Tag: бадзяжныя сабакі

Быхаў і Чавусы далучыліся да тэмы бадзяжных сабак і адкрылі «эфект Экзюперы»

Навіна ад

З інтэрвалам у суткі ў дзвюх раённых газетах Магілёўшчыны – быхаўскім «Маяку Прыдняпроўя» і чавускай «Іскры» – выйшлі тэксты-двайняты пра бадзяжных сабак. Жахлівая статыстыка ўкусаў, апеляцыя да безадказнасці жыхароў, пахвала жылкамунгасам. Чавуская раёнка пайшла далей – спаслалася на Антуана дэ Сент-Экзюперы.

Схема адна на два раёны:

  • у Быхаве – 42 выпадкі ўкусаў з пачатку 2026 года, 16 з іх прыпалі на дзяцей, 10 – напады бязнаглядных сабак. З пачатку года мясцовы Жылкамунгас сумесна са спецыялізаваным прадпрыемствам Магілёва адлавіў 115 жывёл: 91 сабаку і 24 каты;
  • у Чавусах – 47 зваротаў у бальніцу з-за ўкусаў, рост у параўнанні з мінулым годам у 2,2 раза.

Далей – абвінавачанні ў адрас тых, хто «прывязвае зграю» кормам каля пад’езда – добрых пенсіянерак, якія падкормліваюць сабак. Іх уяўная міласэрнасць, паводле версіі абедзвюх раёнак, і ёсць корань праблемы.

Пра тое, як працуе служба адлову, відаць на прыкладзе Краснаполля ў сакавіку 2026 года. Тады раённая газета «Чырвоны сцяг» скардзілася, што зграі «акупавалі вуліцы і двары» райцэнтра. УКВПП «Жылкамунгас» патрабаваў пісьмовую заяву і аплату выкліку спецыялізаванай службы. Служба прыязджала, «аглядала славутасці Краснаполля» і з’язджала. Сабакі «як сядзелі ў цэнтры, так і сядзяць».

А між тым, у красавіку 2026 года ў Магілёўскай вобласці быў зафіксаваны першы з 2012 года выпадак смерці чалавека ад шаленства.

З 1 студзеня 2025 года ў Беларусі дзейнічае Закон «Аб адказным абыходжанні з жывёламі». Паводле задумы ён павінен быў закрыць усе прабелы: рэгістрацыя гадаванцаў, чыпаванне, парадак адлову, прытулкі, пункты ўтрымання, адказнасць за адмову ад жывёлы.

Праз паўтара года карціна ў раёнах – тая, якую апісалі чавуская і быхаўская газеты: рост колькасці ўкусаў, рост выпадкаў шаленства, адсутнасць прытулкаў, адлоў як адзіны бачны механізм.

Прытулкаў няма, праграмы стэрылізацыі няма, рэгістрацыі як след няма. Ёсць жылкамунгас, фактычна бяздзейнае «Спецаўтапрадпрыемства» і бабулі, якія ва ўсім вінаватыя.

Можа, пара паглядзець на праблему з іншага боку і заняцца бабулямі? Не расстрэльваць, вядома. Проста паменшыць ім пенсію, каб лішняга хлеба ў хаце не вадзілася.

Фота раённай газеты.

Краснаполле: сабакі ідуць туды, дзе заканчваюцца людзі

Навіна ад

Краснапольская раёнка апублікавала чарговы эмацыйны тэкст: злыя суседкі падкормліваюць сабак, зграя рычыць на школьнікаў, работніца камунальнай службы стамілася прыбіраць адходы, дзяржава абараняе народ.

А пачынаецца ўсё з прызнання, якое многае тлумачыць: «мы ў Краснаполлі пішам пра гэта пастаянна». Варта растлумачыць, чаму менавіта ў Краснаполлі.

Здзічэлая зграя – не саманароджанае зло і не вынік «сляпой жаласці» пенсіянерак. Не Куджа Стывена Кінга і не Хаціка Луіса Пратса.

