Category: Навіны

5 фактаў пра дату 23 лютага

Навіна ад

23 лютага ў Рэспубліцы Беларусь на дзяржаўным узроўні  адзначаецца Дзень абаронцаў Айчыны і Узброеных Сіл. З гэтай нагоды мы сабралі некалькі цікавых фактаў пра гэту дату ў нашым календары. Напрыклад – менавіта 23 лютага нямецкі ўрад адправіў ультыматум Леніну, які бальшавікі ў далейшым прынялі на ўмовах праціўніка.

Адкуль пайшла традыцыя адзначаць 23 лютага

Гэтую дату мы атрымалі ў спадчыну ад СССР. У савецкія часы па ўсёй вялікай краіне 23 лютага адзначаўся як “Дзень Савецкай арміі і Ваенна-марскога флота”. Святочная дата была афіцыйна ўведзена ў Савецкім Саюзе 27 студзеня 1922 года, калі Прэзідыум Усеорасійскага цэнтральнага выканаўчага камітэта  РСФСР апублікаваў пастанову аб чацвёртай гадавіне Чырвонай арміі.  

З 1922 года ў СССР гэта дата штогод традыцыйна адзначалася як “Дзень Чырвонай арміі”, з 1946 года – “Дзень Савецкай арміі”, а з 1949 да развала СССР – “Дзень Савецкай арміі і Ваенна-марскога флоту”

Дарэчы, існуе версія, што свята 23 лютага было прыдумана бальшавікамі для таго, каб людзі не святкавалі лютаўскую буржуазна-дэмакратычную рэвалюцыю, якая пачалася 23 лютага 1917 года і падчас якой была рэальна скасаваная манархія.

Гістарычныя падставы святочнай даты 

Урачыстасці з нагоды даты 23 лютага звязваліся з падзеямі 1918 г., калі ішла Першая сусветная вайна. 18 лютага 1918 года германскія і аўстра-венгерскія войскі пачалі наступ па ўсім Усходнім фронце. Іх наступ быў даволі імклівым, бо ў бальшавікоў практычна не мелася дастатковай колькасці ўзброеных падраздзяленняў. 

23 лютага 1918 года быў апублікаваны заклік Савета народных камісараў ад 21 лютага «Сацыялістычная айчына ў небяспецы». Таксама менавіта ў гэты дзень пачаўся масавы запіс добраахвотнікаў у Чырвоную армію.  

У савецкай гістарычнай літаратуры быў створаны міф пра тое, што 23 лютага 1918 года першыя вайсковыя фармаванні бальшавікоў нібыта далі рашучы адпор нямецкім войскам пад Псковам. Аднак дата “зацятага змагання” дастаткова штучная. Сапраўды бальшавіцкія фармаванні ўступілі ў бой з немцамі, але апошнія не панеслі моцных страт. Больш за тое, у выніку наступлення кайзераўскія войскі змаглі захапіць Пскоў, Талін і Тарту, бо бальшавіцкія атрады не змаглі трымаць абарону гарадоў.   

Дарэчы, менавіта 23 лютага нямецкі ўрад адправіў ультыматум Леніну, які бальшавікі ў далейшым прынялі на ўмовах праціўніка. 

23 лютага 1918 года немцы знаходзіліся ў Мінску

18 лютага 1918 г. пачалося наступленне нямецкіх войскаў па ўсёй лініі Усходняга фронта. Мінск немцы занялі без бою 21 лютага, а пазней, 25 лютага немцы занялі Барысаў. Бальшавіцкае кіраўніцтва Заходняга фронту на чале з А.Мясніковым разам з салдатамі ратаваліся ўцёкамі ў Смаленск. 

Цікава, што немцы не мелі вялікай колькасці салдат на Усходнім фронце, бо большая частка палкоў была перакінута на Захад, дзе яны цярпелі паразу за паразай і наступы на гарады былой Расійскай імперыі здзяйснялі невялікімі атрадамі, часта з 100-200 чалавек, якім бальшавікі не маглі супрацьстаяць і сыходзілі з гарадоў.

23 лютага – дзень фарміравання Беларускай краёвай абароны

Волею лёса менавіта на 23 лютага ў беларускай гісторыі прыпадае яшчэ адна дата, якая таксама звязаная з пэўнай вайсковай сілай – Беларускай Краёвай Абаронай.  23 лютага 1944 года, падчас Другой сусветнай вайны, калі Беларусь была збольшага акупавана нямецкімі войскамі, тагачасны генеральны камісар Беларусі Курт фон Готберг і прэзідэнт Беларускай цэнтральнай рады Радаслаў Астроўскі абвясцілі аб стварэнні Беларускай Краёвай Абароны. 

