Сёння праваслаўныя вернікі святкуюць Уваход Гасподні ў Ерусалім. Свята яшчэ называюць Вербніца, Вербная або Пальмавая нядзеля.
У нас пальма не расце, таму замест яе галінак выкарыстоўваюць галінкі вярбы. Расквітнелымі вясною галінкамі вернікі ўслаўляюць Збавіцеля як Пераможцу смерці. Сёння – апошняя нядзеля перад Вялікаднем.
Святкаваньне Ўваходу Гасподняга ў Ерусалім распачалося ў старажытныя часы і прысвечана ўспаміну вядомай эвангельскай падзеі, калі Ісус Хрыстос прыйшоў у горад для прыняцця пакут і смерці на Крыжы.
Mogilev.media пабывалі на святкаванні Вербнай нядзелі на тэрыторыі Кафедральнага Сабора Праабражэння Гасподняга па вуліцы Габраўскай.
Людское мора ўсё папаўняецца новымі чалавечымі рэкамі. Толькі калі гэтага сабора візуальна нашых грамадзян больш, чым на першамайскіх афіцыйных дэманстрацыях. Людзі ўсе лагодныя, з добрым настроем, адкрытымі сэрцамі, з усмешкамі на тварах. Яны віншуюць са святам і тых каго ведаюць і зусім невядомых ім людзей.
На уваходзе да царквы утвараюцца заторы.
З жадаючых асвяцьць вярбу ўтвараюцца колы вакол сабора. Пасля асвячэння склад людскіх колаў хутка мяняецца.
Выйсці з тэрыторыі храма так жа складана, як і зайсці. На перекрыжаванні Пушкінскага праспекта і Габраўскай магутныя людскія патокі сустракаюцца. Патокі рэгулююцца ДПС.
Партал catholic.by размясціў Велікодныя віншаванні ад усіх іерархаў каталіцкай царквы ў Беларусі. Mogilev.media далучаецца да віншаванняў хрысціянам лацінскага абраду і перадае словы Генеральнага вікарыя Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі біскупа Аляксандра Яшэўскага SDB.
“Кожны год Вялікдзень прыносіць кожнаму з нас нешта асаблівае. Не падобнае да таго, што было ў мінулым годзе. Кожны год сэрца наша па-рознаму асэнсоўвае смерць і ўваскрасенне Езуса Хрыста. Мы ўсе пакліканы паглыбляць свой удзел у гэтым надзвычайным свяце. І менавіта таму касцёл святкуе Вялікдзень кожны год, дапамагаючы нам увайсці ў жыццё нашага Пана і абнавіцца, адкалоўшы ад сябе чарговы кавалачак старога чалавека.
Вось і вучні, якія некалькі разоў чулі ад Езуса пра яго смерць і ўваскрасенне, не маглі прыняць і паверыць у тое, што настаўнік памірае. І не ўспомнілі слоў аб уваскрасенні, пакуль ён сам, прыйшоўшы да іх, не нагадаў. Аднак Хрыстус, нягледзячы на гэта, уваскрос. І ён кліча нас раздзяліць з ім яго радасць, якой у яго так шмат.
Дык давайце ж зараз, не разважаючы пра тое, наколькі мы гатовыя, і калі мы пачалі спрабаваць жыць з Богам – узрадуемся яго ўваскрасенню. Ён прынёс нам новае жыццё, жыццё без смерці, і працягвае яго ў сваіх руках. Няхай радасць нашая будзе адказам на гэты дар, і няхай яна прамяніцца, прыцягваючы да Хрыста іншых.
Бабёр стаў візіткай і брэндам горада, а бабры засялілі вуліцы, плошчы, аркі і крамы горада так шчыльна, што гараджанам ужо становіцца цесна ў горадзе.
Назва Бабруйска пайшла ад рэчкі Бабруйкі, якая ўпадае ў Беразіну ў межах горада. А назва Бабруйка, як мяркуецца, пайшла ад баброў, якія жылі на яе берагах. Таму нядзіўна, што выява бабра эксплуатуецца і бізнесам і ўладамі горада.
Яшчэ некалькі гадоў таму бронзавы Самуілавіч ля рынку быў ледзь не адзіным сімвалам горада. Яго паміналі ўсе турыстычныя даведнікі. Асобныя кропкі на ягонай фігуры дапамагаюць у грашовых справах, а іншыя, як даказваюць на сваім прыкладзе прадаўцы сувеніраў, дапамагаюць і ў сексуальным жыцці.
Затым з’явіўся вальяжны прайдоха, які заманьвае ў бабруйскія кавярні.
Цяпер вялізны бабёр пужае дзетак у арцы на Сацыялістычнай 95.
“Красны пішчавік” вырабіў чырвонага рэвалюцыйнага бабра.
Самыя папулярныя сувеніры – таксама бабры.
Нядзіўна, што бабры сталі адным з важных экспанатаў мясцовага музея.
Як бачым, у паўднёвай сталіцы Магілёўшчыны імкліва пашыраецца бабёраманія. Бабры тут паўсюль. Ці застанецца ў Бабруйску месца для людзей, або берагі Бабруйкі ізноў заселяць бабры – пакажа будычыня.
Будайнічыя працы ў цэнтры Магілёва змянілі звычайны рытм тысяч гараджан, але людзі разумеюць, што трэба пачакаць. А пакуль назіраюць за працай рабочых, вызначаюць плюсы і мінусы рэканструкцыі.
Устанаўліваюцца гранітныя бардзюры. Многія лічаць, што гэта плюс.
Вельмі вузкі тратуар, каля 1 метра насупраць прыпынка “Каледж мастацтваў”. Выглядае, што гэта значны мінус.