Гэта – індыкатар. Сабакі замацоўваюцца там, дзе слабее чалавечая прысутнасць. На моры пацукі ўцякаюць з карабля, які тоне, на сушы сабакі акупуюць раён, які вымірае і страціў эканамічны сэнс свайго існавання.

Заўвага «дзяржава абараняе людзей» у тэксце пра кінутых сабак – горкая іронія.

Калі дзяржаўны клопат пра беларусаў выяўляецца ў абароне народа ад бадзяжных сабак, здаецца, наступіў постапакаліпсіс.

Фота раённай газеты.

Раёны з «залатой» калекцыі Лукашэнкі славяцца бадзяжнымі сабакамі

Навіна ад

Праблемы, якія давядзецца вырашаць у Дрыбіне перад яго ўзбуйненнем – празаічныя.

Мясцовая газета піша: часта жыхары Дрыбіна і сельскіх населеных пунктаў раёна сутыкаюцца з адной і той жа карцінай: каля смеццевых кантэйнераў збіраюцца бадзяжныя сабакі, а ў падвалах шматпавярховікаў шукаюць сховішча здзічэлыя каты.

Праблема не новая – у Краснаполлі і Крычаве карціна тая ж.

Улады спрабуюць перакласці на грамадзян задачу, якую не ў стане вырашыць самі. З бадзяжнымі жывёламі ў Беларусі сістэмна ніхто не працуе.

Можна таксама заўважыць, што сабакі і каты бадзяюцца па раёнах з “залатой” калекцыі Лукашэнкі. 

Усё заканамерна – туды, дзе ўсё разрабавана і прапіта, рана ці позна прыходзяць бадзяжныя сабакі. 

Дрыбінскі раён можна ўзбуйняць або памяншаць, можна пафарбаваць будынак райвыканкама ў фіялетавы колер. Змен не будзе, як у старым анекдоце пра публічны дом. Цветамузыка не дапаможа – пара мяняць прастытутак.

Фота раённай газеты.

Бадзяжныя сабакі ў Асіповічах: праблема не ў сабаках і не ў «прыкормшчыках», а ў службах

Навіна ад

Газета «Асіповіцкі край» выйшла з вялікім аналітычным матэрыялам «Двор без агрэсіі», у якім галоўны ўрач раённага ЦГЭ, начальнік райветстанцыі і ўрач-хірург ЦРБ у адзін голас сцвярджаюць: бяздомным катам і сабакам не месца на вуліцах.

Аргументы – шаленства, таксаплазмоз, эхінакакоз, лішай, рэальныя выпадкі ўкусаў. Ёсць і лічбы:

  • за гэты год па антырабічную дапамогу звярнуліся 45 чалавек, што на 36,4 працэнта больш, чым годам раней;
  • за пяць месяцаў адлоўлена 70 жывёлін;
  • рэкамендацыі: не прыкормліваць, не разнімаць жывёл, якія б’юцца, рэгістраваць сваіх гадаванцаў, штрафы – да 15 базавых велічыняў.

Усё правільна, але… Калі кожны год адлоўліваюць сотні сабак, а колькасць укусаў пры гэтым павялічваецца на траціну, значыць, абраная стратэгія не працуе. Прыкмета правалу – не «добрыя людзі, якія кормяць сабак каля сталовай», а менавіта гэтая арыфметыка.

Іх жа статыстыка сведчыць супраць іх

Рост колькасці зваротаў з нагоды ўкусаў на 36,4 працэнта пры адначасовым адлове азначае, што папуляцыя ўзнаўляецца хутчэй, чым яе паспяваюць скарачаць. Гэта – базавае ўраўненне дынамікі любой папуляцыі. Калі б тое, што робіць «Спецаўтапрадпрыемства», сапраўды дапамагала, крывая ішла б уніз, а яна ідзе ўверх.

І ўласная выснова спецыялістаў у канцы матэрыялу гэта фактычна пацвярджае: «даказаць, хто гаспадар “беспрытульніка”, практычна немагчыма, бо сабака ходзіць па вуліцах без дакументаў».

