Зменяцца межы вёсак Засценкі, Старое Пашкова, Забалацце, Жукава Пашкаўскага сельскага савета і вёскі Будзішча Вендаражскага сельсавета.
На думку чыноўнікаў, змяненне межаў населеных пунктаў дасць магчымасць навесці парадак на зямлі і больш эфектыўна выкарыстоўваць участкі з наступным уводам іх у селькагаспадарчы абарот.
Фота з адкрытых крыніц
Прыкметы.
На Мар’ю – разводдзі.
Калі разліў на Марыю Егіпецкую – травы будзе шмат, а калі паводкі яшчэ няма, то лета будзе халодным і дажджлівым.
Калі ноч ясная і цячэ цёплая вада, то лета будзе цёплае і сухое.
На Марыю Егіпецкую снег і пад кустом растаў.
Лёд на беразе ракі застанецца – год будзе цяжкі.
Князь полацкі (1044–1068, 1071–1101), вялікі князь кіеўскі (1068–1069), пры ім быў пабудаваны Полацкі Сафійскі сабор.
Адзін з герояў «Слова пра паход Ігараў» і ўсходнеславянскага фальклору. Княжыў 54 гады – самы працяглы перыяд кіравання дзяржавай у гісторыі Беларусі.
Вялікі князь літоўскі, брат Вітаўта.
Доўгі час не ўсімі часткамі Вялікага Княства Літоўскага прызнаваўся за законнага валадара.
Падчас барацьбы за ўладу паміж Вітаўтам і Ягайлам быў зняволены апошнім (1382–1384). У 1384 годзе ў Прусіі разам з Вітаўтам заключыў дагавор з Тэўтонскім ордэнам супраць Ягайлы, але ў 1386 прысягнуў яму.
Прымаў удзел у перамовах і заключэнні пагадненняў з Тэўтонскім ордэнам у 1398, 1411, 1422, 1431 гадах, уній з Польшчай. Удзельнічаў у бітве на Ворскле (1399), Грунвальдскай бітве (1410). Пры панаванні Вітаўта не меў палітычнага ўплыву, падтрымліваў брата.
У выніку змовы Жыгімонт быў забіты ў Троцкім замку 20 сакавіка 1440 года.
Масковіі па дамове 1667 года давалася два гады для вываду свайго гарнізона з Кіева і яго перадачы Рэчы Паспалітай. Масква адмовілася і пазней прапанала за Кіеў выкуп у 146 000 рублёў у рамках “Вечнага міру” 1686 года.
Беларускі археолаг і гісторык, прафесар (1904).
Скончыў Мінскую духоўную семінарыю, Пецярбургскую духоўную акадэмію.
Працаваў настаўнікам у Варшаве і Кіеўскай духоўнай акадэміі.
Вывучаў старажытнарускую гісторыю. Даследаваў каля 700 пахаванняў дрыгавічоў у 82 курганных могільніках.
Вызначыў межы рассялення дрыгавічоў. Яго высновы выкарыстоўвалі ў сваіх працах А. Грушэўскі, Я. Карскі, А. Спіцын і іншыя гісторыкі і археолагі.
У 1890-я гады супрацоўнічаў з газетай «Минский листок».
Беларускі пісьменнік і культурны дзеяч.
Вучыўся у Слуцкай гімназіі, сябраваў з Альгердам Абуховічам. Выключаны з Юр’еўскага ветінстытута за ўдзел у студэнцкіх хваляваннях.
Працаваў у газеце «Северо-Западный край» (Мінск), у выдавецтвах Пецярбурга, Арэнбурга, Казані, Масквы. У снежні 1917 удзельнічаў у І Усебеларускім з’ездзе.
Быў камісарам працы ў Часовым урадзе БССР, на розных кіраўнічых пасадах у Мінску, членам ЦВК БССР, дырэктарам Інстытута па вывучэнні мастацтва, дырэктарам Беларускага тэатра імя Янкі Купалы, намеснікам загадчыка Белдзяржкіно, інспектарам наркамата асветы. Правадзейны член Інбелкульта. Разам з прафесарам У. Пічэтам, акадэмікам Я. Карскім распрацаваў статут Інбелкульта.