Гэта вайсковае фарміраванне, што паўстала ў генеральнай акрузе “Беларусь”, было ўтворана для барацьбы супраць савецкага ладу і выступала на баку нямецкіх войскаў. Галоўнай задачай БКА з’яўлялася барацьба супраць савецкіх партызан, якая праводзілася ў згодзе з паліцэйскімі ўладамі на месцах. Многія са створаных батальёнаў выкарыстоўваліся для аховы складаў, іншых гаспадарчых мэт. Пад уплывам агітацыі партызанаў і падпольшчыкаў, поспехаў Чырвонай арміі частка вайскоўцаў Беларускай Краёвай Абароны перайшла са зброяй да партызанаў. У той жа час бывала, што частка насельніцтва з раёнаў, якія знаходзіліся пад кантролем партызанаў, добраахвотна ішла служыць у БКА.

Цяперашняя сімволіка даты 

У цяперашні час 23 лютага па традыцыі лічыцца святам сапраўдных мужчын. У прыватнасці, тых, чыя праца ці служба звязана, міліцыяй, войскам або пасадай ваеннага. Сёння ў гэты дзень прынята віншаваць усіх знаёмых мужчынскага полу, пачынаючы з дзіцячага ўзросту і заканчваючы старым.

Многія беларускія жанчыны віншуюць сваіх мужчын з гэтым днём, дораць ім шкарпэткі, пену для галення, або пацалунак з святочнай паштовачкай. Ва ўніверсітэтах і школах у гэты дзень спрэс адбываюцца забаўляльныя і ўрачыстыя мерапрыемствы, прысвечаныя 23 лютага, а салдаты з нагоды гэтай даты могуць крыху адпачыць ад цяжкіх вайсковых будняў. Для часткі беларускага грамадства 23 лютага ператварылася проста ў мужчынскі дзень, калі можна павіншаваць сваіх каханых і ўсіх дарагіх і блізкіх сэрцу мужчын. 

Фота з адкрытых крыніц

Жорсткі дзіцячы садок у Крычаве – фотафакт

Навіна ад

Менавіта так выглядае дворык для прагулак у крычаўскім яслях-садку.

Так-так, гэта менавіта дзіцячы садок. Яслі-сад №3 у цэнтры горада Крычава, на вуліцы Камсамольскай – не вучылішча і не малалетка. Менавіта ў такім утульным дворыку даводзіцца бавіцца дзеткам падчас прагулак. Можна шышкі пазбіраць (побач расце некалькі дрэў, яны за кадрам), можна пакідацца зямлёй, а зімой снегам. 

Зусім нядаўна садок зачыніўся на рамонт – пагэтаму на глыбокім снезе дворыка не бачна сцежак, пратаптаных маленькімі дзіцячымі ножкамі. Але і перад рамонтам дворык выглядаў гэтак жа сама. Наўрадці нешта памяняе і рамонт – плануецца, што ён будзе касметычны знешне і збольшага ўнутраны. На дадзены момант у будынку садка дзе-нідзе ўжо ўсталяваны новыя вокны і дзверы. 

Адзіная радасць для выхаванцаў садка, такім чынам – вясёлы малюнак, размешчаны на адной са сценаў.  

Фота: mogilev.media

Усім жыхарам аграгарадка ў Мсціслаўскім раёне забаранілі трымаць свіней

Навіна ад

Для функцыянавання свінакомплекса “Віхра”, у аграгарадку Капачы Мсціслаўскага раёна забаронена трымаць свіней у прываных гаспадарках. Таксама мсціслаўскія ляснікі атрымалі заданне перастраляць усіх дзікоў у акрузе.

Такія меры былі прынятыя на пасяджэнні штаба па прадухіленні афрыканскай чумы свіней – піша “Святло Кастрычніка”. Побач з аграгарадком Капачы працуе свінакомплекс “Віхра”, а заканадаўства прадугледжвае, што хатніх свіней нельга трымаць у двухкіламетровым радыюсе ад свінакомплексаў.

Фота ілюстрацыйнае.

