Пабывалі на Дні горада ў Падмікольскім парку. Перадаем вам настрой дажджлівага свята праз гэтую невялікую падборку.
Асноўнай пляцоўкай свята стаў парк у Падміколлі. Тут размясціліся гандлёвыя палаткі з шашлыкамі і рознымі пачастункамі. А 12.00 у парку стартаваў забег “Магілёў, бягом за львом”. Нягледзячы на дажджлівае надвор’е, мерапрыемства сабрала пару дзясяткаў наведвальнікаў, а некаторыя з удзельнікаў забегу нават крэатывілі з вобразамі льва.
Открылась выставка полотен российских мастеров живописи, вдохновленных Могилевом.
В Музее истории Могилева прошла заключительная выставка плэнера «Могилев на холстах российских художников», сообщают “Могилевские ведомости”.
Художники, как и обещали, написали картины, посвященные Могилеву, над которыми работали десять дней. Не всегда эти работы изображали именно наш город, правда. Возможно, если только в будущем. Или в глубоком прошлом.
Они рассказали посетителям выставки о своих работах. Организаторы плэнера вручили художникам дипломы участников и памятные сувениры.
Некоторые произведения, созданные живописцами за дни проведения пленера, останутся в Могилеве.
Напоминаем, что ранее мероприятие, называвшееся “Магілёў вачыма гасцей”, проходило в более расширенном составе – на него съезжались художники из стран дальнего зарубежья.
27 чэрвеня 1581 года менш за 200 гусараў з роты Марціна Казаноўскага на працягу сямі гадзін абаранялі Магілёў ад 30-тысячнага расійскага войска. Іх барацьба адбывалася не за гарадскімі мурамі, а ў адкрытым полі! Калі на дапамогу прыйшлі яшчэ каля 300 коннікаў лёгкай кавалерыі, вораг быў прагнаны з-пад горада.
1581 год адзначыўся трэцім паходам войскаў Стэфана Баторыя супраць Маскоўскай дзяржавы. Два папярэднія завяршыліся перамогай: былі вызвалены Полацк і захоплены Веліж. Трэці паход быў накіраваны на Пскоў. Аднак яшчэ да падыходу войскаў Рэчы Паспалітай пад горад (у канцы жніўня), у чэрвені варожыя сілы ўварваліся на тэрыторыю ВКЛ.
Колькасць войска ацэньвалася розна: ад 40–45 тысяч да 30 тысяч (лічба, пададзеная Маркоўскім — паручнікам гусарскай роты Казаноўскага, які змагаўся пад Магілёвам).
Армія захопнікаў складалася пераважна з татарскай, казацкай і маскоўскай кавалерыі. Як адзначаў ксёндз Ян Пятроўскі: «люд нікчэмны, благі». Гэтыя сілы былі прыдатныя для рабавання слабых вёсак і мястэчак, але не для працяглых аблог умацаваных гарадоў. Яны спадзяваліся на заспеці знянацку, разлічваючы на слабую мараль абаронцаў.
У рэгіёне ад Дуброўна праз Оршу, Копысь, Шклоў да Магілёва і Мсціслава польска-літоўскія сілы былі нешматлікія — каля 1000 коннікаў, прычым яны былі рассеяны.
З ліста Стравінскага да караля вядома, што ў склад войска ўваходзілі старэйшыя ваяводы:
«…Міхайла Пятровіч Кайцераў, Андрэй Іванавіч Хварастэнін, Ізмаілаў, Раман Дзмітравіч Бутурлін, князь Міхайла Васілевіч Наздроваты, князь Іван Міхайлавіч Волхаўскі, князь Маркулей Шчарбаты, Іван Міхайлавіч Батуркін, Фёдар Фустаў, Міхайла Глебаў Салтыкоў, князь Іван Барацінскі… і іншыя, уключаючы татар і казакоў.»
Паводле таго ж ліста, агульная колькасць сіл — каля 45 000 чалавек, уключаючы 1000 стральцоў на конях.
