Банкамат на вуліцы Чапаева ў Хоцімску, размешчаны на будынку ПМК-276, абслугоўваў добрую палову горада на паўночна-заходняй ускраіне. Два іншых гарадскіх банкаматы размешчаныя толькі ў цэнтры. Цяпер жа банкамат на Чапаева прыбралі, заклаўшы яго былое вакенца цэглай – піша “Шлях Кастрычніка”. Насельніцтву мікрараёна цяпер давядзецца карыстацца банкаматамі на вуліцах Пралетарскай, 38 і Ленінскай, 20, прычым да абодвух аднолькавая адлегласць – паўтара кіламетры ад ПМК-276.
1113 год. У Вышгарадзе памёр Святаполк ІІ (1050–1113) з роду Рурыкавічаў.
Князь полацкі (1069–1071), наўгародскі (1078–1088), тураўскі (1088–1093), вялікі князь кіеўскі (1093–1113), у хрышчэнні Міхаіл. Сын Ізяслава Яраславіча.
Пасля выгнання з Полацка Усяславам II Чарадзеем, стаў лютым ворагам Полацка.
У Кіеве Святаполк трымаў пры сабе дружыну з дрыгавічоў.
Пасля яго смерці ў Кіеве пачаўся бунт, у выніку чаго сталіца Русі была лёгка захоплена Уладзімірам Манамахам.
1891 год. Нарадзіўся Язэп Варонка (1891–1952).
Беларускі палітычны дзеяч, журналіст, публіцыст. Першы старшыня Народнага сакратарыята БНР.
Член ЦК Беларускай сацыялістычнай грамады, Часовага савета Расійскай рэспублікі, узначальваў камітэт Беларускага таварыства ў Петраградзе па аказанні дапамогі пацярпелым ад вайны, быў камісарам юстыцыі і ўнутраных спраў Вялікай беларускай рады, старшынёй Народнага сакратарыята Беларусі і народным сакратаром замежных спраў, адзін з ініцыятараў абвяшчэння БНР.
Міністр беларускіх спраў і сябра кабінета міністраў Літоўскай Рэспублікі (1918–1920), старшыня беларускага Чырвонага Крыжа, таварыства «Беларуская грамада ў Коўне».
У 1923 годзе з’ехаў у Чыкага. Узначальваў Беларуска-амерыканскую нацыянальную асацыяцыю, быў адным з кіраўнікоў Беларуска-амерыканскай нацыянальнай рады, выдаваў газету “Беларуская трыбуна”, вёў праграмы на чыкагскім радыё.
Прытрымліваўся канцэпцыі «двух ворагаў» беларускага адраджэння – Расіі і Польшчы.
Памёр 4 ліпеня 1952 года.
Дзеячы Беларускай Народнай Рэспублікі, 1918 г. Злева направа, сядзяць: Алесь Бурбіс, Янка Серада, Язэп Варонка, Васіль Захарка; стаяць: Аркадзь Смоліч, Пётра Крачэўскі, Кастусь Езавітаў, Антон Аўсянік, Лявон Заяц
1924 год. Нарадзіўся Алег Луцэвіч.
Беларускі мастак-графік, педагог. Брат Эмануіла Луцэвіча, беларускага вучонага, доктара медыцынскіх навук.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны быў падпольшчыкам, партызанам.
З ліпеня 1944 года стаў адным з першых супрацоўнікаў Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны, выкладаў малюнак у Мінскім мастацкім вучылішчы.
Аўтар шматлікіх графічных прац.
Памёр 18 ліпеня 2015 года.
1928 год. Нарадзіўся Алег Сурскі.
Беларускі дызайнер, мастак, арт-крытык і мастацтвазнаўца
Стаяў ля вытокаў школы беларускай мастацкай крытыкі.