Ренессанс могилевской промышленности – большой обзор

Навіна ад

Продолжаем наш экономический обзор актуального состояния промышленного сектора экономики города Могилева. Встречайте продолжение, а начало здесь.

Перспективы промышленного развития города Могилева несут в себе патетический налет, но, тем не менее, есть от чего оттолкнуться местным предприятиям и в целом отрасли. На фоне того, что за 13 последних лет количество промышленных предприятий города сократилось с 67 до 53, тем не менее, промышленный комплекс Могилева сохранил, а по некоторым направлениям, и приумножил производственно-технологический потенциал и определенные конкурентные преимущества. 

За 2022 г. большинство предприятий города обеспечили рост производства, не допустив при этом роста уровня запасов готовой продукции на складах и снижения рентабельности продаж. Это мы видим, в частности, по наращиванию объемов выпуска вагоностроителями, производителями тканей, по расширению линейки электродвигателей, новой продукции лифтмашевцев. Ширится признание товаров на уровне республики, в частности,  “Бабушкиной крынки”, Лифтмаша, “Стальной линии”, “Моготекса”, “Ленты”, “Ольсы”, и даже, Химволокно”.

По сравнению с прошлым годом ряд промышленных предприятий сработал весьма прибыльно. Среди них: Могилевлифтмаш (прибыль увеличилась в 7,1 раза по сравнению с 2021 г.), Бабушкина крынка (в 4,2 раза), Лента (в 3,3 раза), Могилевский мясокомбинат (в 4 раза). При этом, рентабельность реализованной продукции за 2022 г. в целом по отрасли увеличилась на 3,1 процентных пункта и составила 7,9 % – весьма достойный результат для промышленников. 

Заметную роль в экономике Могилева стал играть частный завод горного машиностроения, который буквально ворвался в промышленную элиту города. В 2022 году завод, к примеру, нарастил экспорт до 246 % к уровню предыдущего года.  Примечательно, что в штате из 200 работников каждый 7-й трудится в качестве инженера. Есть перспектива в разработке новейшей техники мирового уровня качества и производительности.

Радует тот факт, что набирают производственную мощь “Бабушкина крынка”, “Могилевский мясокомбинат”, “Можелит” и “Комбинат силикатных изделий”, производство которых базируется на местных ресурсах, а это и есть одно из условий формирования устойчивого развития местной экономики.

Однако, есть и сложности в производственной деятельности промышленных предприятий города, которые во-многом обусловлены неустойчивостью объемов инвестиций в данную отрасль и каждое производство в частности. Если посмотреть на динамику инвестиций по годам, то заметим, что проблема дефицита инвестиций сопровождает городскую отрасль многие годы. 

Вот о чем писали в 2013 г.: “Несмотря на положительную динамику, город в течение последних лет не выполняет плановых заданий по привлечению в реальный сектор экономики инвестиций, присутствует низкий уровень инвестиций в активную часть основного капитала, привлечение иностранных инвестиций мизерно для такого города, как Могилев”. 

Тем не менее, динамика инвестиций была положительной и нарастающего характера: в 2010 г. к уровню предыдущего года инвестиции составили 109,9 %; в 2011 г. – 111,8 %; в 2012 г. – 121,7 %. При таких темпах инвестиций ожидался расцвет промышленного производства на обозримое будущее, вплоть до 2030 г.  

Увы, как раз в те годы и начало рушится промпроизводство и, в первую очередь, стало экономически разрушаться “Могилевхимволокно”. 

В 2015 г. индекс инвестиций в основной капитал промышленности города составил 94,4 % к уровню предыдущего года; в 2016 г. ситуация еще более усугубилась – 87,3 %, небольшой всплеск в 2017 г. – 105,1 %, который городскую промышленность возвратил на позиции 2014 г. 

Не лучше стало и в последующие годы. В 2021 г., например, объем инвестиций составил лишь 92,6 % к уровню 2020 г. Так что итоги работы за 2022 г. в промышленной отрасли стали своеобразным “лучом света” в темном царстве могилевской экономики, никаким образом не коррелирующими с объемами инвестиций в основной капитал. Парадоксально и в тоже время закономерно.

(продолжение следует)

Фото из открытых источников.

Пад Клімавічамі ўвялі карантын па шаленстве

Навіна ад

Карантынныя мерапрыемствы ў сувязі з пагрозай заражэння шаленствам уведзеныя ў вёсцы Лазавіца Клімавіцкага раёна і ў лясным масіве побач – паведамляе раённая газета “Родная ніва”. У гэтай мясцовасці праводзіцца ліквідацыя эпізаатычнага ачага захворвання.

