цэрквах і манастырах УПЦ. 22 лістапада адбыліся ператрусы ў Кіева-Пячэрскай Лаўры, а ў цэлым у апошнія тыдні СБУ правярала больш за 350 царкоўных структур і 850 чалавек.
Паведамляецца пра знаходкі друкаваных матэрыялаў, расійскай літаратуры, якая прасоўвае прарасійскія ідэі. На тэрыторыі храмаў таксама былі выяўлены людзі без дакументаў, грамадзяне Расіі, расійскія пашпарты, а таксама і вялікія сумы грошай у грыўнях, доларах і рублях.
Украінская праваслаўная царква пасля пачатку поўнамаштабнага расійскага ўварвання ва Украіну ў лютым гэтага года пачала аддаляць сябе ад Масквы. У траўні яе Сінод абвясціў пра сваю “поўную незалежнасць”. Аднак яна захоўвае цесныя сувязі з Маскоўскім патрыярхатам. Расійская праваслаўная царква афіцыйна не прызнала гэтае рашэнне.
Прэзідэнт Украіны дэкрэтам зацвердзіў рашэнне, якое раней было прынята Саветам нацыянальнай бяспекі і абароны. СБУ патлумачыў, што цяперашнія фігуранты патрапілі ў спіс санкцый за дапамогу і абгрунтаванне расійскай агрэсіі супраць Украіны, а таксама за прасоўванне ідэй “рускага свету” ва Ўкраіне, за супрацоўніцтва з акупацыйнымі расійскімі ўладамі.
У санкцыйным спісе, які апублікаваны на сайце прэзідэнта Украіны, чатыры мітрапаліты: Запарожскі і Мелітопальскі мітрапаліт Лука, Луганскі і Альчэўскі мітрапаліт Пантэлеймон, мітрапаліт Барыспальскі і Броварскі Антоні, мітрапаліт Чарнавіцкі і Букавінскі Мялеці, арцыбіскуп Канстанцінаўскі Паісі, настаяцель Свята Ўспенскага сабора ў Херсоне Алексі і настаяцель Мелітопальскага Свята Савінскага манастыра Іаан.
Да ведама, Украінская праваслаўная царква (Маскоўскага патрыярхату) мае 12 тысяч парафій з усіх 29 тысяч, якія маюцца ва Ўкраіне. Для параўнання, ва ўсёй вялікай Расіі сёння паводле афіцыйных дадзеных усяго 22 тысячы цэркваў і малітоўных памяшканняў. А актыўных праваслаўных прыхаджан ва Ўкраіне амаль столькі ж, колькі ва ўсёй Расіі.
Санкцыі прадугледжваюць блакаванне актываў, перадухіленне зняцця капіталу за межамі Украіны, абмежаванне гандлёвых аперацый. Святары не змогуць набыць зямлю, прыватызаваць дзяржаўную ўласнасць. Акрамя таго, усе яны будуць пазбаўлены дзяржаўных узнагарод Украіны.
Згодна з тэкстам дакумента, кабінет міністраў павінен неадкладна падрыхтаваць законапраект, каб перадухіліць дзейнасць ва Украіне, “афіляваных з цэнтрамі ўплыву ў Расійскай федэрацыі рэлігійных арганізацый”.
У Клайпедзе, як і па ўсё Літве праходзіць акцыя па зборы спальных мяшкоў для Украіны, паведамляе delfi.lt.
Пішам, як вайна ва Ўкраіне ўплывае на жыццё еўрапейскіх гарадоў, якія маюць партнёрскія дачыненні з гарадамі Магілёўскай вобласці.
Валанцёры, Чырвоны Крыж заклікаюць ахвяраваць жыхарам Украіны спальныя мяшкі – чыстыя, якія ўжо былі ва ўжыванні, або новыя.
– Мы ведаем, што літоўцы – надзвычай згуртаваны народ, і мы неаднаразова гэта даказвалі. Мы не можам заставацца абыякавымі да просьбы нашых калег сабраць неабходную колькасць спальных мяшкоў, таму вельмі спадзяемся, што яшчэ не стаміліся дапамагаць і ахвяраваць Украіне, якая па-ранейшаму вельмі мае патрэбу ў дапамозе. Перад Калядамі мы заклікаем зрабіць вельмі важную працу і ўнесці свой уклад у нашу ініцыятыву па зборы спальных мяшкоў. – заклікае кіраўнік Чырвонага Крыжа Літвы Крысціна Мэйдэ.