З яго імем у значнай ступені звязаны пад’ём беларускага мастацтвазнаўства і выхад беларускай мастацкай крытыкі на міжнародную арэну. Аднім з першых у Беларусі займаўся пытаннямі тэхнічнай эстэтыкі і дызайна, публікаваўся ў буйных савецкіх і замежных выданнях. З’яўляўся аўтарам шматлікіх артыкулаў і публіцыстычных нарысаў ва ўсесаюзным і рэспубліканскім друку. Манаграфіі, альбомы і каталогі былі прысвечаны дэкаратыўна-прыкладному мастацтву, а таксама вядомым беларускім мастакам: Б. Забораву, В. Сумараву, М. Данцыгу, В. Грамыку і іншым.
Выканаў унікальныя аб’ёмна-прасторавыя светлавыя кампазіцыі ў санаторыях «Беларусь» (Сочы, Місхор), пансіянаце «Сосны» (Нарач), Магілёўскім мастацкім музеі імя. П. Масленікава, Заслаўскім гісторыка-культурным музеі-запаведніку і іншых
Памёр 28 лістапада 2012 года ў Мінску.
1931 год. Зафіксаваны самы позні пачатак вясновага разводдзя на Дняпры ў Магілёве за ўвесь час гідралагічных назіранняў.
1934 год. У СССР уведзена ганаровае званне Герой Савецкага Саюза.
Героямі сталі 494 беларусы. Першымі беларускімі Героямі сталі 31 снежня 1936 года васкоўцы-удзельнікі грамадзянскай вайны ў Іспаніі мінчук М. Сяліцкі і палачанін П. Купрыянаў. Першым Двойчы Героем у СССР стаў лётчык-беларус С. Грыцавец.
Першымі ў Магілёўскай вобласці Героямі Савецкага Саюза сталі магілёўцы-палярнікі О. Шмідт (1937), І. Нядзвецкі (1940). Двойчы Героямі сталі ўраджэнцы Крычаўскага раёна І. Гусакоўскі, Глускага – С. Шутаў, Горацкага – І. Якубоўскі.
Іосіф Гусакоўскі
1935 год. Нарадзіўся Анатоль Клышка.
Беларускі пісьменнік і педагог, аўтар “Буквара” (1969, перапрацоўка 1997), які выкарыстоўваўся ў школах да 2021/2022 навучальнага года.
Скончыў Навагрудскае педвучылішча, БДУ.
Працаваў у перыядычных выданнях, ЦК ЛКСМБ, на кінастудыі «Беларусьфільм», у Інстытуце педагогікі Міністэрства асветы БССР. Адзін з арганізатараў Таварыства беларускай мовы імя Ф. Скарыны, дзе ўзначальваў камісію па культуры мовы.
Аўтар вершаў, кнігі літаратурна-крытычных артыкулаў, «Буквара» (23 выданні), “Пропісаў да «Буквара», «Пропісаў для 1 класа», дапаможніка для 1 класа «Верасок», «Чабарок» (чытанка для 4 класа), «Беларуска-польскага размоўніка», шматлікіх кніг для дзяцей, у тым ліку «Францыск Скарына, альбо Як да нас прыйшла кніга».
Пераклаў на беларускую мову «Новы запавет», раман старажытна-грэчаскага пісьменніка Лонга «Пастушыная гісторыя пра Дафніса і Хлою», творы з польскай, нямецкай, лацінскай, украінскай і іншых моў.
Даследчык праблем развіцця беларускай паэзіі, вершазнаўства, методыкі навучання і выкладання літаратуры ў школе.
Памёр 14 красавіка 2021 года.
1940 год. У Яраслаўлі памёр Адам Багдановіч (1862–1940).
Беларускі фалькларыст, этнограф і мовазнаўца, бацька паэтаМаксіма Багдановіча.
Скончыў Нясвіжскую настаўніцкую семінарыю.
Загадваў гарадскім пачатковым вучылішчам у Мінску, займаўся рэвалюцыйнай дзейнасцю, працаваў у аддзяленні Сялянскага пазямельнага банка і дырэктарам публічнай бібліятэкі ў Гродна, працаваў у Ніжнім Ноўгарадзе, загадваў навуковай бібліятэкай Яраслаўскага музея, выкладаў у мастацкім, музычным і тэатральным тэхнікумах.