Фота ілюстрацыйнае

У Касцюковічах непрыкметна зруйнавалі архітэктурную каштоўнасць

Навіна ад

Пра тое, што камяніца з багатым дэкорам у Касцюковічах была знішчана, рупліўцы даведаліся толькі па зменах на Google-мапах.

У Касцюковічах да верасня 2019 года незаўважна для ўсіх знішчылі руінаваную гістарычную камяніцу з вельмі складаным і багатым дэкорам фасадаў – піша Telegram-канал aktahon. Будынак размяшчаўся па адрасе Юнацкая вуліца, 16, недалёка ад цэнтральнай плошчы. Знос быў выяўлены выпадкова пры аналізе спадарожнікавых здымкаў у Google Earth.

Фотаздымкаў страчанай архітэктурнай каштоўнасці захавалася вобмаль, і ўсе яны – дзесяцігадовай даўніны. Будынак не ўваходзіў у спіс прызнаных дзяржавай гісторыка-культурных помнікаў. Але гэта агульная бяда ўсіх гістарычных аб’ектаў у Касцюковіцкім раёне – у Дзяржаўны спіс тут унесены толькі дзве брацкія магілы (якія і так знаходзяцца пад аховай паводле іншых заканадаўчых актаў). 

“То бок на тэрыторыі ўсяго раёна не знайшлося ніводнага пацверджання жыцця людзей: ні археалагічных помнікаў, ні архітэктурных. – са скрухай піша aktahon – Тут людзі выключна паміралі. Толькі да такой высновы можна прыйсці, праглядаючы аб’екты, унесеныя па гэтым раёне ў Спіс.”

Фота: aktahon

Пасля марозаў прыйдзе Масленіца са снегам і дажджом.

Навіна ад

Надвор’е на выходныя – чакаюцца тэмпературныя «арэлі».

На выходныя ў Магілёўскай вобласці сіноптыкі прагназуюць скачок тэмператур, у сярэднім на 12°С. Пасля іх – зноў маразы. Установіцца пасля яснага надвор’я пераважна пахмурнае. Пройдуць снег, снег з дажджом, а ў суботу і дождж. Працягласць дня расце на 4-5 хвілін і ўжо ў пятніцу, 24 лютага складзе амаль 10,5 гадзін. Усход сонца а 7:59, заход а 18:24. Расце Месяц.

Сінаптычны прагноз на апошні рабочы дзень тыдня, 24 лютага: раніцай да -4°С, а па адчуваннях  -10°С, удзень да -1 +2°С, уноч да +2°С. Неба будзе пахмурным, на працягу большай часткі дня пройдзе снег, які да ночы пяройдзе ў дождж. Вецер паўднёва-заходні і паўднёвы, хуткасцю да 4-6, месцамі да 8 м/с. На дарогах галаледзіца. Месцамі магчымы туман. 

Верагодна, надвор’е не перашкодзіць зяцям прымаць сваіх цёшч на бліны ў пяты дзень Масленічнага тыдня.

Вялес, Улас, Аўлас (народны каляндар). Прыкметы.

Уласьеўскія маразы апошнія, якія завяршаюць зіму: “Улас збей Рог з зімы”.

Суботняе, 25 лютага, надвор’е абяцае быць у асноўным пахмурным, раніцай прагназуецца дождж, у абед – снег, снег з дажджом, у другой палове дня – невялікі снег. Раніцой і ўвечары тэмпература +1 +2°С, днём чакаецца +2 +4°С. На асобных участках дарог захаваецца галаледзіца. Прагназуецца панаванне паўднёвых і паўднёва-заходніх вятроў, хуткасцю да 4-6 м/с, месцамі пры парывах – да 8 м/с.

Народныя прыкметы і традыцыі.

У гэты дзень не толькі святкавалі, але і выносілі на мароз пасяўное насенне, бо верылі, што прамарожанае насенне дасць лепшы ўраджай.

Чым сцюдзёней надвор’е ў гэтыя дні, тым цяплей будзе сакавік.

Адлятаюць на поўнач амялушкі (па-руску свиристели).

