У 2024 годзе запрацуе першы абласны ліцэй Міністэрства унутраных спраў – паведаміў міністр Іван Кубракоў.
У Магілёве ўжо падабраны будынак пад размяшчэнне ліцэя МУС, вядуцца праектныя работы. Чакаецца, што ўжо ў 2024 годзе ліцэй запрацуе ў Магілёве. Гэта будзе першы абласны профільны ліцэй МУС у краіне.
Будаўніцтва новага электрадома ў Чэрыкаве прыцягнула ўвагу мясцовага чынавенства і журналістаў. “Веснік Чэрыкаўшчыны” пабываў на будоўлі чатырохпавярховіка па вуліцы Ракасоўскага і падзяліўся ўражаннямі.
Калі ўнутранае аздабленне на двух ніжніх паверхах выявілася дастаткова прыстойным, то два верхнія паверхі паказалі відавочную спешку альбо абыякавасць будаўнікоў. Часам шпалеры адставалі ад сцяны з боку столі альбо падлогі, былі паклееныя ў нахлёст. У адной з кватэр дзвярны праём быў элементарна запенены, і мантажная пена засталася навідавоку ў пакоі. На самым верхнім паверсе з адтуліны для люстры на ламінат крапала вада, а шпалеры на сценах пацямнелі з-за падцёкаў. Дзе-нідзе шпон адстае ад дзвярэй.
Электрадом у Чэрыкаве разлічаны на восем кватэр, тры з якіх будуць сацыяльнымі, а пяць арэнднымі. Дом узводзіцца з лета 2022 года. Усё жыццезабеспячэнне ў ім будзе сілкавацца электрычнасцю – электрычнымі будуць батарэі і пліта.
Расійскія войскі атакавалі Запарожжа ў ноч на 2 сакавіка, адна з ракет патрапіла ў шматпавярховы жылы будынак. Зараз працягваецца выратавальная аперацыя.
У выніку прылёту ў адным з раёнаў Запарожжа быў зруйнаваны шматпавярховы жылы будынак. Пошукава-ратавальныя работы працягваюцца – піша рэсурс 061.ua. Вайскоўцы выратавалі пад заваламі 11 чалавек. З-пад разбураных будаўнічых канструкцый былі дэблакіраваны 2 загінулых.
10 чалавек лічацца прапаўшымі без вестак, у тым ліку 1 дзіця. Зараз у бальніцах горада знаходзяцца 7 чалавек, у прыватнасці – цяжарная жанчына, якую разам з мужам выратавалі з абваленай кватэры на 4-м паверсе.
Сусветны дзень пісьменніка (World Writer’s Day, з 1986 года).
Адзначаецца па рашэнні 48-га кангрэса Міжнароднага ПЭН-клуба 1986 года.
ПЭН-клуб – міжнароднае аб’яднанне пісьменнікаў. Ён узнік у 1921 годзе ў Лондане па ініцыятыве Дж. Голсуорсі і Кэтрын Эмі Доўсан-Скот.
Назва клуба ўтварылася ад першых літар англійскіх слоў Poets – паэты, Essayists – эсэісты і Novelists – раманісты. Абрэвіятура супадае са словам Pen – асадка.
Мэта свята – супрацьстаяць ціску на прэсу, падтасоўцы і скажэнням інфармацыі, парушэнням свабоды слова.
У 1923 годзе цэнтры ПЭН-клуба былі створаны ў 11 краінах, сёння такія цэнтры дзейнічаюць у 130 краінах.
Беларускі ПЭН-цэнтр узнік у 1989 годзе. Яго прэзідэнтамі былі Р. Барадулін (1990–1999), В. Быкаў (1999–2003), Л. Баршчэўскі (2003–2005), У. Някляеў (2005–2008), А. Хадановіч (2008–2017), Т. Нядбай (2017–2019), зараз яго ўзначальвае С. Алексіевіч.
Першым лаўрэатам Нобелеўскай прэміі па літаратуры стаў у 1901 годзе французскі паэт і эсэіст Сюлі-Прудам, шостым у свеце (1905 год) і першым з беларускіх зямель і з літоўска-беларускімі і літоўска-татарскімі каранямі – Генрых Сянкевіч(1846–1916). Нобелеўскім Лаўрэатам (1980) быў „ліцвін польскай культуры“ Чэслаў Мілаш – пляменік французскага паэта, ураджэнца Беларусі Оскара Мілаша.