Чырвоны Крыж адзначае, што з-за хуткага пахаладання і вострага дэфіцыту электраэнергіі ва Украіне амаль 12 мільёнаў украінцаў засталіся без электрычнасці і кожны дзень змагаюцца з холадам. Таму Чырвоны Крыж Украіны звярнуўся ў Чырвоны Крыж Літвы з просьбай аб 75 000 адзінак спальных мяшкоў, у якіх цяпер вельмі маюць патрэбу жыхары Украіны.
Прэзідэнт Літвы Г. Наўседа, які далучыўся да акцыі, таксама заклікае ўсіх жыхароў Літвы згуртавацца і дапамагчы ўкраінцам у гэтай барацьбе.
– Кожны дзень вайны паказвае нам рашучасць і волю ўкраінскага народа захаваць сваю дзяржаву, захаваць свабоду. Яны змагаюцца са злом за ўсіх нас і кожны з нас можа дапамагчы ў гэтай барацьбе. Спальныя мяшкі, падораныя Чырвонаму Крыжу, будуць прызначаны для жанчын, дзяцей, бабуль і дзядуляў – тых, каго вораг хацеў бы зламаць холадам.Яны сагрэюць і абароняць жыцці, таму я заклікаю народ Літвы яшчэ раз згуртавацца для аказання дапамогі. Я таксама звяртаюся да літоўскіх муніцыпалітэтаў і бізнесу з просьбай дапамагчы Украіне шляхам перадачы электрагенератараў, у якіх краіна сёння надзвычай мае патрэбу. – сказаў кіраўнік краіны.
Арганізатары адзначаюць, што зараз не збіраюць іншыя рэчы і просяць прыносіць толькі спальныя мяшкі. Таксама падкрэсліваюць, што важна прыносіць рэчы ў добрым стане ці новыя, якія можна адразу адправіць ва Украіну.
Прагімназіі імя Максіма Горкага шукаюць новую назву
Клайпедская прагімназія імя Максіма Горкага выказала жаданне змяніць назву сваёй навучальнай установы, якую яна носіць з 1946 года. Акрамя прагімназіі назву пралетарскага класіка атрымала і былая вуліца Ліепу.
Аднак і прапанаваная школьнай супольнасцю новая назва – Клайпедская прагімназія партовага горада – выклікала здзіўленне і не задавальняе адміністрацыю горада.
Пасля дыскусій 8 снежня большасцю галасоў Камітэт па культуры, адукацыі і спорту Гарадской рады прыняў рашэнне пакуль адкласці разгляд гэтага пытання.
Член камітэта Эдмундас Кведэрыс нагадаў, што назвы многіх школ у партовым горадзе былі выбраны або па прозвішчах вядомых людзей Малой Літвы, або адлюстроўвалі пэўныя асаблівасці гэтай тэрыторыі, таму прапанаваў і далей трымацца гэтай традыцыі.
Але школьная супольнасць не жадае каб новая назва “асацыявалася з той ці іншай асобай, і хочуць нейтральную назву” – выказалася кіраўнік Аддзела адукацыі.
Са свайго боку, Юдзіта Сіманавічутэ параіла сваім калегам «не ладзіць драмы».
– Партавы горад – гутарковы выраз, але Клайпеда нідзе не ўзаконена як партовы горад. Калі абшчына выбрала такую назву, то ў гэтым няма нічога такога. – сказала яна, заявіўшы пры гэтым, што ўхваліць новую назву Клайпедскай прагімназіі партовага горада.
– Я б прапанавала адказна паставіцца да гэтага пытання, бо назвы школ фарміруюць ідэнтычнасць нашага горада, адлюстроўваюць яго гісторыю і ўсёй краіны. – сказала Н. Пуцейкіене, шкадуючы, што ў горадзе няма назваў, прысвечаных 100-годдзю далучэння Клайпедскага краю да Літвы. І задалася пытаннем, чаму гімназія не магла б быць названа ў гонар Ёнаса Будрыса, правадыра Клайпедскага паўстання.