Гэта значыць, галоўны заяўлены інструмент – штрафы для безадказных уладальнікаў – не прымяняецца, бо для гэтага няма неабходнай інфраструктуры.

Аргумент супраць АСВВ, які аргументам не з’яўляецца

Начальнік райветстанцыі ў матэрыяле сцвярджае: стэрылізуйце – але яны «не перастануць быць крыніцай інфекцыі». Гэта спрэчка не з рэальнай праграмай АСВВ (адлоў – стэрылізацыя – вакцынацыя – вяртанне), а з яе спрошчанай версіяй.

Паўнавартасныя праграмы такога тыпу заўсёды ўключаюць абавязковую вакцынацыю – перадусім супраць шаленства – і апрацоўку ад паразітаў.

Сам падыход да масавай вакцынацыі мае дакладнае навуковае абгрунтаванне: СААЗ і Сусветная арганізацыя аховы здароўя жывёл (WOAH) рэкамендуюць як парогавы стандарт ахоп вакцынацыяй не менш за 70 працэнтаў папуляцыі сабак. Гэта – базавы прынцып Глабальнага стратэгічнага плана па ліквідацыі шаленства ў людзей да 2030 года.

Любая стратэгія, якая абапіраецца толькі на адлоў і не дасягае гэтага парога вакцынацыі, асуджаная змагацца з наступствамі, а не з крыніцай праблемы.

Да АСВВ ёсць і абгрунтаваная крытыка: у матэрыяле «Милосердие.ру» падрабязна разабрана, як праграма дрэнна працуе там, дзе яе фармальна ўкараняюць, але належным чынам не фінансуюць, не кантралююць якасць стэрылізацыі і не ізалююць агрэсіўных жывёл. Гэта важна. Аднак гэта аргумент на карысць нармальна арганізаванай праграмы, а не супраць праграмы ўвогуле.

Чаго няма – і чаму менавіта гэта і ёсць праблема

У Асіповіцкім раёне дзейнічаюць правілы ўтрымання хатніх жывёл: зарэгістраваць на працягу трох дзён, прышчапіць ад шаленства, выводзіць на павадку і ў намордніку. На паперы ўсё строга. На практыцы ж рэгістрацыя адбываецца ў «адным акне» або сельвыканкаме на падставе заявы, без абавязковага чыпавання, без адзінай электроннай базы, без ідэнтыфікатара, які дазволіў бы па знойдзеным сабаку адшукаць яго гаспадара. Адсюль і тупік, у якім добраахвотна распісваюцца самі спецыялісты: гаспадара не знайсці, штраф не выпісаць.

У краінах ЕС абавязковае чыпаванне сабак звязана з адзінай базай даных, а муніцыпалітэты вядуць уліковыя прытулкі з празрыстым фінансаваннем.

У Алматы з 2022 года дзейнічае праграма АСВВ з закупкай модульных блокаў на 200 месцаў і спецыяльным аўтатранспартам; за паўтара года там стэрылізавалі і прышчапілі некалькі соцень сабак, а работа вядзецца ў звязцы з зааабарончымі арганізацыямі, а не ў рэжыме спрэчак з імі.

Хто насамрэч стварае «двор з агрэсіяй»

Зграйная агрэсія ўзнікае не там, дзе бабуля з пятага паверха корміць дваровую Жучку. Яна ўзнікае там, дзе:

  • няма ўліку ўладальнікаў, і згублены хатні сабака не ідэнтыфікуецца, папаўняючы вулічную папуляцыю;
  • адлоўленых жывёл няма куды падзець, акрамя як усыпіць або вярнуць назад без вакцынацыі і стэрылізацыі;
  • кормавая база – адкрытыя смеццевыя кантэйнеры, закінутыя будоўлі, безгаспадарныя падвалы – ніяк не кантралюецца.

Усе тры пункты – зона адказнасці камунальных, санітарных і ветэрынарных службаў. Менавіта той звязкі, якая ў раённым матэрыяле выступае ў ролі эксперта па праблеме.