У 1932 годзе арыштаваны ДПУ, але вызвалены па хадайніцтве К. Пешкавай – жонкі М. Горкага.
Збіральнік фальклорна-этнаграфічных матэрыялаў, аўтар прац па этнаграфіі, мовазнаўству, успамінаў пра М. Горкага, сына Максіма, Ф. Шаляпіна. Яго рукапісы захоўваюцца ў Інстытуце літаратуры Акадэміі навук.
У Халопенічах, дзе нарадзіўся, жыў і настаўнічаў у яго гонар устаноўлены помнік.
1947 год. Амерыканец Бэрнард Барух увёў паняцце “Халодная вайна” для азначэння дачыненняў паміж СССР і ЗША.
Халодная вайна – глабальнае геапалітычнае, ваеннае, эканамічнае і ідэалагічнае супрацьстаянне сусветнага маштабу пасля Другой Сусветнай вайны і да распаду СССР паміж двума блокамі дзяржаў з рознымі сацыяльнымі і эканамічнымі сістэмамі.
Высілкі ЗША і СССР накіроўваліся, першым чынам, на дамінаванне ў палітычнай сферы.
Адказнасць за развязванне халоднай вайны ляжыць і на СССР, і на краінах Захаду.
Халодная вайна суправаджалася гонкай звычайных і ядзерных узбраенняў, якая часам пагражала прывесці да трэцяй сусветнай вайны. Найбольш вядомым з такіх выпадкаў, калі свет аказваўся на мяжы катастрофы, стаў Карыбскі крызіс 1962 года.
У сувязі з гэтым у 1970-я гады з боку ЗША былі зроблены намаганні па «разрадцы» міжнароднай напружанасці і абмежаванні ўзбраенняў, якія падтрымаў і СССР.
У снежні 1989 года на саміце на Мальце М. Гарбачоў і Дж. Буш афіцыйна абвясцілі аб заканчэнні халоднай вайны. Афіцыйнае дакументальнае замацаванне яе заканчэння было ажыццёўлена з прыняццем 21 лістапада 1990 года на нарадзе кіраўнікоў дзяржаў і ўрадаў краін «Парыжскай хартыі для новай Еўропы».
1967 год. Загінуўад няшчаснага выпадку Алесь Рылько (1923–1967).
Настаўнічаў на Аршаншчыне, Пастаўшчыне, быў партызанскім разведчыкам, мінёрам.
Працаваў у беларускіх перыядычных выданнях.
Аўтар апавяданняў, кніг апавяданняў, нарысаў, аповесцей для дзяцей, п’ес, камедый, сцэнак, раманаў, кнігі «Выбранае».
Яго творы перакладзены на балгарскую, польскую, рускую, чэшскую і іншыя мовы.
Галоўнае ў творчасці А. Рылько – лірычны роздум пра жыццё і працу, любоў да сціплых людзей і працаўнікоў, іх барацьба з захопнікамі, выяўленне рамантыкі будняў беларускай вёскі, паказ пошукаў чалавекам свайго месца ў жыцці.
Рылько распавядаў Янку Брылю, што ў 1930-я гады ён, «начытаўшыся ды наслухаўшыся пра подзвіг Паўліка Марозава, пачаў сачыць за сваім бацькам». Калгасны конюх прыносіў часам кішэню аўса, з якога, растоўкшы ў ступе, маці варыла нейкую поліўку. І вось аднойчы, прыйшоўшы са школы, малы сеў пісаць на бацьку заяву. «Думаў, думаў, – успамінаў ён потым, у пяцідзясятых – а пасля як стала мне страшна, як расплакаўся я за сталом!..»
Фота С. Плыткевіча. Краявіды Рыдамлі. Радзіма А. Рылько.
1971 год. Нарадзілася Наталля Зверава.
Самая паспяховая беларуская тэнісістка часоў СССР.