Арыштоўваўся ДПУ у 1930, 1938 гадах, высылаўся на Урал, на Волгу.
Памёр 7 красавіка 1973 года ў Саратаве.
Аўтар апавяданняў, гістарычнага рамана «На шляху з варагаў у грэкі», аповесцей, п’ес, публіцыстычных артыкулаў, мемуараў, успамінаў пра Цішку Гартнага, Я. Райніса.
Даследваў узнікненне беларускага тэатра, вступаў у якасці навуковага кансультанта аднаго з першых беларускіх фільмаў – «Кастусь Каліноўскі» (1928).
Беларускі грамадска-палітычны дзеяч, публіцыст, педагог, сябра Рады БНР, пасол сейма Польшчы. Аўтар музыкі на словы М. Багдановіча «Зорка Венера».
Дзеяч Беларускай сацыялістычнай грамады, Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі і Беларускай сялянска-работніцкай грамады. Публікаваўся ў газетах “Наша Ніва”, “Беларусь”, “Звон” і іншых.
Працаваў у сектары навукі Наркамасветы, дырэктарам Беларускага дзяржаўнага сацыяльна-гістарычнага музея. У 1931–1932 гадах быў сябрам ЦВК БССР.
Арыштаваны ДПУ ў 1933 годзе, у 1934 прыгавораны да расстрэлу. Прысуд заменены на 10 гадоў лагераў. Вязень Салавецкіх лагераў. У верасні 1937 этапаваны ў Мінск, 14 лістапада 1938 года НКУС прыгавораны да расстрэлу. Расстраляны 27 лістапада 1937 года ў Мінску.
У яго гонар усталяваны мемарыяльныя дошкі на колішнім будынку манастыра базыльян у Барунах, у якім у 1920–1922 гадах дзейнічала беларуская настаўніцкая семінарыя, дырэктарам якой ён быў, у в. Максімаўка Маладзечанскага раёна.
Як і раней, на ёй былі прадстаўлены беларускія дасягненні. Графіня Патоцкая за калекцыю якаснага насення атрымала Гран-пры. Начальнік Палескіх чыгунак С. Міхін прадставіў палепшаныя вагоны, асабістую дрэзіну, пнеўмапад’ёмнікі, пнеўмабур. Гран-пры атрымаў начальнік тэлеграфа Палескіх чыгунак Андэрс за свой электрычны семафорапаўтарыцель. Натоўпы стаялі каля пудзіла белавежскага зубра.
Залатую медаль прывёз у Горкі мясцовы аптэкар Казімір Паздзерскі за вынайдзены ім цуда-крэм ад вяснушак, за якім утвараліся чэргі ў аптэках не толькі Магілёўшчыны, але і па ўсёй Еўропе.
Савецкі гісторык. Доктар гістарычных навук, прафесар. Лаўрэат Сталінскай прэміі.
Скончыў Горацкую школу, Другі Маскоўскі ўніверсітэт. Працаваў у горацкай райлесканторы, у сакратарыяце Галоўнай рэдакцыі “Истории гражданской войны в СССР”, прафесарам гістарычнага факультэта МДУ, у Камісіі па гісторыі Вялікай Айчыннай вайны Прэзідыума АН СССР.
У перыяд “барацьбы з касмапалітызмам” звольнены з навуковых устаноў Масквы і ў 1949–1986 гадах узначальваў кафедру гісторыі СССР Томскага ўніверсітэта.
Складальнік і рэдактар кніг па гісторыі кастрычніцкай рэвалюцыі, грамадзянскай вайны, член рэдкалегіі, адзін з аўтараў 4-га і 5-га тамоў “Истории Сибири с древнейших времен до наших дней”.
На адным з карпусоў Томскага дзяржаўнага ўніверсітэта ўстаноўлена мемарыяльная дошка.
Памёр 16 лютага 1987 года.
Беларускі паэт, стрыечны брат пісьменніка Паўла Пруднікава.