У 2015 годзе яе лаўрэатам стала беларуская пісьменніца, журналістка Святлана Алексіевіч (адна з 17 жанчын – лаўрэатаў).
1067 год. Адбылася бітва на Нямізе паміж злучанымі дружынамі кіеўскіх Яраславічаў і войскам полацкага князя Усяслава Брачыславіча Чарадзея.
Першая летапісная згадка пра Менеск (Мінск).
Дата разрабавання і зруйнавання горада ўзята за адлік яго гісторыі.
У сакавіку 1499 года каралём Аляксандрам Ягелончыкам даравана гораду Магдэбургскае права. Мінск багацеў і павольна пераўтвараўся ў буйны гандлёвы, эканамічны, транспартны цэнтр.
З 1919 года – сталіца Беларусі.
29 ліпеня 1939 года Вярхоўны Савет БССР сваёй пастановай змяніў беларускую назву горада Менск на прынятую ў Расійскай імперыі паланізаваную форму Мінск.
Зараз Мінск – двухмільённы горад, буйны эканамічны, культурны і палітычны цэнтр краіны.
1718 год. Нарадзіўся Казімір Галоўка (1718–1787).
Вялікалітоўскі географ, аўтар падручнікаў па геаграфіі, педагог, езуіт.
Выкладаў граматыку, паэзію, рыторыку, філасофію, тэалогію маральную, геаграфію, гісторыю, матэматыку ў езуіцкіх навучальных установах у Вільні, Варшаве, Любчы, Пінску.
Выдаў падручнікі па геаграфіі, нарысы па геаграфіі Рэчы Паспалітай (на лацінскай і польскай мовах), «Геаграфічныя карты Галіі, Нямеччыны, Польшчы і ВКЛ», «Гістарычныя календары».
Фота. Віленскі ўніверсітэт
1850 год. Нарадзіўся Вайніслаў Савіч-Заблоцкі, Лада-Заблоцкі.
Беларускі і польскі пісьменнік, паэт, публіцыст. Адзін з пачынальнікаў рэвалюцыйнага дэмакратызму на Беларусі.
Вучыўся ва ўніверсітэтах Прагі, Лейпцыга і Страсбурга.
Далучыўся да руху беларускага нацыянальнага адраджэння, у 1868–1870 гадах кіраваў «Крывіцкім вязком» у Санкт-Пецярбургу.
Жыў і падарожнічаў у Аўстра-Венгрыі, Германіі, Егіпце, Францыі, Бельгіі.
Перапісваўся па-беларуску з украінскім вучоным М. Драгманавым, ліставаўся з Я. Карловічам, М. Канапніцкай, А. Ельскім і іншымі.
Аўтар сатырычнай паэмы, аповесцей, драм, беларускіх вершаў, нарысаў, беларускамоўных і этнаграфічна-фальклорных матэрыялаў.
Рукапісная спадчына захоўваецца ў бібліятэках Польшчы, Літвы, Расіі.
Памёр 3 лютага 1893 года.
1890 год. Нарадзіўся Лявон (Леанард) Заяц.
Беларускі палітык, дзеяч БНР, дыпламат, публіцыст, мемуарыст.
Скончыў юрыдычны факультэт Пецярбургскага ўніверсітэта. За часамі вучобы ўдзельнічаў у беларускім студэнцкім руху, сябра Беларускага навукова-літаратурнага гуртка студэнтаў Санкт-Пецярбурга, удзельнічаў у тэатральных пастаноўках.
З 1916 года ў Мінску, удзельнік беларускага руху, сябруе з М. Багдановічам. Удзельнік З’ездза беларускіх нацыянальных арганізацый, Усебеларускага з’езда 1917 года, член прэзідыума Беларускага нацыянальнага камітэта, кіраўнік спраў у Народным Сакратарыяце Беларусі, народны сакратар юстыцыі БНР, дзяржаўны кантралёр Рады Народных Міністраў.
У 1926 годзе вярнуўся з Прагі ў Менск. Працаваў у Наркамаце фінансаў БССР.
18 ліпеня 1930 года арыштаваны ДПУ, асуджаны і сасланы ва Уфу. 25 ліпеня 1935 года паўторна арыштаваны. Памёр у турме ў час следства 23 верасня 1935 года.
Кіраўнікі беларускіх прадстаўніцтваў і місій у еўрапейскіх краінах. Сядзяць (злева направа): Яўген Ладноў, Васіль Захарка, Пётра Крачэўскі, Леанард Заяц; стаяць: Лявон Вітан-Дубейкаўскі, Янка Чарапук, Яўхім Бялевіч. Берлін, кастрычнік 1919 г.