Заслужаны майстар спорту СССР. Уладальніца найбольшай колькасці тытулаў (20) на турнірах Вялікага шлема ва ўсіх разрадах сярод тэнісістаў з экс-СССР.
У парным разрадзе на працягу кар’еры 35 разоў выступала ў фінальнай стадыі турніраў Вялікага шлема – у жаночым парным (31 раз) і змяшаным парным (4 разы) разрадах.
У 2010 годзе ўключана ў спіс Міжнароднай залы тэніснай славы.
Здабыла прызавых на 7,8 мільёна долараў.
1985 год. Памёр Андрэй Мядзведзеў (1897–1985).
Беларускі савецкі глебазнавец, член-карэспандэнт АН БССР, акадэмік акадэміі сельскагаспадарчых навук БССР.
Працаваў прафесарам, загадчыкам кафедры, дэканам у Горацкай акадэміі, якую скончыў. Быў намеснікам дырэктараБеларускага навукова-даследчага інстытута глебазнаўства, прафесарам і загадчыкам кафедры глебазнаўства і геалогіі БДУ.
Адзін з найбуйнейшых даследчыкаў-глебазнаўцаў Беларусі.
У 1930-я гады быў сумяшчальнікам на кафедры фізічнай геаграфіі Магілёўскага педінстытута.
2003 год. Падпісанне Афінскага трактату па далучэнні да ЕС новых членаў.
Паводле яго да ЕС у 2004 годзе далучыліся Латвія, Літва, Польшча, Чэхія, Венгрыя, Славакія, Славенія, Эстонія, Кіпр, Мальта.
Члены ЕС (сінім) і кандыдаты на ўступленне (блакітным).
Субота перад Вялікаднем – асаблівы дзень, дзень смутку. У гэты дзень вернікі здзяйсняюць малітвы, наведваюць храм і завяршаюць падрыхтоўку да свята Вялікадня, успамінаюць пахаванне Ісуса Хрыста
У праваслаўных храмах праводзяцца асаблівыя богаслужэнні. У іх лік уваходзіць Хрэсны ход вакол храма з плашчаніцай.
У Вялікую суботу сыходзіць Жыватворны агонь у храме Труны Гасподняй у Іерусаліме — ён сімвалізуе нерукатворнае святло Уваскрэсення Хрыстовага. З Іерусаліма яго развозяць у розныя краіны свету. Прывязуць яго самалётам і ў Беларусь у галоўны праваслаўны храм краіны – Свята-Духаў кафедральны сабор.
У Вялікую Суботу працягваецца пост, але можна есці посны хлеб, арэхі, сухую садавіну, гародніну, мёд. Пад забаронай хатнія справы, праца ў садзе і на агародзе, святкаванне вяселляў і дзён нараджэнняў, ужыванне алкаголю, лаянка і свары.
Гэты дзень таксама называецца Ціхай Суботай, калі неабходна настроіцца на атмасферу маючага адбыцца свята.
Нягледзячы на забароны, у гэты дзень можна выконваць апошнюю падрыхтоўку да свята – пячы пасачкі і фарбаваць яйкі.
У Страсную суботу вернікі нясуць да храмаў прыгатаваныя стравы, соль, пасху, фарбаваныя яйкі, свечы каб асвяціць.
У гэты дзень добра раздаваць міласціну і дапамагаць тым, хто жыве ў нястачы, прасіць прабачэння ў блізкіх, а таксама самому адпусціць усе крыўды.
У суботу раніцай, 15 красавіка, у некалькіх частках сталіцы Судана Хартума раздаліся стрэлы і выбухі – паведамляе news.pn.
Сутыкненні адбыліся пасля некалькіх тыдняў росту напружанасці паміж Суданскай арміяй, якую ўзначальвае генерал Абдэль Фаттах аль-Буран, і Сіламі аператыўнай падтрымкі, магутнай ваенізаванай групоўкай, якую ўзначальвае генерал-лейтэнант Махамед Хамдан.