У Дараваную нядзелю, у апошні дзень Масленічнага тыдня, 26 лютага, раніцай і ўдзень магчымы тэмпературы да 0 -2°С, да ночы ртутны слупок тэрмометра панізіцца да -3 -5°С. На працягу сутак вызначаць надвор’е будуць заходнія і паўднёва-заходнія вятры хуткасцю да 3-5 м/с, месцамі да 6-8 м/с. 

Пахмурнае с невялікім снегам надвор’е не перашкода для спальвання пудзіла Зімы, сустрэчы Вясны.

Прыкметы. Чым халадней у гэты дзень, як і падчас усяго апошняга тыдня лютага, тым больш спякотным і сухім будзе лета.

Новы працоўны тыдзень з апошнімі двума днямі лютага – 27 і 28 пачнецца з марозаў, праўда, невялікіх.

Фота: mogilev.media 

У Магілёве праходзяць спаборніцтвы ратавальнікаў – відэа

Навіна ад

Рэспубліканскія спаборніцтвы ратавальных служб праходзяць у Магілёве і ў вобласці з 21 па 24 лютага. У першы дзень 9 каманд спаборнічалі ў пошукава-выратавальных работах. Паводле легенды, ратавальнікі абследуюць мясцовасць з мэтай пошуку чалавека, які пайшоў у адзіночны турыстычны паход і які ў прызначаны час не выйшаў у зададзены квадрат. Сувязь з ім адсутнічае.

На этапе “Мост” ратавальнікі паднімаліся на мост пры дапамозе альпінісцкага абсталявання, арганізоўвалі спуск “пацярпелага” на зямлю і на насілках транспартавалі яго да месца аказання першай медыцынскай дапамогі – паведамяе прэс-служба МНС. 

Фота: МНС

Адразу 100 трунаў з салдатамі дастаўлена ў Новасібірск, але выдаюць не больш за два трупы ў дзень

Навіна ад

У сувязі з тым, што ў рэгіёны Расійскай Федэрацыі прыходзіць вельмі шмат целаў забітых ва Украіне вайскоўцаў, выдачу трунаў абмежавалі двума ў дзень – дзеля таго, каб не “выклікаць панічных настрояў” у насельніцтва. 

Па меры таго, як страты расійскай арміі ва Украіне памнажаюцца, і ў цынкавых трунах вяртаюцца дадому целы як прафесійных вайскоўцаў, так і мабілізаваных, улады ўводзяць абмежаванні на выдачу памерлых, баючыся ўсплёску сацыяльнай незадаволенасці – паведамляе рэсурс The Moscow Times.

Моргі расійскіх рэгіёнаў атрымалі інструкцыю аб “дазаванай” выдачы сваякам целаў тых, хто загінуў ва Украіне, каб не пасеяць паніку, паведамілі выданню крыніцы ў рэгіянальным урадзе аднаго суб’екта РФ, а таксама супрацоўнікі морга.

Так, па словах чыноўніка, які знаёмы з сітуацыяй у Паўночнай Асеціі, існуе загад “выдаваць не больш за два трупа ў дзень”.

Супрацоўнік морга ў Арэнбургу ўдакладняе, што вуснае ўказанне прыйшло ад кіраўніцтва ў гарадскім аддзеле аховы здароўя: 

– У нас невялікі горад, калі раздаць так шмат мёртвых сваякам – гэта стварыць паніку… Акрамя таго, яны хацелі пазбегнуць сітуацыі, калі сваякі ў чарзе за памерлымі стваралі б натоўп каля перапоўненага морга. 

У лютым страты расійскай арміі дасягнулі маштабу, якога з пачатку вайны яшчэ не было. Спрабуючы захапіць Угледар і прарваць украінскі фронт да гадавіны пачатку вайны, расійскія генералы давялі страты арміі да 500 чалавек у дзень – заявіў міністр абароны Велікабрытаніі Бэн Уоллес. 

Учора абляцела сець інфармацыя пра прыбыццё ў Навасібірск сотні трунаў расійскіх салдат і афіцэраў. 

Паводле заходніх дадзеных, да пачатку лютага 2023 года расійская армія страціла амаль 200 тысяч чалавек забітымі і параненымі ва Украіне. Гэта больш, чым колькасць вайсковай групоўкі, якую прэзідэнт Уладзімір Пуцін сабраў год таму для ўварвання 24 лютага 2022 года.

Фота з адкрытых крыніц.

23 лютага. Дзень у гісторыі. Дзень абаронцаў. Нарадзіліся мастак К. Малевіч, філосаф Я. Бабосаў, актор А. Янкоўскі

Навіна ад

Дзень абаронцаў Айчыны.

