Суд у Бабруйску празнаў экстрэмісцкім сайт Рады міністраў Паўночных краін

Суд Бабруйскага раёну і Бабруйска вырашыў, што сайт і старонка ў Фэйсбуку Рады міністраў Паўночных краін і Усходнееўрапейскага дэмакратычныга цэнтру – гэта экстрэмісцкія матэрыялы.

Згодна судоваму рашэнню ад 2 кастрычніка 2025 года, цяпер экстрэмісцкія матэрыялы – гэта “информационная продукция группы “The Nordic Council of Ministers and The Nordic Council”, размещенной в социальной сети “Facebook” с идентификатором https://www.facebook.com/nordenen; интернет-сайта “The Nordic Council of Ministers and The Nordic Council” с идентификаторами www.norden.org и https:/nordicmediagrantsbelarus”.

Рада міністраў Паўночных краін – гэта міжурадавы форум, створаны пасля Хельсінкскага дагавора. Мэта Рады міністраў Паўночных краін – садзейнічаць супрацоўніцтву паміж Паўночнымі краінамі (Данія, Фінляндыя, Ісландыя, Нарвегія, Швецыя).

Тэлеграм-канал «Витебск, я гуляю!» выказаў меркаванне, што бабруйскі суд, верагодна, хацеў прызнаць «экстрэмісцкім» грантавы аддзел гэтай Рады – Nordic Media Grants Belarus, але размахнуўся так, што па сутнасці прызнаў «экстрэмісцкім» рэсурс цэлага міжурадавага органа некалькіх скандынаўскіх краін. 

Фотаздымак з адкрытых крыніц

YouTube-рэсурсы асуджанага ў Магілёве блогера-палітвязня прызналі “экстрэмісцкімі”

У Віцебску суд назваў “экстрэмісцкімі” YouTube-рэсурсы блогера-палітвязня Змітра Казлова з Барані, якога двойчы судзілі на Магілёўшчыне.

Рашэнне было прынята 15 ліпеня 2025 года Кастрычніцкім судом Віцебска. Сярод прызнаных “экстрэмісцкімі” – YouTube-каналы Казлова «Серый Кот» і «Серый Кот Стримы».

Як адзначае Беларуская асацыяцыя журналістаў, аўтар каналаў ужо пяць гадоў – з 10 чэрвеня 2020 года, знаходзіцца за кратамі. Зміцер Казлоў 28 лістапада 2024 года павінен быў вызваліцца з бабруйскай папраўчай калоніі пасля чатырох з паловай гадоў зняволення. Аднак 29 лістапада ў судзе Бабруйска і Бабруйскага раёна яго зноў судзілі – Змітра Казлова звінавацілі ў злосным непадпарадкаванні патрабаванням адміністрацыі папраўчай установы (паводле артыкула 411 Крымінальнага кодэкса РБ). З калоніі яго перавялі ў СІЗА №5.

Які вердыкт вынес 29 лістапада суддзя горада Бабруйска і Бабруйскага раёна Павел Карцінін, пакуль невядома. Але ў выніку відэаблогер Зміцер Казлоў, які ўжо цалкам адбыў прысуджаны раней тэрмін, на волю так і не выйшаў.

У бабруйскай папраўчай калоніі №2 Зміцер Казлоў аказаўся паводле вердыкту суддзі Магілёўскага абласнога суда Ірыны Ланчавай. 25 траўня 2021 года яна асудзіла яго і яшчэ шасцярых актывістаў «Еўрапейскай Беларусі» паводле часткі 1 артыкула 13 і часткі 2 артыкула 293 Крымінальнага кодэкса (падрыхтоўка да ўдзелу ў масавых беспарадках). Змітру Казлову суддзя Ланчава прызначыла 5 гадоў зняволення.

Старшыня судовай калегіі Вярхоўнага суда Таццяна Васілевіч 3 лістапада 2021 года, разгледзеўшы ў закрытым рэжыме апеляцыйную скаргу блогера, пакінула прысуд у сіле.

У пачатку вясны 2025 г. стала вядома, што Дзмітрый пераведзены ў іншую папраўчую калонію, але ў якую – невядома, піша “Вясна”.

Яго затрымалі 10 чэрвеня 2020 года за плакаты, вывешаныя насупраць будынка суда Першамайскага раёна Менска. 12 чэрвеня пакаралі 20 суткамі адміністрацыйнага арышту. А 30 чэрвеня, калі блогер павінен быў выйсці на волю, стала вядома, што супраць яго завялі крымінальную справу. З ізалятара на Акрэсціна Змітра перавялі ў СІЗА‑1.