Пытанне аб перайменаванні прагімназіі вынесенае на разгляд Гарадской рады, бо новая назва прагімназіі павінна быць узаконена з 1 студзеня.
Дамова аб Пабрацімстве Клайпеды і Магілёва была падпісана 8 сакавіка 1997.
27 лютага 2022 году, на трэці дзень уварвання расійскіх войск ва Ўкраіну, мэр Клайпеды заявіў аб спыненні пабрацімскіх сувязяў з расійскімі і беларускімі гарадамі. Паводле яго ён звярнуўся да кіраўніцтва гарадоў партнёраў, каб тыя супраціўляліся агрэсіі супраць Украіны, але рэакцыі не было. У афіцыйным спісе гарадоў пабрацімаў Клайпеды Магілёва няма.
Магілёў. media працягвае сачыць за жыццём Клайпеды, нягледзячы на спыненне партнёрскіх сувязяў з Магілёвам са спадзевам, што пабрацімства між гарадамі адновіцца.
Клайпеда месціцца на захадзе краіны і з’яўляецца портам на Балтыйскім моры. Насельніцтва 160 тысяч чалавек.
Украіна заклікае заходніх саюзнікаў байкатаваць культуру Расіі на час вайны, але на Захадзе з гэтай нагоды разгарнулася сур’ёзная дыскусія. Байкатаваць расійскую культуру, ці культура вышэй за войны?
Для беларусаў пытанне не менш актуальнае, бо многія дзеячы культуры і навукі, у тым ліку на Магілёўшчыне, прынялі асабістае рашэнне аб байкоце кантактаў з расійскімі калегамі з-за ўварвання арміі Расіі ва Ўкраіну.
Пазіцыя Ўкраіны: «паставіць на паўзу выкананне Чайкоўскага і іншых рускіх твораў пакуль вайна не спыніцца».
Міністр культуры Ўкраіны Аляксандр Ткачэнка заклікаў заходніх саюзнікаў краіны байкатаваць расійскую культуру да канца вайны.
У The Guardian ён напісаў, што такі «культурны байкот» не будзе азначаць «адмену Чайкоўскага», але будзе «прыпыняць выкананне яго твораў, пакуль Расія не спыніць сваё крывавае ўварванне».
Ткачэнка падкрэслівае, што вайна – гэта «цывілізацыйная бітва за культуру і гісторыю», у якой Расія актыўна «спрабуе знішчыць нашу культуру і памяць», настойваючы на тым, што ўкраінцы і рускія складаюць адзіную нацыю.
Многія дзеячы культуры ва Украіне падкрэсліваюць, што расійская дзяржава актыўна інструменталізуе сваю мастацкую спадчыну падчас канфлікту.
Напрыклад, на білбордах у акупаваным Расіяй Хэрсоне былі выявы Пушкіна з тэкстам, які згадваў пра сувязь расійскага паэта з горадам.
Дзеячы ўкраінскай культуры мовай дэкаланізацыі апісваюць працэс аддзялення сябе ад некалі дамінуючай расійскай культуры. Бо яе прасоўвалі ў той час, калі ўкраінскае мастацкае самавыяўленне падаўлялася, часам гвалтоўна, Расійскай імперыяй, а пазней і Савецкім Саюзам.
Дыскусіі ў брытанскім грамадстве гучаць так: «…мы, як саюзнікі Украіны, выступаем супраць расійскай дзяржавы, а не супраць яе народа або культуры».
«Прэзентацыя вялікіх гістарычных твораў, такіх як «Шчаўкунчык», у выкананні міжнароднага складу танцораў, павінна паслаць моцную заяву пра тое, што Чайкоўскі, які сам паходзіць з украінцаў, і яго творы звяртаюцца да ўсяго чалавецтва ў прамой і моцнай апазіцыі да вузкага і нацыяналістычнага погляду на культуру, якую прадае Крэмль» – заявіў прэс-сакратар Каралеўскага балета ў Лондане.