Паводле папулярнай версіі, 23 лютага – дзень стварэння Чырвонай Арміі. Але гэта не так, таму што дэкрэт пра стварэнне добраахвотніцкай Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі Ленін падпісаў амаль на месяц раней – 28 студзеня 1918 года.

Па другой версіі, у гэты дзень пад Псковам былі спынены і разбіты германскія войскі, якія ішлі на Петраград – “калыску рэвалюцыі”. Аднак на самай справе 23 лютага пад Псковам не было ні баёў, ні перамогі.

Трэцяя версія, больш пераканаўчая: бальшавікі прыдумалі свята 23 лютага для таго, каб людзі забыліся пра буржуазна-дэмакратычную рэвалюцыю, якая скінула цара. Яна пачалася 23 лютага 1917 года.

І што важна: ніводная з гэтых версій не мае дачынення да Беларусі.

А яшчэ 23 лютага – дзень стварэння Беларускай краёвай абароны (23 лютага 1944-28 красавіка 1945 года).

1766 год. Памёр Станіслаў Ляшчынскі. 

Кароль польскі і вялікі князь літоўскі (1704–1706, 1733).

У Рэчы Паспалітай было адразу два выбраныя і ўмоўна легетымныя каралі: С. Ляшчынскі і Аўгуст ІІ Моцны. Войскі Пятра ўвайшлі ў Рэч Паспалітую, рабуючы ВКЛ, з мэтай вярнуць карону Аўгусту і перашкодзіць прасоўванню шведаў да межаў Расіі.

У 1733 годзе пасля смерці Аўгуста II было абвешчанае чарговае беcкаралеўе, і Ляшчынскі атрымаў магчымасць заняць каралеўскі сталец з дапамогай Францыі. Аднак супраць была Расія. 

5 кастрычніка 1733 года ў Кракаве з дапамогай расійскіх войскаў быў абраны новы кароль Аўгуст Саксонскі, які і быў неўзабаве каранаваны.

1878 год. Нарадзіўся Казімір Малевіч. 

Тэарэтык мастацтва, дызайнер–мастак–авангардыст, адзін з заснавальнікаў супрэматызму – кірунку ў абстрактным мастацтве.

У 1919–1922 гадах выкладаў у Народнай мастацкай школе ў Віцебску.

На пачатку 1900–1910-х гадоў імкнуўся сумясціць прынцыпы кубізму і футурызму, потым перайшоў да супрэматычных кампазіцый, адмовіўся ад канкрэтнай сюжэтнай змястоўнасці твораў («Чорны квадрат», «Чырвоны квадрат»). 

З дапамогай прасторавых кампазіцый («архітэктонаў») вывучаў фармальную мову пластычных мастацтваў, ствараў праекты побытавых рэчаў, малюнкі для тэкстыля і іншыя. У 1918 стварыў афармленне першай пастаноўкі «Містэрыі-буф» У. Маякоўскага.

Аўтар мастацтвазнаўчых прац «Ад кубізму да супрэматызму», «Супрэматызм» і іншых.

Cамая дарагая карціна ў гісторыі – «Супрэматычная кампазіцыя» – напісана менавіта Малевічам.

Памёр 15 мая 1935 года.

1880 год. Памёр Фёдар Глінка. 

Пісьменнік, публіцыст, афіцэр, удзельнік дзекабрысцкіх таварыстваў.

Удзельнік Айчыннай вайны 1812 года, член «Саюза выратавання», адзін з кіраўнікоў «Саюза дастатку». 

Аўтар вайсковага дзённіка «Лісты рускага афіцэра» (1815–1816), працы «Досведы святой паэзіі», вершаў «Тройка» і «Вязень», якія сталі папулярнымі песнямі.

1891 год. Нарадзіўся Міхаіл Піятуховіч. 

Беларускі літаратуразнавец, крытык, педагог.

Даследчык беларускай літаратуры. Член навукова-тэрміналагічнай камісіі, Інбелкульта, акадэмік, прафесар і дэкан педагагічнага факультэта БДУ.

З прычыны грубых палітычных абвінавачванняў яго навуковых апанентаў, пераехаў на педагагічную працу на Каўказ.

Арыштаваны ў 1937 годзе, прыгавораны да расстрэлу і расстраляны ў Мінску 20 снежня 1937 года.