Актыўны ўдзельнік працэса беларусізацыі, разам з братам быў пазаштатным карэспандэнтам некаторых газет. Так, у прыватнасці, калі быў знойдзены скарб старажытных манет каля в. Стары Дзедзін, ён з Паўлам напісаў пра гэта рэпартаж.
Аўтар вершаў, паэмы «Зямныя зоры».
Працаваў на будаўніцтве чыгункі Асіповічы – Магілёў – Рослаў (1930), на новабудоўлях Мінска, у Дзяржвыдавецтве, у БелТА.
У 1933 годзе быў арыштаваны НКУС. Пасля вызвалення з турмы быў прызваны ў Чырвоную Армію. Быў супрацоўнікам Клімавіцкай раённай газеты «Камуна».
Пасля сканчэння Ленінградскага настаўніцкага інстытута (1938), працаваў настаўнікам, інспектарам у Карэльскай АССР.
Загінуў на фронце 5 жніўня 1941 года.
У ноч з 14 на 15 красавіка адбылося сутыкненне «Тытаніка» з айсбергам. Перад гэтым радыёстанцыя карабля прыняла сем лядовых папярэджанняў, аднак лайнер працягваў рухацца.
У 23:39 капітану паступіў даклад, што айсберг рухаеца прама па курсе. Менш як праз хвіліну адбылося сутыкненне. Атрымаўшы некалькі прабоін, параход пачаў тануць. У шлюпкі саджалі ў першую чаргу жанчын і дзяцей.
У 2:20 15 красавіка, разламаўшыся на дзве часткі, “Тытанік” затануў разам з 1495 пасажырамі (ёсць таксама падлікі, што ад 1995 да 1635). 712 чалавек, якія выратаваліся, падабраў параход “Карпат”. Сігнал “SOS”, пададзены з карабля, быў прыняты на адлегласці 58 міль (107 км). Судна падышло да месца катастрофы праз 3,5 гадзіны.
Сярод загінулых былі і жыхары Беларусі: Сымон Літман, Зельман Злакоўскі, Гары Корн, Сымон Вайсман, Якоб Кук, Лезлі Гелінскі, Насан Гольдшміт, Іосіф Мурдлін, Вульф Спектар, Абрам Гермед, Самсон Абельсон, Самуіл Грынберг, Зяліна Кантар, Польнер Ушер, Абе Віллер і Іосіф Антвіла.
З’езд адмовіўся прызнаць права беларускага народа на самавызначэнне.
У сувязі з заняццем беларускіх зямель германскімі войскамі ў ходзе Першай сусветнай вайны, замацаваным Брэсцкім мірам, Заходняя вобласць была рэарганізавана, у яе склад увайшлі беларускія землі ў складзе Віцебскай, Магілёўскай і Смаленскай губерняў, а адміністрацыйны цэнтр перамясціўся з Мінска ў Смаленск.
Расійскія бальшавікі лічылі, што ўтварэнне нацыянальных дзяржаў, межаў з’яўляюцца перашкодай для сусветнай рэвалюцыі, што беларусы не з’яўляюцца самастойнай нацыяй, і таму прынцып самавызначэньня ім не падыходзіць.
Смаленск. Багаяўленскі сабор, 1919.
Беларускі пісьменнік, грамадскі дзеяч Гродненскай вобласці. Заслужаны работнік культуры БССР, Лаўрэат Літаратурнай прэміі.
Удзельнік вайны: падпольшчык, вязень канцлагера Штутгоф (з яго уцёк), камандзір партызанскага атрада імя К. Каліноўскага. Працаваў на кіраўнічых пасадаў ва ўстановах адукацыі, культуры, турызму, у газетах.
Аўтар раманаў, аповесцей, шэрагу кніг аповесцей і апавяданняў. Вакол яго ў Гродне ў 1960-1970-х узнік своеасаблівы клуб вольнадумнай інтэлігенцыі, з якім кантактавалі В. Быкаў, Д. Бічэль-Загнетава, В. Іпатава, Б. Ржэўскі. Карпюк падтрымліваў кантакты з пісьменнікамі-дысідэнтамі ў СССР, ліставаўся з А. Салжаніцыным.