Ваенныя, якія захапілі ўладу ў выніку перавароту 25 кастрычніка 2021 года, у гэтым месяцы пагадзіліся перадаць гэтую ўладу грамадзянскаму ўраду. Але ў пачатку красавіка ў чарговы раз было адкладзенае падпісанне палітпагаднення паміж пераходнай суверэннай радай Судана і прадстаўнікамі апазіцыйных арганізацый.
ААН атрымала паведамленні аб баявых дзеяннях амаль ва ўсіх раёнах Хартума.
Пасля абеда баі працягнуліся і перамясціліся ў раён аэрапорта. З-за гэтага фактычна заложнікамі сталі ўсе рэйсавыя самалёты і іх экіпажы, якія знаходзіліся ў аэрапорце, у тым ліку украінскія і расійскія, паколькі зараз вылет з’яўляецца небяспечным – дадае 24tv.ua.
Но также – посмотрели, почём они сейчас в Могилёве.
Подходя в эти дни к любым рынкам, магазинам или стихийным местам продаж, яркими анилиновыми пятнами тут и там о себе заявляют искусственные цветы. Цены, как и на любой товар, отличаются также, как и буйство фантазии «дизайнеров».
В одном из самых дешёвых сетевых магазинов можно приобрести: букет искусственных цветов (ритуальный) Krokus CB малый за 1,38 р., большой за 2,10 р. Рядом на улице, с асфальта, продают уже другие цветы: 2,5, 5,5, 8,5 рублей.
Минирынок на улице Гоголя уже более богат на ассортимент и цены. Можно купить у радушных продавцов от 2-х до 12 р. и даже выше – букеты на любой вкус и цвет.
– У нас приближаются большие праздники, которые сопряжены с тем, что мы идем на кладбища. И украшаем их искусственными цветами. – отметил директор Института экспериментальной ботаники имени В.Ф. Купревича НАН Беларуси Дмитрий Груммо на пресс-конференции 13 апреля.
По его данным, в год в Беларуси на свалки вывозится около 1 млн искусственных цветов, при этом срок их разложения составляет от 100 до 500 лет. “Сжигаем, а это диокисины” – добавил Груммо.
– Я призываю всех нести на кладбища живые цветы, высаживать их в горшки, разводить многолетники и карликовые кустарники, чтобы все-таки решить или минимизировать проблему искусственных отходов. – сказал эксперт.
Напомним, что Радоница (Радуница) в 2023 году приходится на вторник, 25 апреля.
На мемарыяле “Змагарам за Савецкую ўладу” на плошчы Славы ў Магілёве заўважылі “абгрызеную” плітку, і мы ўжо здагадваемся, каго ў гэтым хутка абвінавацяць.
Плітка на мемарыяле плошчы Славы Магілёва выглядае так, нібыта яе нехта абгрыз альбо адбіваў малатком па кавалках – заўважылі аўтары Тэлеграм-каналаў. Больш за тое, на плітачным пакрыцці з’явілася шмат шчылін, і яно з цягам часу прыйдзе яшчэ ў горшы выгляд.
Прычынай, верагодна, з’яўляецца ў першую чаргу нізкая якасць саміх будаўнічых матэрыялаў. Адзначым таксама, што цэнтральная гарадская плошча з’яўляецца асабліва папулярнай для моладзі, якая займаецца скейбордынгам і велатрыялам. Іх спартыўныя фокусы таксама могуць пакідаць адбітак на знешнім выглядзе плітачнага пакрыцця.
Відаць, ім і будзе адведзена роля вінаватых у “пагрызеных” краях мемарыяльнага комплекса, пасля чаго варта чакаць санкцый і забарон для адпачынку дзяцей на плошчы. Прагназуем, што наўрадці ім прапануюць прыймальную альтэрнатыву.
Адначасова больш за две з паловай тысячы бубначоў акампанавалі васьмі з паловай тысячам танцораў, якія ўсталявалі сусветны рэкорд
Як паведамляе Euronews, у горадзе Гувахаці індыйскага штата Асам больш за 11 тысяч танцораў і музыкантаў выканалі танец Біху, устанавіўшы два сусветныя рэкорды: па колькасці саміх танцораў і па колькасці барабаншчыкаў. Танец Біху з’яўляецца неад’емнай часткай асамскай культуры і выконваецца падчас штогадовага фестывалю, які азначае пачатак Новага года па мясцовым календары.