Даследчык заходнееўрапейскай, у тым ліку французскай, беларускай літаратуры, творчасці Якуба Коласа.

Аўтар “Нарысаў гісторыі беларускае літаратуры…”, даследаванняў пра фальклор, Ф. Скарыну, Ф. Багушэвіча, Я. Купалу, Я. Коласа, М. Багдановіча, Ц. Гартнага, Ядвігіна Ш., М. Чарота, К. Чорнага і іншых. 

Рэдактар-укладальнік хрэстаматыі «Выпісы з беларускае літаратуры: Новы і найноўшы кругабегі», рэдактар і аўтар уступнага артыкула да твораў П. Труса.

1907 год. Нарадзіўся Станіслаў Станкевіч. 

Беларускі літаратуразнавец, грамадскі дзеяч.

Скончыў Віленскі ўніверсітэт, абараніў магістарскую дысертацыю «Беларуская стыхія ў творах Элізы Ажэшкі». Доктарская дысертацыя абаронена па тэме «Беларускія элементы ў польскай рамантычнай паэзіі».

Адзін з кіраўнікоў Таварыства прыяцеляў беларусаведы, рэдактар часопіса «Студэнцкая думка». Выкладаў у Віленскім універсітэце, працаваў у Югаславіі і Балгарыі. 

У перыяд акупацыі Беларусі быў бургамістрам Барысаўскай акругі, акруговым намеснікам Беларускай цэнтральнай рады ў Баранавічах. 

3 лета 1944 года – у Германіі. Быў першым старшынёй «Антыбальшавіцкага блоку народаў», садзейнічаў адкрыццю філіяла Беларускага інстытута навукі і мастацтва ў Мюнхене, працаваў у беларускай рэдакцыі радыёстанцыі «Свабода», Інстытуце вывучэння СССР (Мюнхен). 

3 1962 жыў у ЗША. Старшыня Беларуска-амерыканскага задзіночання, рэдактар газеты «Беларус». Аўтар кнігі «Беларуская падсавецкая літаратура першай палавіны 1960-х гг.».

Памёр 6 лістапада 1980 года. Пахаваны на беларускіх могілках у Іст-Брансуіку ў штаце Нью-Джэрсі.

Станіслаў Станкевіч разам з М. Шчорсам і Н. Арсенневай падчас шпацыру па вуліцы Вільні. Другая палова 1930-х гадоў.

1931 год. Нарадзіўся Яўген Бабосаў. 

Беларускі філосаф, сацыёлаг, палітолаг і культуролаг. Акадэмік НАН Беларусі. Доктар філасофскіх навук, прафесар.

Скончыў БДУ. Працаваў у БДУ, Мінскім медыцынскім інстытуце,  Інстытуце павышэння кваліфікацыі выкладчыкаў грамадскіх навук пры БДУ, дырэктарам Інстытута філасофіі і права АН БССР (1977–1989). Заснавальнік (1990) і дырэктар Інстытута сацыялогіі НАН Беларусі.

Распрацаваў новыя канцэптуальныя падыходы да даследаванняў сацыяльных аспектаў навукова-тэхнічнай рэвалюцыі, духоўнага свету чалавека ў адзінстве з сацыяльна-эканамічнымі ўмовамі. 

Даследуе асноўныя тэндэнцыі сацыяльна-стратыфікацыйнага і сацыяльна-палітычнага развіцця Беларусі ў канцы ХХ – пачатку ХХІ стагоддзяў.

Аўтар звыш 820 навуковых прац, у тым ліку 36 манаграфій, 15 падручнікаў і вучэбных дапаможнікаў па сацыялогіі і канфлікталогіі.

Прэзідэнт Беларускай сацыялагічнай асацыяцыі. Быў адным з ініцыятараў стварэння Рэспубліканскай партыі працы і справядлівасці (1993), Сацыялістычнай партыі Беларусі (1994).

1942 год. У в. Сталяры Асіповіцкага раёна нарадзіўся Анатоль Багдановіч.  

Беларускі эканамгеограф, буйны спецыяліст у галіне размяшчэння вытворчых сіл і рэгіянальнай эканомікі. Кандыдат геаграфічных навук. 

Скончыў геаграфічны факультэт БДУ. 

Працаваў у розных навукова-доследных установах эканамічных інстытутах, першым намеснікам дырэктара Навукова-доследнага эканамічнага інстытута Міністэрства эканомікі.