25 чэрвеня яны перайшлі Дняпро, а 27 чэрвеня апынуліся пад Магілёвам.
27 чэрвеня (аўторак) расійскае войска напала на прадмесці Магілёва, спаліўшы іх. Але, як пісаў Стравінскі:
«…яны хацелі ўвайсці ў горад і спаліць яго, але дзякуючы Божай дапамозе, агню з замка і з акопаў, стральцы і людзі з ружжамі стрымалі іх, не пусціўшы бліжэй… Спалілі некалькі соцень дамоў, але людзей не захапілі, толькі двух паранілі. А самі панеслі вялікія страты.»
Калі б не гусары з роты Казаноўскага (200 чалавек) і праз 7 гадзін — ротай лёгкай кавалерыі (петыгорская рота Темрука Шымковіча — 164 коні, і казацкая рота Хрыштафа Радзівіла — 150 коней), горад бы не ўстояў.
Згодна з паведамленнем шляхціца з-пад спаленага Галоўчына, 30 чэрвеня 1581 года:
«Магілёў і яго прадмесці спалілі, ледзь не ўварваліся ў горад і замак. Але з дапамогай Божай і рот Казаноўскага, Тэмрука і Радзівіла адбілі напад і змагаліся з імі.»
Ксёндз Ян Пятроўскі, пад датай 11 ліпеня 1581, занатаваў:
«Рота Казаноўскага (200 чалавек) адна без ротмістра прыйшла першай, пачула пра нападнікаў і 7 гадзін трымала абарону, не пусціўшы іх да горада. Пасля прыйшла рота Тэмрука. Масквіты, бачачы супраціў, уцяклі да Дняпра, пераправіліся, але нашы і там іх гналі. Некалькіх паланілі і прывезлі да караля.»
Сярод гусараў з роты Казаноўскага не загінуў ніводзін, але ў казацкай роце Радзівіла былі страты:
«…іншых забілі, трох таварышаў узялі жывымі: Гульскага, Жбікоўскага і Куроеда.»
Магілёў быў уратаваны. Расійскае войска адступіла да Оршы, падпальваючы некаторыя сядзібы. Хаця ліцвіны і паведамлялі пра 2000 спаленых вёсак, рэальныя страты былі менш значныя.
Ксёндз Пятроўскі, са слоў паручніка Маркоўскага, пісаў:
«Шкод ва ўладаннях вакол Магілёва амаль няма. Літва ўсё перабольшвае. Дуброўна было толькі напалохана, нешта спалілі ў Мінскага і ў Галоўчынскага, які пісаў скаргу да караля.»
У выніку, пасля таго як 30-тысячнае войска Масквы адступіла, больш за 200-тысячнае войска Рэчы Паспалітай увайшло ў Маскоўскую дзяржаву і рушыла на Пскоў!
Д-р Радаслаў Сікора
kresy.pl Пераклад з польскай
Хлебопеков, заквасчиков и укладчиков по-быстрому, оторвали от печей и, предоставив возможность “насладиться живым исполнением народных и эстрадных песен”, вернули в цеха. Зарядившись позитивом, все приступили к работе.
Первые цеховые концерты обкатали на работниках производства №4 булочно-кондитерской компании «Домочай», сообщает “Беларусь Сегодня”. Такие же, посвященные 758-летию Могилева, экспресс-празднества прошли на «Моготексе» и в «Могилевоблавтотрансе».
Вспоминается культовый фильм “Тот самый Мюнхгаузен”, в котором для экономии времени и ресурсов, совмещали аресты и праздники.
Власти Беларуси пытаются делать тоже самое. Правда с арестами у них получается пока гораздо лучше, чем с праздниками.
Фото: “Беларусь Сегодня”.
Ці можа ў Беларусі быць другая сталіца, акрамя Мінска? Новы краязнаўчы падкаст прапануе незвычайны погляд на гэтую тэму праз параўнанне двух гарадоў — Магілёва і Гродна.