Ён таксама дадаў, што падчас вайны палітыка кампаніі заключаецца ў тым, што «мы не працуем ні з расійскімі дзяржаўнымі дзеячамі, такімі як Вялікі тэатр, ні з асобамі, якія маюць відавочную сувязь з рэжымам Пуціна ў Крамлі».
Прадстаўнік Англійскага нацыянальнага балета, які таксама ставіць спектакль «Шчаўкунчык» Чайкоўскага на гэтыя Каляды, заявіў, што, хаця кампанія «салідарная з усімі, хто пацярпеў ад уварвання Расіі ва Украіну», іх праграма будзе ісці, як планавалася.
Лонданскі сімфанічны аркестр выконвае ў Германіі праграмы Стравінскага і Рахманінава пад кіраўніцтвам сэра Саймана Рэтла. Выканаўчы дырэктар Кэтрын МакДоўэл заявіла, што яны працягваюць выконваць рускую музыку і працаваць з расійскімі артыстамі, «якія не атаясамліваюць сябе з цяперашнім кіраўніцтвам».
У праграмах Манчэстэрскага аркестра гучаць творы Стравінскага і Шастаковіча. «Хоць мы ненавідзім уварванне Пуціна ва Украіну і не выконваем музыку і не працуем з артыстамі, якія падтрымліваюць гэтую незаконную вайну, мы, як саюзнікі Украіны, выступаем супраць расійскай дзяржавы, а не супраць яе народа або культуры», – сказаў Дэвід Бутчар, кіраўнік аркестра.
Як бачна, большасць брытанскіх музыкаў не лічаць мэтазгодным адмяняць, прыпыняць або самацэнзураваць выдатную расійскую музыку, якая заслугоўвае таго, каб яе выканалі і пачулі. Пры гэтым яны відавочна дыстанцуюцца ад артыстаў, якія падтрымліваюць рэжым Пуціна і вайну Расіі ва Ўкраіне.
Пазіцыя заходніх дзеячаў культуры.
Многія дзеячы культуры саюзных Украіне дзяржаў і народаў напачатку падтрымалі заклікі да байкоту расійскай культуры, якая не змагла супрацьстаяць аўтарытарызму і імперскасці. Але такая радыкальная пазіцыя, як паказала перадкалядная афіша, адназначнай падтрымцы на Захадзе не атрымала.
У калядным сезоне “Шчаўкунчыкі” стануць “зімовай стравай” для гледачоў і будуць выкананы балетнымі трупамі ад Нью-Ёрка да Лондана, а культурныя лідары Вялікабрытаніі перасталі байкатаваць кананічныя расійскія творы.
Toby Melville/Reuters
У Венскай дзяржаўнай оперы ўсе квіткі на класічны балет “Спячая прыгажуня” на музыку Чайкоўскага па лібрэта Марыуса Петыпа ўжо прададзеныя на 21 і 23 снежня, а на 27 снежня “маленькія бясплатныя месцы яшчэ засталіся”, – гаворыцца ў афішы.
Кіраўніцтва Ла Скала не адмяніла пастаноўку Барыса Гадунова з расійскай зоркай Ілдарам Абадакавым, які тры гады таму прапанаваў адкрыць сезон 2022–2023 менавіта гэтай канкрэтнай расейскай операй. У дзень Вялікай прэм’еры 7 снежня тры дзясяткі чалавек зладзілі пікет перад тэатрам. Удзельнікаў акцыі трымалі на другім баку галоўнай плошчы, і палітыка не ўвайшла ў тэатр. Вядучыя дзеячы італьянскай культуры, палітыкі, бізнесмены 13-ць хвілін апладыравалі артыстам.
Байкатаваць расійскую культуру, ці культура вышэй за войны?
У заходнім грамадстве перамагае культура. Дзеячы культуры абвяргаюць словы расійскіх палітыкаў і прапагандыстаў пра тое, што “у сваёй русафобіі Захад пазбавіўся Чайкоўскага”.
А вось само выкананне твораў расійскіх кампазітараў на сцэнах еўрапейскіх тэатраў становіцца падставай для выказвання дзеячамі культуры сваёй пазіцыі асуджэння незаконнага ўварвання Расіі ва Ўкраіну.