1900 год. У в. Паддуб’е Магілёўскага раёна нарадзіўся Герасім Якушка (1900-1942).
Беларускі архітэктар. Дзядзька вядомага географа, доктара геаграфічных навук Вольгі Якушкі.
Скончыў Магілёўскае рэальнае вучылішча, Петраградскі інстытут грамадзянскіх інжынераў.
У 1936-1941 гадах працаваў галоўным архітэктарам Мінска.
Па яго пректах у Мінску, Магілёве, Барысаве і іншых гарадах БССР было пабудавана каля двух дзясяткаў арыгінальных жылых дамоў і грамадскіх будынкаў.
У Магілёве па яго праекту пабудаваны 5-павярховы 96-кватэрны жылы дом (Дом МУСаўцаў, Дом ля фантана, 1940 год) па вуліцы Ленінская, 68.
Пабудаваў будынкі, якія паўплывалі на фарміраванне аблічча сучаснага Мінска, у тым ліку па праекту забудовы праспекта Незалежнасці паміж плошчамі Перамогі і Якуба Коласа.
1918 год. Паміж Германіяй і Савецкай Расіяй заключаны Брэсцкі мір.
Падпісаны ў Брэст-Літоўску ў Белым палацы Брэсцкай крэпасці, ратыфікаваны 4-м Надзвычайным Усерасійскім з’ездам Саветаў 15 сакавіка і германскім імператарам Вільгельмам II 26 сакавіка 1918 года.
Ад Расіі аддзяліліся Прыбалтыка, частка Беларусі, Каўказа.
Украінская Народная Рэспубліка і Каралеўства Фінляндыя прызнаваліся самастойнымі дзяржавамі.
Усяго Расія страчвала тэрыторыі каля 1 000 000 км² з насельніцтвам больш за 50 000 000 чалавек.
Брэсцкі мір фармальна завяршыў перыяд удзелу Расіі ў Першай сусветнай вайне, з’явіўся вынікам няздольнасці Расіі працягваць вайну, краіна знаходзілася ў стане эканамічнага крызісу. Старая армія распалася, новая не была створана.
Мірная дамова прывяла да пачатку Грамадзянскай вайны, у тым ліку і на тэрыторыі Беларусі.
Белы палац, месца падпісання Брэсцкага міру (фота 1930-х гг.)
1941 год. Памёр ураджэнец в. Шасцёраўка (зараз – Клімавіцкі раён) Клім Грыневіч (1912–1941).
Беларускі паэт.
Працаваў на будаўніцтве чыгункі Асіповічы–Магілёў–Рослаў (1929–1930).
Скончыў Рагачоўскі педтэхнікум, вучыўся ў Мінскім, Ленінградскім педінстытутах. Працаваў у друкарні, у газетах «Рабочий» і «Сельгасрабочы», у ЦК прафсаюза работнікаў сельскай гаспадаркі.
Аўтар вершаў у газетах «Піянер Беларусі», «Чырвоная змена», зборніка паэзіі «На бераг», які прыхільна сустрэты крытыкай.
Арыштаваны НКУС у 1933 годзе, сасланы ў Казахстан. Пасля ссылкі служыў у арміі, настаўнічаў у школах г. Балагое.
Клімавічы, пачатак ХХ стагоддзя.
1942 год. Нарадзіўся Уладзімір Кавалёнак.
Беларускі, савецкі касманаўт. Двойчы Герой Савецкага Саюза, Герой ГДР, Герой Манголіі, уладальнік польскага Крыжа Грунвальда. Генерал-палкоўнік авіацыі. Кандыдат ваенных навук, прафесар.
Двойчы быў у космасе ў якасці камандзіра карабля: у 1977 і 1978 (устанавіў рэкорд знаходжання чалавека ў космасе — 139 сутак 14 гадзін і 47 хвілін) гадах.
Служыў намеснікам начальніка ўпраўлення падрыхтоўкі касманаўтаў Цэнтра падрыхтоўкі касманаўтаў імя Ю. Гагарына, намеснікам камандуючага 37-й паветранай арміяй стратэгічнага прызначэння, намеснікам начальніка кафедры Ваеннай акадэміі Генеральнага штаба, начальнікам Ваенна-паветранай інжынернай акадэміі імя М. Жукоўскага.