Краязнаўцы Аляксей Бацюкоў з Магілёва і Аляксей Шота з Гродна запусцілі серыю падкастаў, у якіх параўноўваюць два буйныя рэгіянальныя цэнтры Беларусі. Першы выпуск прысвечаны сталічным амбіцыям гэтых гарадоў і іх гістарычным прэтэнзіям на асаблівы статус.
Паслухаць падкаст можна на ўсіх асноўных стрымінгавых платформах — спасылкі можна знайсці вось тут — а таксама на Youtube.
У падкасце краязнаўцы разважаюць, што азначае “быць сталіцай” у беларускім кантэксце. Ці дастаткова багатай гісторыі і культурнай значнасці, каб прэтэндаваць на такі статус?
Гродна, напрыклад, называюць трэцяй сталіцай Рэчы Паспалітай, а таксама — другой сталіцай БНР. У сваю чаргу Магілёў у розныя часы разглядаўся як патэнцыйная сталіца БССР. Такія гістарычныя факты надаюць сучасным гарадам дадатковую сімвалічную вагу.
Аляксей Шота і Аляксей Бацюкоў абмяркоўваюць, як рэгіянальныя цэнтры могуць развівацца самастойна, не імкнучыся абавязкова супернічаць з Мінскам. Яны прапануюць зірнуць на Гродна і Магілёў як на самадастатковыя культурныя і інтэлектуальныя цэнтры, кожны са сваім унікальным тварам.
Гэты падкаст — не толькі пра гісторыю, але і пра сучаснасць: як улада, культура і супольнасці ўплываюць на тое, як мы ўспрымаем нашы гарады.
З верасня 2025 года ў МДУ імя А.Куляшова пачнуць прымаць міжнародныя тэсты па кітайскай мове.
Пра тое, што Інстытут Канфуцыя МДУ атрымаў ліцэнзію на правядзенне такіх тэстаў стала вядома яшчэ на пачатку траўня бягучага года. Сёння ў каментары для Mogilevnews дырэктар Інстытуту Лілія Зайцава распавяла, што з верасня такія тэсты будуць дасяжныя слухачам установы.
Таксама, паводле Зайцавай, ў перспектыве яны плануюць развіваць рознаўзроўневае навучанне кітайскай мове, знаёміць слухачоў з гісторыя і культурай Кітая, традыцыямі кітайскага народа. Акрамя таго, як і раней будуць праводзіцца міжпрадметныя алімпіяды па кітайскай культуры і гісторыі.
Да гэтага часу ў Беларусі права на правядзенне падобных тэстаў мелі толькі Інстытуты Канфуцыя пры БДУ і пры БНТУ. Яны знаходзяцца ў Мінску.
Фотаздымак Інстытут Канфуцыя МДУ
Горецкая прокуратура выявила многочисленные нарушения законодательства об охране историко-культурного наследия.
Согласно сообщению прокуратуры, среди нарушений – то, что владельцы историко-культурных ценностей не всегда выполняли обязанность по установке охранных досок. К примеру, такая доска отсутствовала и на мемориальном комплексе советско-польского боевого содружества в Ленино Горецкого района.
По данным прокуратуры, наиболее проблемными с точки зрения обеспечения сохранности историко-культурного наследия являются три объекта, входящие в состав комплекса БГСХА и принадлежащие частному предприятию.
“Так, еще в 2022 году памятники архитектуры были включены в План на 2022-2025 годы по сохранению объектов историко-культурного наследия с пошаговыми действиями по каждому такому объекту. Вместе с тем, работы по их восстановлению, предусмотренные планом, ведутся крайне низкими темпами”, – говорится в сообщении прокуратуры.
Также прокуроры нашли единичное нарушение требований закона «О рекламе» – наружная реклама была размещена без соответствующего разрешения Горецкого райисполкома.
По результатам проверки прокуратура посчитала, что влияние местных органов власти на сохранность историко-культурного наследия Горецкого района недостаточно. Председателю райисполкома внесено соответствующее представление.