У ліпені 2020 года беларуская праваабарончая супольнасць прызнала Змітра Казлова палітычным зняволеным.

Да таго, пачынаючы з 2019 года, за стрымы і ўдзел у розных вулічных акцыях Зміцер быў асуджаны агулам да 120 сутак адміністрацыйных арыштаў. На сваім YouTube-канале «Серый кот» відэаблогер расказваў пра беларускіх апазіцыйных палітыкаў і пра падзеі, якія адбываліся ў палітычным жыцці Беларусі.

Зміцер Казлоў нарадзіўся і вырас у гарадку Барань пад Оршай. Скончыў чатыры курсы Горацкай сельскагаспадарчай акадэміі, дзе вучыўся на агранома. Захапіўся блогерствам у 2017 годзе. Спачатку здымаў відэаролікі пра праблемы Аршаншчыны, але паступова перайшоў да палітычный тэматыкі. Ён актыўна ўдзельнічаў у акцыях пратэсту супраць інтэграцыі з Расіяй зімой 2019 года.

Зміцер не мае ўласнай сям’і, ягоныя бацькі памерлі шмат гадоў таму, і ў яго няма блізкіх сваякоў.

Фота: “Радыё Свабода”

Суд у Бабруйску прызнаў “экстрэмісцкай” кнігу «Iдыёт, самы настаяшчы»

У Беларусі прызналі “экстрэмісцкай” кнігу, якая названая цытатай Аляксандра Лукашэнкі «Ідыёт, самы настаяшчы».

Рашэнне аб прызнанні кнігі “эстрэмісцкай” было прынята судом Бабруйска і Бабруйскага раёну 29 траўня 2025 года, але вядома аб гэтым стала толькі цяпер.

Як адзначаецца ў так званым “Рэспубліканскім спісе экстрэмісцкіх матэрыялаў”, такім цяпер ёсць “печатное издание “Iдыёт, самы настаяшчы”, опубликованное в 2001 году издательством “KONTRA-PRESS Менск-Варшава-Масква”, на 192 страницах”. Рашэнне бабруйскага суда “подлежит немедленному исполнению в соответствии с 314 статьей Гражданского процессуального кодекса”.

Як аказалася, нават надрукаваная амаль чвэрць стагоддзя таму кніга, з’яўляецца дагэтуль актуальнай, хоць рэаліі ў Беларусі з тых часоў значна змяніліся. Гэта значыць, што «Ідыёт, самы настаяшчы» варта пачытаць у бяспечных для сябе ўмовах.

“Славяне з Польшчы, Расеі і, вядома, Беларусі аб’ядналіся, каб захаваць для нашчадкаў гэты помнік эпохі – вобраз Першага Прэзыдэнта РБ – так, як убачыў яго народ беларускі. Тэксты, што трапілі ў кніжку, вельмі розныя – і па жанры, і па мастацкім узроўні. Некаторыя напісаныя цьвёрлай рукою майстра, іншыя – тыповыя прыклады гарадзкога фальклёру, часам хутчэй для плоту, чым для паперы. Аб’ядноўвае іх адзін цэнтральны пэрсанаж, пазнавальны, нават калі й не названы” – гаворыцца ў анатацыі да кнігі, размешчанай на старонцы інтэрнэт-бібліятэкі “Камунікат”.

Фотаздымак: Камунікат  

Кнігі бабруйскага гісторыка Ігара Мельнікава прызнаныя “экстрэмісцкімі матэрыяламі”

Сам аўтар ужо шэсць месяцаў сядзіць у СІЗА. У час затрымання ён працаваў над кнігай пра міліцыянераў і чэкістаў.

Гісторык з Бабруйска Ігар Мельнікаў быў затрыманы ў студзені 2024 года. Доўгі час прычына яго затрымання не была вядомая, а нядаўна з’явілася інфармацыя, што 10 верасня яго пачнуць судзіць у Мінскім гарадскім судзе па ч. 1 арт. 361-4 КК – “садзейнічанне экстрэмісцкай дзейнасці”.