У 1989–1992 год з’яўляўся народным дэпутатам Рэспублікі Беларусь. Прэзідэнт Беларускай рэспубліканскай федэрацыі касманаўтыкі.
1944 год. Забіты Францішак Аляхновіч (1883-1944).
Беларускі драматург, празаік, паэт, публіцыст.
Яго аповесць «У капцюрох ГПУ» ёсць адным з ранніх твораў сусветнай літаратуры, які апісвае жыццё ў сталінскім канцлагеры непасрэдна з погляду арыштанта.
Яго п’есы (17) актыўна ставіліся калектывамі Беларусі, Латвіі, Чэхіі і найбольш трупай У. Галубка. За плённую працу Францішка Аляхновіча на ніве тэатра яшчэ пры жыцці яму прысвоілі званне «бацькі найноўшай беларускай драматургіі».
Супрацоўнічаў з «Нашай Нівай», удзельнічаў у беларускім нацыянальным руху, у тэатральных пастаноўках, арганізаваў віленскі тэатральны гурток Беларуская драматычная дружына, стварыў і паставіў дзіцячыя п’есы, ставіў пастаноўкі ў Менску, Вільні, меў сваю мінскую ўласную трупу, працаваў дырэктарам Беларускага савецкага тэатра, у Другім дзяржаўным тэатры ў Віцебску.
1 студзеня 1927 года арыштаваны, атрымаў 10 гадоў катаргі на Салавецкіх астравах.
У пачатку восені 1933 года быў абмяняны на арыштаванага ў Польшчы беларускага палітыка і філолага Б. Тарашкевіча.
Падчас вайны быў рэдактарам віленскай газеты «Беларускі голас», уваходзіў у Цэнтральны Камітэт Беларускай незалежніцкай партыі, ставіў у Мінску п’есы.
Увечары 3 сакавіка 1944 года быў застрэлены на сваёй кватэры. Яго забойства ўскалыхнула беларусаў Вільні. Яго застрэліць маглі і байцы Арміі Краёвай, і савецкія партызаны, і немцы.
З вялікаю ўрачыстасцю пахаваны на Кальвінскіх могілках у цэнтры Вільні, у 1989 годзе перапахаваны на могілкі Росы, дзе пастаўлены помнік.
Творы Ф. Аляхновіча зноў пачалі ставіць на беларускай сцэне ў 1990-х гадах.
2018 год. Памерла Валянціна Лемцюгова (1935-2018).
Беларуская мовазнаўца. Доктар філалагічных навук, прафесар. Выхоўвалася на Чавушчыне.
Працавала ў Інстытуце мовазнаўства АН БССР, старшынёй Рэспубліканскай тапанімічнай камісіі пры НАН Беларусі, членам Тапанімічнай камісіі пры Савеце Міністраў Беларусі, анамастычнай камісіі пры Міжнародным камітэце славістаў. Узначальвала анамастычную школу ў Беларусі.
Абаронца беларускай тапанімікі, адстойвала артыкул у Законе аб геаграфічных назвах, згодна з якім спачатку назва даецца на беларускай мове, а таксама традыцыйную беларускую лацінку, супраць якой (транслітэрацыя) сталі выступаць некаторыя чыноўнікі са снежня 2022 года.
Аўтар манаграфіі «Беларуская айканімія», у якой даследавала працэс узнікнення і эвалюцыйнага развіцця беларускіх назваў населеных пунктаў (4 000 айконімаў), «Усходнеславянская айканімія апелятыўнага паходжання».
Пад яе кіраўніцтвам створаны «Спіс населеных месцаў Расійскай імперыі» (44 тамы), «Беларуская граматыка», «Лексікалогія сучаснай беларускай мовы», «Агульнаславянскі лінгвістычны атлас», «Лексічны атлас беларускіх народных гаворак», нарматыўны даведнік «Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь» у 6 кнігах па абласцях і іншыя.
На выходныя ў Магілёўскай вобласці сіноптыкі прагназуюць сярэднесутачныя тэмпературы блізкія да 0°С, ноччу да -3 -4°С, днём – да +3°С.
Будзе пераважаць пахмурнае неба. Пройдзе снег. З пятніцы па нядзелю працягласць дня вырасце на 8 хвілін з 10 гадзін і 54 хвілін 3 сакавіка да 11 гадзін 2 хвілін 5 сакавіка. У нядзелю сонца ўзыйдзе а 7:39, зойдзе а 18:41. Расце Месяц.