Актывіст БНФ, адзін з заснавальнікаў ЗБС «Бацькаўшчына». За сувязь з дысідэнтамі пераследваўся КДБ, быў зволены з працы (аднавілі па загаду П. Машэрава). У яго абарону пісаў В. Быкаў.
Памёр 14 ліпеня 1992 года.
Iмя А. Карпюка носiць адна з вулiц Гродна, усталявана Мемарыяльная шыльда па вуліцы Э. Ажэшкі ў Гродне.
Польская актрыса, Маруся-“Аганёк” у серыяле (1966–1970) “Чатыры танкісты і сабака”.
Скончыла Вроцлаўскі ўніверсітэт, Вышэйшую школу тэатра і кіно ў Лодзі.
Здымалася ў шматлікіх польскіх і савецкіх кінафільмах, працавала ў тэатрах «Повшэхны» ў Лодзі, «Вспулчэсны» ў Варшаве.
Вялікую вядомасць ёй прынесла роля Гелены дэ Віт у фільме «Попел» (1965), выключную вядомасць прынесла актрысе роля Марусі-«Аганёк» у фільме «Чатыры танкісты і сабака».
Фактычна кінакар’ера Раксы доўжылася ўсяго 10 гадоў: з 1960 па 1970. Пасля стала здымацца на тэлебачанні, у тым ліку ў тэлевізійных спектаклях.
Беларускі пісьменнік і педагог, аўтар “Буквара” (1969, перапрацоўка 1997), які выкарыстоўваўся ў школах да 2021/2022 навучальнага года.
Скончыў Навагрудскае педвучылішча, БДУ.
Працаваў у навагрудскай газеце «Звязда», рэспубліканскіх «Фізкультурнік Беларусі», «Літаратура і мастацтва», у ЦК ЛКСМБ, часопісе «Полымя», на кінастудыі «Беларусьфільм», у Інстытуце педагогікі Міністэрства асветы БССР, выдавецтве «Юнацтва». Адзін з арганізатараў Таварыства беларускай мовы імя Ф. Скарыны, дзе ўзначальваў камісію па культуры мовы.
Аўтар вершаў, кнігі літаратурна-крытычных артыкулаў, «Буквара» (23 выданні), “Пропісаў да «Буквара», «Пропісаў для 1 класа», дапаможніка для 1 класа «Верасок», «Чабарок» (чытанка для 4 класа), «Беларуска-польскага размоўніка», шматлікіх кніг для дзяцей, у тым ліку «Францыск Скарына, альбо Як да нас прыйшла кніга».
Пераклаў на беларускую мову «Новы запавет», раман старажытна-грэчаскага пісьменніка Лонга «Пастушыная гісторыя пра Дафніса і Хлою», творы з польскай, нямецкай, лацінскай, украінскай і іншых моў.
Даследчык праблем развіцця беларускай паэзіі, вершазнаўства, методыкі навучання і выкладання літаратуры ў школе.
У Магілёўскім раёне затрыманы 28-гадовы магілёвец і 38-гадовы жыхар Мінскага раёна, якія на працягу месяца супрацоўнічалі з наркамаркетам – паведамляе прэс-служба УУС Магаблвыканкама. Буйныя закладкі мужчыны пакідалі ў тайніках для кур’ераў.
Супрацоўнікамі наркакантролю Магілёўскай і Віцебскай абласцей у лясным масіве недалёка ад Магілёва былі знойдзены і канфіскаваны пакеты з парашком агульнай вагой 5 126 грам.
Па выніках экспертызы, дадзенае рэчыва з’яўляецца асабліва небяспечным псіхатропам альфа-PVP.
Падазроныя затрыманы. У дачыненні да іх следчымі распачаты дзве крымінальныя справы.
У выставачнай зале Краснапольскага раённага гісторыка-этнаграфічнага музея праходзіць персанальная выстава “Рукатворны свет дрэва” народнага майстра разьбы па дрэве Андрэя Ганчарэнкі – паведамляе раённая газета Краснаполля “Чырвоны Сцяг”.