23 жніўня суд Цэнтральнага раёна горада Мінска прыняў рашэнне аб уключэнні некалькіх кніг гісторыка ў спіс “экстрэмісцкіх” – піша Reform.news. Гэта наступныя выданні:

  • Нічыпарук П.К., Мельнікаў I. B. Адысея палешука / Павел Нічыпарук, Ігар Мельнікаў. — Мінск: «Альфа-кніга», 2017. — 328 с.;
  • Мельнікаў, I. B. Забыты корпус: гісторыя польскага войска на тэрыторыі Бабруйшчыны ў 1918, 1919-1920 гадах / Ігар Мельнікаў — Мінск: «Альфа-кніга», 2018. — 224 с.;
  • Мельнiкаў, I.B. На «мяжы цывілізацый». Старонкі гісторыі даваеннага савецка-польскага кардона ў Беларусі / Ігар Мельнiкаў. — Мінск: «Альфа-кніга», 2020. — 352 с.

Ігар Мельнікаў займаецца вывучэннем гісторыі Заходняй Беларусі ў складзе Польшчы ў міжваенны час, а таксама ваеннай гісторыяй. У той час, калі адбылося яго затрыманне, ён працаваў над кнігай «Прыступіць да ліквідацыі». 

Па словах гісторыка, яна мусіла распавядаць пра «гісторыю барацьбы савецкіх міліцыянераў і чэкістаў супраць былых нацысцкіх памагатых і калабарацыяністаў… [і ўтрымліваць] унікальныя факты пра здраднікаў з батальёна «Дальвіц», паліцыяў і іншых памагатых нацыстаў, якія не давалі вярнуць мірнае жыццё ў БССР».

Фота з сацыяльных сетак Ігара Мельнікава.

Вершы Дуніна-Марцінкевіча і іншых беларускіх класікаў прызнаныя экстрэмісцкімі

Пракуратура Мінска прызнала “экстрэмісцкімі” два вершы Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча, класіка беларускай літаратуры, паэта, драматурга, тэатральнага крытыка, заснавальніка беларускай драматургіі і нацыянальнага тэатра – піша “Настоящее время Беларусь”.

Таксама ў спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў трапілі кнігі Ларысы Геніюш, Наталлі Арсенневай, Лідзіі Арабей і Уладзіміра Някляева з серыі “Беларускі кнігазбор”.

Паводле заявы пракуратуры Мінска, 17 жніўня “экстрэмісцкімі матэрыяламі” прызнаны “вершы “Плывуць вятры” (“Плывуць ветру”) і “Гутарка старога дзеда” (“Размова старога дзеда”), якія крытыкі прыпісваюць Дуніну-Марцінкевічу, а таксама прадмова Язэпа Янушкевіча да кнігі “Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч. Выбраныя творы” (Выбраныя творы).

В. Дунін-Марцінкевіч нарадзіўся ў Бабруйску ў 1808 годзе.

На фота: помнік яму ў родным горадзе.

Магілёўскую кнігарню аштрафавалі за «распаўсюджванне экстрэмісцкіх матэрыялаў»

У кніжнай краме «Асвета» пракуратура выявіла два экзэмпляры кнігі «Военная история Беларуси. Герои. Символы. Цвета» аўтара Віктара Ляхора. Быў складзены пратакол адміністрацыйнага правапарушэння.

Твор Ляхора ўнесены ў спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў згодна з рашэннем Ленінскага суду Гродна ад 18 красавіка 2022 году.

5 ліпеня Ленінскі суд Магілёва аштрафаваў кнігарню, як юрыдычную асобу, на 4800 рулёў (1850 долараў ЗША) за «распаўсюджванне» экстрэмісцкіх матэрыялаў. Справу разглядала суддзя Аксана Ратнікава.

Пра прысуд стала вядома праваабаронцам. Паводле іх дырэктарка крамы ў судзе даводзіла, што «на пасаду прызначаная толькі 24 мая і ёй не было вядома аб наяўнасці забароненых кніг ва ўстанове, якой кіруе».

Па яе словах, выдавецтва «Харвест», якое выпусціла кнігу Ляхора, таксама не папярэдзіла, што яе варта прыбраць з продажу. Згодна з дамоваю, казала ў судзе кіраўніца крамы, творы Ляхора ўласнасць выдавецтва. Яна адзначала, што Міністэрства інфармацыі не паведаміла ёй аб продажы забароненай літаратуры.

Віктар Ляхор – вядомы ў Беларусі мастак-геральдыст. Ён стварыў сімволіку ДАІ, АМАП, ГУБАЗіК, Дэпартаменту аховы, а таксама МЗС. Па яго словах ён цалкам спыніў супрацу з беларускімі сілавымі структурамі пасля пратэстаў 2020 года.

Віктар Ляхор – адзін з аўтараў сімволікі беларускіх гарадоў. Уваходзіў у Геральдычную раду пры найвышэйшым органе выканаўчай улады.