Самыя нізкія тэмпературы былі зафіксаваны ў гэтыя дні 1987 года, калі тэрмометры паказвалі ніжэй за -20°С, самыя высокія – ў 1995 годзе +10 +12°С.
Сінаптычны прагноз на апошні рабочы дзень тыдня, 3 сакавіка: раніцай каля 0°С, удзень да +1 +3°С, уноч да -2°С, неба ў асноўным будзе пахмурным, месцамі днём з праясненнямі, у першай палове снег, пад вечар – невялікі снег. Вецер на працягу сутак заходні, хуткасцю да 4-8 м/с. На дарогах галаледзіца.
Народныя прыкметы.
З’явілася звычайная аўсянка – набліжаюцца цёплыя вясновыя дні.
Суботняе, 4 сакавіка, надвор’е абяцае быць пахмурным, са снегам. Раніцой тэмпература каля 0 -1°С, днём 0 +1°С, ноччу да -1 -3°С. Прагназуецца панаванне паўднёва-заходніх вятроў уранні, заходніх – на працягу астатняга дня. Хуткасць ветру вырасце да 6-8 м/с, месцамі пры парывах – да 10 м/с. На асобных участках дарог захаваецца галаледзіца.
Фядот (народны каляндар). Народныя прыкметы.
Снежныя заносы ў гэты дзень абяцаюць познія травы.
Калі на Фядота сустрэнеш у лесе белага зайца, значыць снег абавязкова выпадзе яшчэ.
Пачалі лётаць чайкі – хутка крыгаход.
У нядзелю, 5 сакавіка, раніцай тэрмометры пакажуць да -3°С, удзень -1 -2°С, да ночы слупок тэрмометра панізіцца да -3 -4°С. На працягу сутак вызначаць надвор’е будуць заходнія вятры хуткасцю да 2-6 м/с, месцамі да 8 м/с. Пахмурна, снег.
Прыкметы.
Як не мяце мяцеліца – усё вясной павявае!
У гэты дзень варта берагчыся прастуд і іншых хвароб, бо па народных павер’ях, хвароба, якая прычапілася ў гэты дзень можа прывесці да самых сумных наступстваў.
Пачынае сок блукаць у клёне і бярозе.
Новы працоўны сакавіцкі тыдзень сустрэне нас пахмурным з невялічкімі марозамі надвор’ем.
Паявілася яшчэ адна версія геафізікаў наконт жахлівага землятрусаў ў Турцыі.
Рэзкае зніжэнне вільготнасці і свячэнне перад землятрусам у Турцыі нельга лічыць дакладнымі прадвеснікамі сейсмічнай падзеі – сцвярджае доктар фізіка-матэматычных навук, дырэктар Геафізічнай абсерваторыі «Барок» – філіяла Інстытута фізікі Зямлі Расійскай акадэміі навук Сяргей Анісімаў.
Тыдзень таму назад галоўны навуковы супрацоўнік Інстытута касмічных даследаванняў Расійскай акадэміі навук, доктар фізіка-матэматычных навук С. Пулінец распавёў РІА “Навіны” аб сваёй гіпотэзе, паводле якой “свячэнне выклікае ўзбуджэнне атмасферных газаў”. Акрамя таго, ён адзначыў, што такое свячэнне і рэзкае падзенне вільготнасці – прадвеснікі землятрусаў.
Свячэнні сапраўды часам назіраюцца ў некаторых абласцях атмасферы, у тым ліку і перад землятрусамі, але ключавое слова тут “часам”. Па іх складана нешта прадказаць, бо іх можа і не быць – кажа Сяргей Анісімаў.
І падкрэслівае: «Прагназаванне землятрусаў – складаная геафізічная задача, над якой працуюць навукоўцы з усяго свету. Толькі геафізічны маніторынг па сейсмічна актыўных шчылінах, а таксама бесперапынныя назіранні метэаралагічных характарыстык, аб’ёмнай актыўнасці радону, вышынных профіляў электрычных палёў, токаў і праводнасцяў могуць даць магчымасць для параўнання і дакладнага прагназавання».
Па дадзеных вучонага, свячэнне ў Турцыі было выклікана выкідам энергіі, але ў якім менавіта з геафізічных палёў – вызначыць складана.