На часовай экспазіцыі наведвальнікі могуць пазнаёміцца з мастацкімі творамі мясцовага таленавітага разьбяра па дрэве. Некалькі дзясяткаў прац, якія экспануюцца ў музейных сценах, маюць свой непаўторны стыль, жанравыя асаблівасці і тонкія нюансы вырабаў з дрэва.
Прадстаўлены шырокі дыяпазон драўляных вырабаў: ад упрыгажэнняў і посуду да статуэтак жывёлаў, людзей, персанажаў міфалогіі і нават драўляных цацак.
Фота: “Чырвоны сцяг”
Как ни странно, именно аграрный сектор экономики затерянного в лесах и болотах Кличевского района демонстрирует в последние годы растущие показатели. При этом за 5 лет доля трудоспособного населения в районе увеличилась на 0,3 %, а вот в сельской местности уменьшилась на 1,6 %.
Увы, не добавляет оптимизма и снижение доли населения моложе трудоспособного на 0,5 % именно в сельской местности. Но и не очень дорожат в районе своими кадрами – в 2021 г., например, соотношение принятых и уволенных работников составило 88,7 % – один их худших результатов в Могилевской области. Явно у власти окопались временщики или их таковыми сделала жизнь.
Сельское хозяйство района периодически демонстрирует весьма приличные достижения. Допущенные провалы в 2015, 2018 и 2021 гг. были весьма оперативно ликвидированы и по многим показателям сегодня район можно ставить в пример практически всем, пожалуй, кроме Кировского и Могилевского, районам Могилевской области.
Более того, по итогам работы за 2022 г. по удою молока на 1 корову (5 775 кг) Кличевский район поднялся с 50-го на 45-е место в республике, а в Могилевской области занял 3-е место после Кировского и Могилевского районов. Наряду с Бобруйским районом превысил все показатели в животноводстве за 2021 г. Опять же, районом в области показан лучший результат по приросту удоя на 1 корову (483 кг) и второй результат по среднесуточным привесам (599 г.) крупного рогатого скота, уступив только Бобруйскому району (602 г.).
В УКСП «Совхоз «Доброволец» надоено за прошлый год по 9 227 кг молока на 1 корову – второе место в области после ЗАО «Агрокомбинат «Заря» Могилевского района. К слову, не только «Доброволец» вытаскивает район на передовые рубежи. В ОАО «Максимовичи» надоено на 1 корову за прошлый год 7234 кг, при этом в хозяйстве ежедневно «плюсовали» на 1 корову почти 1 кг удоя молока.
Неплохо в районе поработали и с производством мяса, а в УКСП «Совхоз «Доброволец» оказался лучший показатель в области по среднесуточному привесу (766 г.) крупного рогатого скота.
Кличевский агрооптимизм в наращивании объемов производства продукции животноводства сохраняется и в начале 2023 г. В целом за январь-февраль 2023 г. произведено продукции в сельскохозяйственных организациях района на 9,5 % больше соответствующего уровня предыдущего года.
При этом, производство мяса увеличилось на 4,3 %, производство молока и средний удой на 1 корову соответственно на 12 %. Маленький штрих: местному руководству не нужно заниматься приписками и свидетельство этому высокая товарность реализуемого молока (90,3 %).
Кстати, по удою молока на 1 корову за 2 месяца Кличевский район вышел на 2-е место в области, уступая только Кировскому. По сводке за 11 апреля Кличевский район «доит» на 1 корову 16,6 кг, «плюсуя» 1,6 кг к уровню предыдущего года. А вот явные фавориты прошлых лет не так ударно работают в этом направлении: Горецкий район ежедневно отстает по удою на 1 корову от Кличевского на 4,0 кг, Могилевский – на 0,3 кг, Шкловский вообще «минусует» 0,7 кг к уровню 2022 г.