Фото: прокуратура Горецкого района
На празднике в Александрии будут установлены новые рекорды по площади гулянья, количеству выпитого пива и другим традиционным семейным и общечеловеческим ценностям.
Организаторы “Купалья” в Александрии начинают раскрывать новые праздничные ухищрения, которыми порадуют гостей.
Например:
С учетом того, что в прошлом году на “Купалье” гуляло 96 тысяч гостей, последняя цифра выглядит несколько странно. Похоже на то, что кому-то придется пить пиво и есть шашлыки стоя.
И это не единственная проблема александрийского веселья. На нем всегда катастрофически не хватает туалетов и поэтому апогеем пивного фестиваля уже пятнадцать раз становилась многотысячное паломничество к отхожим местам.
В остальном все, как всегда. Идеи универсальные – “темы Победы советского народа в Великой Отечественной войны, единства народов Беларуси и России и, конечно же, тема традиционных семейных и общечеловеческих ценностей”.
И последний аккорд александрийской симфонии: в этом году к участию в празднике не проявили интереса представители Украины, хотя их настойчиво приглашали.
Интересно: почему? Ответа на этот вопрос власти Беларуси найти не дают и старательно делают вид, что ни малейшего повода для демарша украинцам не давали.
Фото иллюстративного характера из открытых источников.
Рэгіянальны фестываль паэзіі і аўтарскай песні «Пісьмянкоў луг» прайшоў на радзіме вядомага паэта і эсэіста Алеся Пісьмянкова ў Касцюковічах.
Восьмы ўжо фестываль “Пісьмянкоў луг” прайшоў у Касцюковічах. На свята з’ехаліся прадстаўнікі літаратурнага свету Магілёўшчыны – вядомыя паэты і празаікі.
Творчыя нашчадкі паэта Алеся Пісьмянкова чыталі вершы свайго земляка і ўласныя творы, назіралі за творчымі нумарамі, якія падрыхтавалі для іх гаспадары свята, паведамляе раённая газета “Голос Касцюкоўшчыны”.
Фота газеты “Голас Касцюкоўшчыны”.
В истории жизни Льва Мельникова из „огненного выпуска“ 1941 года, участника Парада Победы и главы прокуратуры Могилевской области не хватает последней страницы.
Фронтовик, участник Парада Победы, следователь и глава прокуратуры Могилевской области Лев Мельников погиб в 1980-м. Как именно – неизвестно. Имя Льва Марковича Мельникова связано с двумя районами нашей области: в Костюковичах он родился, перед самой войной закончил среднюю школу и почти сразу ушел на фронт.
После войны Мельников, окончив с отличием Ленинградский юридический институт, работал следователем прокуратуры в Быхове, прокурором следственного отдела, начальником отдела по надзору за органами милиции, начальником следственного отдела прокуратуры области, заместителем прокурора области.
А потом целых тринадцать лет руководил прокуратурой Могилевской области – с января 1967-го по апрель 1980 года.
О герое войны и легендарном прокуроре вспомнила жительница Могилева Людмила Коновалова, которая рассказала о том, что “это был первый прокурор области, под руководством которого я работала. К сожалению, недолго, так как вскоре после моего прихода он погиб.”
В Костюковичах легендарный “10‑Б” класс, в котором учился будущий прокурор области, называют “огненным” – все его выпускники ушли на фронт буквально со школьной скамьи.
Огненной была и военная судьба Мельникова – он дрался за Сталинград, Севастополь, штурмовал Кенигсберг.
О заслугах фронтовика и видного юриста говорят его награды:
А вот о том, как погиб заслуженный юрист БССР и государственный советник юстиции 3‑го класса архивы и СМИ почему-то умалчивают. Что же случилось с Львом Мельниковым в апреле 80-го? Был ли это просто несчастный случай или что-то более трагическое?
О чем предпочитают молчать власти и коллеги по прокурорской работе, вспоминая Льва Мельникова?
Ответы на эти вопросы остаются открытыми.
Фото из архива Костюковичского краеведческого музея.