«Напрыклад, у высокіх шыротах у зоне палярнага авала атмасферныя газы ўзбуджаюцца за кошт энергетычных часціц, якія рухаюцца з блізкага космасу па сілавых лініях геамагнітнага поля і на вышынях іёнасферы аддаюць сваю энергію на ўзбуджэнне атамаў. Далей атрымліваецца ззянне. Так адбываецца пры Паўночным ззянні. Калі мы кажам аб разломе, тое свячэнне выклікаў той ці іншы выгляд энергіі, якая паступіла на вышыні свячэння і ўзбудзіла атамы. Якая менавіта гэта была энергія, мы не ведаем, крыніцай сапраўды быў разлом. Напрыклад, бывае, што іёнасферы дасягае атмасферная гукавая хваля, мы яе не чуем, але яна аддае сваю энергію» – патлумачыў С. Анісімаў.
Па яго словах, рэзкае падзенне вільготнасці таксама не можа выступаць у ролі прадвесніка землятрусаў.
«Гэта нармальна, што вільготнасць можа мяняцца і падаць з 90 да 20% у некаторых рэгіёнах з прычыны змен надвор’я. Такія прагнастычныя недакладнасці вядуць да некаторых неспадзяванак. Калі я жыву ў катэджы, і ў мяне ёсць метэастанцыя, якая зафіксавала скачок адноснай вільготнасці, то я буду чакаць землятрусу, хоць падстаў для гэтага няма» – сказаў С. Анісімаў.
В редакцию mogilev.media обратился читатель. Публикуем его слова.
Мы живём в тревожное время. Мы живём в стране, которая граничит с двумя воюющими государствами. В стране, которая предоставляет свою территорию для одной из воюющих сторон. В стране, на территории которой находится военная техника, летают военные самолёты одной из воюющих сторон и дислоцируется её военный контингент.
Исходя из сложившейся, непростой ситуации, сам собой напрашивается вопрос: “Как у нас в Могилеве обстоят дела с бомбоубежищами? Есть ли они, действующие ли они, сколько их, в каком они состоянии, и знает ли о них население?”
Это не праздное любопытство. От знания ситуации и заблаговременной подготовки бомбоубежищ и информирования населения, зависят жизни этого самого населения. И это не нагнетание паники, это трезвое понимание того, что может произойти.
И в первую очередь об этом должны думать власти, и службы за это отвечающие и знать население.
Как говорится, бережёного Бог бережёт…
На фото – изображение из объявления о продаже в Могилеве одного из бомбоубежищ.
Что объединяет регионы России, с которыми сотрудничает Могилевская область, так это депрессивность их экономик – продолжение нашего экономического разбора, а начало здесь.
Среди экономически “авторитетных” регионов Российской федерации можно выделить, пожалуй, всего лишь 5: Москва, Санкт-Петербург, Московская область, Ханты-Мансийский и Ямало-Ненецкий автономные округа. Увы, их представители посещают Могилевскую область в составе других делегаций и самостоятельных поездок не предпринимают.
Кстати, ведущие регионы России как раз находятся в состоянии экономического кризиса: Санкт-Петербург (рост валового регионального продукта (ВРП) -4,11 %), Московская область (-5,30) и Ямало-Ненецкий автономный округ (-4,40). Так что отношения с ними могут носить точечный характер без надежды на обширные инвестиционные вливания в нашу экономику.
Москва сработала к уровню предыдущего года относительно неплохо (-2,10), порадовал только Ханты-Мансийский округ (+2,24). И если с Москвой давно уже наработаны устойчивые связи, в основном в продуктовом направлении, то с Ханты-Манси вряд ли получится наладить продуктивные отношения.
В прошлом году Могилевскую область посещала делегация Белгородской области, которую принимал председатель исполкома Могилевского района. Белгородцы побывали… всего лишь в питомнике ГЛХУ “Могилевский лесхоз”, а о прочих посещениях пресса умолчала. А ведь зря: на тот момент Белгородская область являлась бездотационной, в рейтинге социально-экономического развития регионов России в 2022 г. занимала 23 место, но, увы, по итогам года имела снижение ВРП на 7%. Впрочем, на момент посещения определенный потенциал у взаимоотношений имелся.
Опять же, Могилевский район посетила делегация Ивановской области (59 место, -6,1 % ВРП). Видимо, ввиду отсутствия перспективы в экономических отношения, ивановцы ограничились обменом опыта в сфере образовательных услуг и уехали восвояси без надежд на продолжение сотрудничества.
СЭЗ “Могилев” посетила делегация Рязанской области (48 место, -1,2 %) во главе с зампредседателя регионального правительства, что говорит о серьезности намерений рязанцев. Были и соседи из Смоленской области (54 место, -0,28%). Еще одна представительная делегация деловых кругов в Могилевской области была из Республики Карелия (56 место, – 4,60).