Но, хотелось бы обратить внимание, что полученные результаты в Кличевском районе по-своему парадоксальны: ведь наращивание производства в животноводстве требует соответствующей кормовой базы, а кормов в районе на 1 марта 2023 г. в наличие только 85,5 % к уровню предыдущего года. В то время как в Горецком районе 108,8 %, в Могилевском – 141,2 %, в Шкловском – 128,3 % и вопрос отнюдь не риторический – кто же в области эффективнее работает?
Одной из проблем земледельцев Кличевского района является недостаточный уровень производства зерновых культур через их невысокую урожайность. Максимальный урожай зерна за обозримый период был достигнут в 2020 г. – валовое производство составило 45 тыс. тонн при урожайности в 31,1 ц/га. Увы, по урожайности зерновых Кличевский район из близко лежащих районов «обошел» только Белыничский и Быховский районы. Лидерство, прямо скажем, сомнительное. Осиповичский район, например, намолотил с 1 гектара по 41,7 центнеров – есть у кого из соседей учиться и есть куда развиваться.
Не совсем благоприятна финансовая ситуация в районе: во-первых, доля убыточных организаций в Кличевском районе почти всегда превышает среднеобластной показатель; во-вторых, по соотношению кредиторской и дебиторской задолженностей Кличевский район четырежды банкрот и рисовать картинку безубыточности в целом по району – заниматься «лакировкой» действительности, что на финише полугодия увеличит головную боль работникам райисполкома, руководителям отдельных организаций и специалистам облисполкома.
Не нужно забывать, что затерянный в болотах и лесах Кличевский район имеет весьма неблагоприятный для привлечения кадров уровень зарплаты, а ведь отток населения продолжается. На одной любви к малой Родине тут не выедешь – нужно кардинальное решение проблем района.
Фото: “Новости Кличевщины”.
Як паведамляе хоцімская раённая газета “Шлях кастрычніка”, адкрыты конкурс на стварэнне ўяздой кампазіцыі ўжо распачаўся і будзе праходзіць да сярэдзіны траўня ў два этапа.
Камісія конкурса вызначыць не больш за пяць лепшых праектаў, якія пасля будуць выстаўляцца на грамадскае абмеркаванне.
Фота з адкрытых крыніц
Мінамётная міна дыяметрам 88 міліметраў з часоў Другой Сусветнай вайны была знойдзена гаспадаром аднаго з дамоў па вуліцы Заслонава ў Бялынічах. На працягу некалькіх гадзін сапёрна-піратэхнічная група з ваеннай часткі №6713 абясшкодзілі боепрыпас – піша “Зара над Друццю”.
Фота ілюстрацыйнае.
Тралейбусы МАЗ будуць ездзіць ад “Зялёнага луга” да чыгуначнага вакзала праз вуліцу Піянерскую, а ў зваротным кірунку яны будуць ісці па Першамайскай і Болдзіна – паведамляюць “Магілёўскія ведамасці”.
Фота: Магілёўаблаўтатранс
Па інфармацыі праваабаронцаў, магілёўскаму прафесару, сацыёлагу Юрыю Бубнаву прад’яўлена абвінавачванне паводле двух артыкулаў Крымінальнага кодэкса. Абодва яны палітычныя, гэта 367 і 368 артыкулы – “паклёп” і “абраза” Лукашэнкі.
Нагадаем, што вядомага магілёўскага сацыёлага, аднаго з заснавальнікаў Цэнтра гарадскіх ініцыятыў і “Дранік-фэста”, загадчыка кафедры гуманітарных дысцыплін узнагароджанага знакам “Выдатнік адукацыі” затрымалі 12 студзеня.
Фота з адкрытых крыніц.
З-за непагадзі былі зачыненыя некалькі дарог і парушаны рух транспарту. Аўтамабілі літаральна патанаюць у заснежаных дарогах, а тэхніка не спраўляецца з наступствамі такога нетыповага надвор’я для сярэдзіны красавіка на Блізкім Усходзе – паведамляе Euronews.
У дэпартаменце адукацыі Эль-Бахі заклікалі школьнікаў застацца на пару дзён дома і вучыцца дыстанцыйна, паколькі навучэнцам і настаўнікам складана дабрацца да навучальных устаноў.
Кадр з відэа Euronews