Прымаў удзел у распрацоўцы схем развіцця і размяшчэння вытворчых сіл Беларусі на розныя перыяды, займаўся распрацоўкай палітыкі Праграмы перахода да рынкавай эканомікі, комплексных прагнозаў сацыяльна – эканамічнага развіцця на розныя перыяды, Праграмы структурнай перабудовы эканомікі Беларусі, Канцэпцыі Нацыянальнай стратэгіі устойлівага развіцця Рэспублікі Беларусь, розных іншых праграм.

Аўтар больш за 200 навуковых прац у галіне эканомікі, эканамічнай геаграфіі, у тым ліку манаграфіі «Города Беларуси. Краткий экономический очерк», 16 кніг, 4 брашур.

1944 год. Нарадзіўся Алег Янкоўскі. 

Савецкі акцёр тэатра і кіно, рэжысёр. Народны артыст СССР. Лаурэат Дзяржаўных прэмій СССР,  Расіі (дзве). Уладальнік Прэміі «Ніка».

Яго бацька паходзіў з польскай шляхты беларускіх зямель. Нарадзіўся ў Джэзказгане, куды быў сасланы бацька.

Некаторы час жыў са старэйшым братам Расцілавам у Мінску, тут дэбютаваў на сцэне тэатра. Скончыў Саратаўскае тэатральнае вучылішча. Працаваў у Саратаўскім драматычным тэатры, у Маскоўскім тэатры «Ленком».

Сярод роляў: барон Мюнхгаўзен («Той самы Мюнхгаўзен»), князь Мышкін («Ідыёт» паводле Ф. Дастаеўскага), Трыгорын («Чайка» А. Чэхава), Гамлет («Гамлет» У. Шэкспіра), Аркадзь Бурмін («Хлопец з нашага горада» К. Сіманава), Берынг («Аптымістычная трагедыя» У. Вішнеўскага) і іншыя.

3 1968 года здымаўся ў кіно: «Шчыт і меч», «Служылі два таварышы», «Я, Францыск Скарына…», «Зорка чароўнага шчасця», «Звычайны цуд», «Той самы Мюнхгаўзен», «Закаханы па ўласным жаданні», «Забіць дракона» і шматлікія іншыя.

Памёр 20 мая 2009 года.

1947 год. Нарадзіўся Алесь Жук. 

Беларускі пісьменнік, перакладчык, публіцыст. Лаўрэат прэміі Ленінскага камсамола Беларусі, Літаратурных прэмій імя І. Мележа, імя Якуба Коласа.

Скончыў БДУ. Працаваў у выдавецтве «Мастацкая літаратура», у часопісе «Маладосць», у часопісе «Полымя», галоўным рэдактарам газеты «Літаратура і мастацтва», часопісаў «Нёман» і «Беларусь».

Аўтар апавяданняў, кніг, зборнікаў прозы. Паводле «Зоркі над палігонам» зняты мастацкі фільм «Палігон», «Паляванне на Апошняга Жураўля» – у тэатры імя Я. Купалы пастаўлены спектакль, знята мастацкая кінастужка.

А. Жук адзін з самых цікавых сучасных беларускіх празаікаў, творы якога вызначаюцца тэматычнай разнастайнасцю, грунтуюцца на філасофскай і эстэтычнай аснове і з’яўляюцца роздумамі над жыццём. Пісьменніка цікавіць прырода чалавечага шчасця, жыццёвыя праблемы і іх пераадоленне, асэнсаванне чалавекам самога сябе, адносіны да працы, да прыроды.

Памёр 15 кастрычніка 2022 года.

1979 год. Памёр ураджэнец Віцебска Міхаіл Натарэвіч.

Савецкі жывапісец і педагог. Вучань Ю.  Пэна.

Выкладаў у Ленінградскіх інстытуце жывапісу, скульптуры і архітэктуры, Вышэйшым мастацка-прамысловым вучылішчы імя В. Мухінай.

Пісаў жанравыя і гісторыка-рэвалюцыйныя кампазіцыі, партрэты, пейзажы. Працаваў у тэхніцы алейнага і тэмпернага жывапісу.

Яго творы знаходзяцца ў Дзяржаўным Рускім музеі, у іншых музеях і прыватных зборах у Расіі, Вялікабрытаніі, Германіі, Францыі, ЗША і іншых краінах.

Памёр 23 лютага 1979 года ў Ленінградзе.