Единственный регион, сработавший с плюсом в региональном развитии, и приславший на Могилевщину делегацию – Астраханская область (43 место, +0,12). Стоит отметить, что за последние 5 лет товарооборот с данным регионом увеличился в 2,7 раза и достиг в 2022 г. 9 млн. долларов. Астраханцев интересовали могилевские лифты и костюковичский цемент. Ведь только в Астрахани предстоит установить 1 200 новых лифтов в многоквартирных домах, впечатляют и объемы строительных работ. Взамен предлагали рыбную и плодоовощную продукцию. Согласитесь, обмен не совсем равноценный.
Кстати, производство промышленной продукции Астраханская область в 2022 г. снизила на 1,5 %, а вот сельскохозяйственная продукция выросла на 15 %. Астраханцы пообещали помочь в налаживании транзитных грузоперевозок по коридору “Север-Юг” в страны Азии и Персидского залива, но это, скорее, проблема национального масштаба и должна решаться премьер-министрами обеих стран. Впрочем, могилевским предприятиям предложено стать резидентами двух особых экономических зон, входящих в состав Каспийского кластера. А это уже подход с серьезными последствиями для экономик наших регионов.
Ездили в Российскую Федерацию и могилевские делегации: в Курскую (39 место, -4,40), Брянскую (50 место, -2,50) и в Орловскую (58 место, -4,20) области.
Что в целом объединяет регионы России, которые проявляют инициативу в налаживании экономических отношений с Могилевской областью, так это депрессивность их экономик. В таком состоянии их перспектива весьма призрачна, а по многим направлениям (научная деятельность по обеспечению инновационности производства, инвестиции в современную технику и технологии) в ближайшее время нереальна.
Отсутствие собственных средств у российских регионов приведет в конце концов к деградации производства и деиндустриализации белорусских производств. Россияне будут потреблять практически все белорусские товары в связи с дефицитом аналогичных производств и отсутствии конкуренции.
Выводы пессимистичны, в тоже время масштаб дотаций субъектов Российской Федерации впечатляет. Астраханская область нуждалась в 2,6 млрд. руб., Курская – 3,6 млрд. руб., Смоленская – 3,7 млрд. руб., Орловская – 6,6 млрд. руб., Республика Карелия – 8,1 млрд. руб., Ивановская область – 13,7 млрд. руб., Брянская – 14,7 млрд. руб.
Естественно, высокий уровень дотационности регионов-партнеров вынуждает могилевских производителей искать более продуктивные связи, в том числе и в странах дальней дуги, в юго-восточном направлении и, даже, в Африке. Возможности богатых мира сего могут кардинально изменить экономическую ситуацию в могилевском регионе и эти возможности необходимо задействовать своевременно и в нужных объемах.
Ракіроўка прайшла ў Магілёўскіх чынавенскіх адміністрацыях: намеснік старшыні гарвыканкама Ала Галушка сышла ў адміністрацыю Кастрычніцкага раёна, а на яе месца прыйшоў Алег Стэльмашонак з вобласці. Наш жартаўлівы агляд.
Новы мэр Магілёва Аляксандр Студнеў паступова фарміруе сваю каманду. Вось і прышлося Але Галушка пайсці на паніжэнне ў раённую адміністрацыю. А на яе месца даслалі чыноўніка з абласной культуры Алега Стэльмашонка.
Ала Галушка адпрацавала “на галерах” намесніцы мэра 7 гадоў. А нарадзілася яна ў 1973 годзе ў Горках. У 1995 годзе скончыла МДУ імя Куляшова, у 2005 годзе – Акадэмію кіравання пры прэзідэнце РБ. Папрацавала Галушка на розных кіруючых пасадах у ідэалогіі, культуры горада і вобласці, курыравала сацыяльную сферу. Цяпер будзе рабіць тое ж самае ў Кастрычніцкім раёне.
Запомнілася пані Галушка сваім спецыфічным падыходам да рашэння вытворчых пытанняў, які часта называюць “жаночым”. Яе каляжанкі адзначалі яе добразычлівасць і адначасова часам невытлумачальную неабавязковасць, забыўлівасць, зацягванне рашэння самых простых рабочых пытанняў. Яле з іншага боку, яе жаночае абаянне дапамагала ёй разруліваць многія складаныя пытанні, не даводзіць іх да канфліктаў.