Што павінна было прагучаць у артыкуле

Сумленная размова пра праблему бадзяжных сабак у Асіповіцкім раёне (ды і ва ўсёй Магілёўскай вобласці) павінна была б уключаць наступныя лічбы:

  • колькі грошай выдзелена на адлоў і ўтрыманне жывёл;
  • ці ёсць муніцыпальны прытулак і якая яго ўмяшчальнасць;
  • што адбываецца з 70 жывёламі, адлоўленымі за пяць месяцаў (перадача новым уладальнікам, эўтаназія, стэрылізацыя і вяртанне – у якіх суадносінах);
  • колькі хатніх сабак у раёне афіцыйна зарэгістраваныя і якая доля прышчэпленых ад шаленства ад агульнага пагалоўя;
  • чаму да гэтага часу няма абавязковага чыпавання.

Без гэтых лічбаў абмеркаванне зводзіцца да заклікаў не карміць і не дакранацца. Гэта разумная тэхніка бяспекі для дзіцяці ў двары.

Але гэта не палітыка ўлады па кіраванні папуляцыяй.

Зрэшты, усё як заўсёды. Як і з уборкай снегу. Мы бачым чарговую спробу перакласці на жыхароў задачу, якую абавязаныя вырашаць гарадскія службы.

Фота раённай газеты.

Жыхароў Паршына пад Горкамі палохаюць шалёныя лісы і бадзяжныя сабакі

Навіна ад

Беспрытульныя сабакі і каты бадзяюцца па аграгарадку Паршына Горацкага раёна, а час ад часу да іх далучаюцца шалёныя лісы – паскардзіліся жыхары пасёлка на сустрэчы з раённым начальствам. Начальства – не было б яно начальствам – абвінаваціла ў праблеме саміх жыхароў пасёлка. На працягу сустрэчы старшыня раённага савета дэпутатаў Максім Патапенка (на фота – справа) тры разы ўсклаў адказнасць на прысутных у зале: 

  • даў тлумачэнні аб адказнасці за ўтрыманне хатніх гадаванцаў;
  • указаў, што бяздомныя і безнаглядныя жывёлы з’яўляюцца толькі па віне людзей;
  • даручыў старшыні мясцовага сельвыканкама ўзяць на кантроль дадзеную праблемную сітуацыю і вырашаць яе разам з іншымі адказнымі службамі, і “трэба працаваць і з гаспадарамі жывёл”.

Такім чынам, цяпер сітуацыя са стыхійнымі паводзінамі дзікіх і паўдзікіх жывёл у аграгарадку Паршына цалкам стала залежыць ад здольнасцяў да красамоўя старшыні Паршынскага сельскага выканкама Дзмітрыя Навумава (на фота – злева).

Паршына шаленства

Таксама перад жыхарамі пасёлка раённае начальства паклялося, што мясцовы “Камунальнік” падаў заяўку на адлоў бадзяжных жывёлаў у магілёўскае спецаўтапрадпрыемства.

Удзельнікі сустрэчы, аднак, так хутка адступаць ад тэмы не збіраліся. Задавалі пытанні па актуальнай праблеме з ростам выпадкаў захворвання на шаленства дзікіх і хатніх жывёл. Пыталіся, куды звяртацца, калі хатняга сабаку пакусала хворая ліса.
Паколькі гэтая праблема аказалася навінкай для некаторых прысутных, старшыня райсавета дэпутатаў паведаміў, што раённай ветслужбе было дадзена паручэнне прапрацаваць алгарытм дзеянняў з “Камунальнікам”, лясгасам і іншымі службамі па прафілактыцы шаленства. 

Атрымліваецца, што раней падобныя захады нават не прадугледжваліся як прафілактычныя мерапрыемствы, і спатрэбілася паяўленне шалёных ліс на вуліцах пасёлка, каб да гэтага пытання ў Горацкім раёне пачалі падыходзіць комплексна.

Фота: “Горацкі веснік”.