У вёсцы Вялікая Крапіўня Касцюковіцкага раёна дарога да могілак настолькі разбіта лесавозамі, што па ёй немагчыма нават прайсці.
Віноўнікамі надзвычай кепскага стану грунтовай дарогі сталі вялікагрузныя лесавозы, якія проста знішчылі дарогу – паведамляе раённая газета “Голас Касцюкоўшчыны”.
Пасля вывазу лесу ўтварыліся глыбокія каляіны, якія ў непагадзь запоўніліся дажджавой вадой, дарога ператварылася ў непраходную “кашу”. Дарэчы, летам гэтай дарогай людзі часта ездзяць ў лес па грыбы і ягады, а таксама да рэчкі.
Па меркаванню кіраўніка мясцовага сельвыканкама Віктара Кавалева, адказнасць за гэта павінен несці лясгас, супрацоўнікі якога мусяць прывесці дарогу ў парадак. І не проста «для галачкі», а старанна: прагрэйдзіраваць, падсыпаць і прыбраць няроўнасці.
Адзін з самых буйных пажараў на ферме ў гісторыі ЗША адбыўся ў паўднёваамерыканскім штаце.
Больш за 18 тысяч кароў загінулі ў выніку выбуху і пажару на ферме, размешчанай на захадзе Тэхаса – паведамляе інфармацыйнае агенства Reuters.
Пажар адбыўся на малочнай ферме Саутфорк каля горада Дзіміт. Агонь ахапіў кароўнікі з жывёламі. Пажарныя выратавалі аднаго працаўніка фермы. Здарэнне ў Тэхасе – самы маштабны пажар з удзелам буйной рагатай жывёлы з 2013 года.
З нагоды жудаснага здарэння амерыканскі інстытут аховы жывёл заклікаў улады ЗША прыняць федэральны закон, каб не дапусціць такія пажары ў будучыні.
Каля гарадзішча Гарадзец, з якога паўстаў горад, паставілі банэр з няправільнай даціроўкай помніка.
Банер быў пастаўлены каля Гарадца мясцовымі ўладамі з нагоды 885-годдзя горада. На ім старадаўняе гарадзішча датуецца ІХ-ХІІ стагоддзямі, што з’яўляецца абсалютна няправільнай храналогіяй.
Як паказалі археалагічныя раскопкі, першае ўмацаванае паселішча на Гарадцы з’явілася яшчэ ў жалезным веку (ІІІ ст. да н.э.) і заснавана было прадстаўнікамі балцкай днепра-дзвінскай культуры. Паселішча існавала да ІV ст. н.э., пасля чаго назіраецца доўгі перапынак і гарадзішча нікім не засяляецца.
Новае жыццё на Гарадцы пачынаецца толькі ў канцы ХІ-пачатку ХІІ стагоддзяў. То бок не ў ІХ стагоддзі – а гэта 800-я гады нашай эры – як можна зразумець з даціроўкі на банеры, а ў канцы 1000-х, гэта значыць пазней больш чым на дзвесце гадоў. Паселішча ў гэты час было невялікім і выконвала ролю цэнтра акругі. Жыццё на Гарадзішчы віравала да пачатку XIV стагоддзя, пакуль не перакачавала на новы ўмацаваны дзядзінец – Замкавую гару. Атрымліваецца, што даціроўка часу завяршэння жыцця на Гарадцы, указаная на банеры таксама памылковая – гэта не 1100-я гады (ХІІ стагоддзе), а 1300-я (XІV стагоддзе).
Адзначым, што гісторык і археолаг Андрэй Мяцельскі, які даследаваў гарадзішча некалькі год запар, выказвае меркаванне аб існаванні на Гарадцы язычніцкага свяцілішча на працягу Х-ХІ стагоддзяў.