Сказалася на яе характары відаць радавое прозвішча. Галушкі ў народнай кулінарыі гэта мяккія смачныя кавалачкі цеста, якія звараны ў кіпні. Таму Ала такая жаноцкая і адначасова гатовая да самых вірлівых выпрабаванняў, яна ж “у кіпені нарадзілася”.
Лінію ўлады Ала Галушка заўжды праводзіла аддана, але ў 2020 годзе напачатку наважвалася нават заступацца за сваіх падначаленых, спрабавала змякчыць будучыя рэпрэсіі ў адносінах да некаторых з іх. З-за гэтага работнікі міліцыі ў тыя часы нават казалі, што сярод магілёўскіх чыноўнікаў аказаўся толькі адзін мужык, ды і той “баба Галушка”.
Алег Стэльмашонак – супрацьлегласць сваёй папярэдніцы. Хаця іх біяграфіі і вельмі падобныя. Алег нарадзіўся ў 1973 годзе ў вёсцы Жылічы Кіраўскага раёна. У 1998 годзе ён таксама скончыў МДУ імя Куляшава (факультэт педагогікі), а ў 2013 годзе – Акадэмію кіравання.
Пачынаў ён сваю працу настаўнікам фізкультуры ў пачатковых класах СШ №32 і запомніўся калегам з самага лепшага боку: малады перспектыўны добразычлівы педагог. Надалей ён займаў самыя розныя кіруючыя пасады: ад дырэктара школы-інтэрната для дзяцей са скаліёзам да намесніка кіраўніка абласнога аддзела адукацыі. Амаль паўсюль былыя калегі пра яго казалі пераважна станоўча.
Перад прызначэннем у гарвыканкам ён працаваў кіраўніком аддзела культуры абласнога выканаўчага камітэта. Вось там за Стэльмашонкам пачалі заўважацца першыя прыкметы зорнай хваробы. Чыноўнік узмужнеў, ён стаў больш патрабавальным і рэзкім.
Магчыма, з гадамі пачало сказвацца ягонае радавое прозвішча. А яно састаўное. Першае частка “стэль” паходзіць ад слова “стэла”, якое сімвалізуе мужчынскую моц, мужнасць. Менавіта таму на магілках воінаў ставяць стэлы, якія нагадваюць фаласы. Другая частка прозвішча ”машонка” кажа за сябе сама. Яна сімвалізуе мужчынскую плоднасць. Ну і па трэцяе, ён і фізіялагічна мужчына. Цяпер магілёўцы маюць намесніка мэра, які тройчы мужчына.
Перастаноўкі ў магілёўскіх чыноўнічых кабінетах ідуць перманентна і збольшага носяць тэхнічны характар. Змены імён на шыльдах кабінетаў мала што мяняюць у працы сістэмы ўлады. І тым не менш, магілёўцы кожным разам спадзяюцца, што хаця б гэты штосьці зменіць да лепшага. Паглядзім, ці зможа “тройчы мужык” узняць ідэалогію, культуру, адукацыю і сацыяльную сферу горада.
Пракуратура Касцюковіцкага раёна ўстанавіла, што ў раёне не прынята вычарпальных мер па выпраўленні сітуацыі ў жывёлагадоўлі – паведамляе golk.by.
Нягледзячы на адсутнасць негатыўнай дынамікі, у студзені 2023 года ў сельскагаспадарчых арганізацыях раёна адбыўся падзёж 42 галоў буйной рагатай жывёлы, у тым ліку 12 па прычынах безгаспадарлівасці.
Гэта адбываецца з прычыны грубых парушэнняў умоў кармлення, утрымання, вакцынацыі, лячэнні жывёлы, жахлівага стану памяшканняў.
У прыватнасці ўстаноўлена, што на філіяле № 1 “Цэмагра” Беларускага цэментнага завода дапускаюцца грубыя парушэнні тэхналагічных рэгламентаў для жывёлагадоўлі, адсутнічае эфектыўнае выкарыстанне сховішчаў травяных кармоў, 12 рулонаў сена на 276 рублёў згнілі.
Службовымі асобамі парушаліся нормы ветэрынарнай дзейнасці пры пахаванні і знішчэнні трупаў жывёл, прадуктаў жывёльнага паходжання, ветэрынарна-санітарных правілаў, што дазваляла жывёлам пранікаць на тэрыторыю жывёламагільніка.
Пракурор раёна вынесены прадпісанні ў адрас гендырэктара Беларускага цэментнага завода аб устараненні парушэнняў заканадаўства і кампенсацыі прычыненага ўрону.