Праца кіпіць і ў дождж. Гэта плюс. Некаторыя жыхары лічаць, што калі б рэканструкцыя шла у некалькі рабочых змен, то рамонтныя работы можна было б завяршыць значна раней.
Укладка рознакаляровай тратуарнай пліткі. Тратуар у гэтым месцы ўжо дастаткова шырокі. Гэта, зразумела, плюс.
На участку ад Ленінскай да Першамайскай пачаліся бетонныя працы. Потым на бетон пакладуць асфальт. Гэта плюс.
Ужо стаяць новыя бетонныя слупы. Значыць яны паказваюць на мяжу праезднай часткі і тратуараў. Тут шырыня тратуараў захаваецца. Гэта плюс.
Ідзе мантаж пліт перакрыцця каналізацыйных люкаў. Як мы ведаем з многіх іншых прыкладаў у горадзе, не так важна наяўнасць ліўнёўкі, важна, каб яна працавала пасля рэканструкцыі. Таму, пакуль без ацэнкі.
Пад’езд да прыпынку грамадскага транспарта. Верагодна, шырыня праяздной часткі не вельмі пашырыцца. Гэта яшчэ адзін плюс.
Нагадаем, што з Камсамольскай немаведама куды падзелася дарэвалюцыйная (магчыма) брукаванка. Пагэтаму яшчэ адну адзнаку пакуль варта прыхаваць на потым, а пакуль што 5 плюсаў на 1 мінус пры двох нявызначаных адзнаках.
1917 год. У Мінску завяршыў працу З’езд Беларускіх нацыянальных арганізацыяў.
Працаваў 7-9 красавіка. На ім былі створаны Беларускі Нацыянальны Камітэт (БНК) і прынята яго праграма, якая падтрымала Часовы ўрад Расіі і агучвала патрабаванне ўвядзення аўтаноміі Беларусі ў складзе фэдэрацыйнай Расіі, палітычнае і культурнае адраджэнне беларускага народу.
З’езд быў скліканы з ініцыятывы менскага беларускага Нацыянальнага камітэта на чале з Р. Скірмунтам, і прадстаўнікоў менскага аддзелу Беларускай сацыялістычнай грамадына чале з А. Смолічам.
Асновай тэрыторыі аўтаномнай Беларусі вызначаліся пяць губерняў: Віленская, Гарадзенская, Менская, Віцебская і Магілёўская.
У БНК былі выбраны 18 членаў, у тым ліку з Магілёўшчыны А. Смоліч, М. Кахановіч,Л. Дубейкаўскі.
Быў абраны і прэзідыум БНК: Р. Скірмунт (старшыня), П. Аляксюк (намеснік), У. Фальскі (намеснік), Л. Заяц (скарбнік), Б. Тарашкевіч (пісар-сакратар).
Фота. Раман Скірмунт.
1921 год. Нарадзіўся Валянцін Фацін.
Камбат 139 стралковай дывізіі. За гераізм пры вызваленні Лупалава, Магілёва капітан Фацін атрымаў званне Героя Савецкага Саюза. Загінуў пад Гродна 17 ліпеня 1944 года. Пахаваны ў горадзе Скідзель Гродзенскай вобласці. У Магілёве ўсталавяна мемарыяльная шыльда, вуліца ў Задняпроўі носіць яго імя.
У ноч на 28 чэрвеня 1944 года з батальёнам ён на падручных сродках пераправіўся на правы бераг ракі каля Буйніч, хуткімі тэмпамі ўвайшоў у Магілёў. Убачыўшы савецкіх салдат, гітлераўцы вырашылі, што яны акружаны і пачалі здавацца ў палон групамі. Капітан Фацін, усталяваўшы месца размяшчэння штаба нямецкай дывізіі, якая трымала абарону на гэтым участку фронту, з двума байцамі адправіўся туды і пераканаў камандаванне ворага здацца ў палон. У выніку батальён захапіў 18 гармат, 200 аўтамашын, 500 гітлераўцаў і штаб 12-й пяхотнай дывізіі разам з камдзівам генерал-лейтэнантам Бамлерам, начальнікам магілёўскага гарнізона генерал-маёрам Эмерсдорфам і 35 афіцэраў.
1931 год. Нарадзіўся Вадзім Свірыдаў.
Беларускі хімік, акадэмік АН БССР. Доктар хімічных навук, прафесар. Заслужаны дзеяч навукі.
Скончыў БДУ. Працаваў загадчыкам кафедры і дырэктарам Навукова-даследчага інстытута фізіка-хімічных праблем.
Асноўныя працы – па фотахіміі неарганічных сістэм, хіміі фатаграфічных працэсаў, хіміі цвёрдага цела.
Устанавіў заканамернасці тэрмічнага раскладання, фатолізу і радыёлізу цвёрдых соляў металаў, фотахімічных ператварэнняў на паверхні цвёрдых цел у водным асяроддзі, фарміравання ультрадысперсных складаных аксідаў з сумесна абложаных гідраксідаў металаў.
Аўтар больш за 450 навуковых прац, у тым ліку 3 манаграфій і 4 навучальных дапаможнікаў, больш за 120 вынаходніцтваў.
Памёр 12 красавіка 2002 года.
1932 год. Памёр Стэфан Макрэцкі (1862–1932).
Ураджэнец Лідчыны, рускі і польскі вайсковец, генерал, палітычны дзеяч Сярэдняй Літвы.
Служыў у расійскім войску. Палкоўнікам удзельнічаў у І Сусветнай вайне. У чыне генерала, стаў адным з арганізатараў Саюзу вайсковых палякаў (1917).
У 1919–1920 на камандных пасадах у польскім войску, камандаваў корпусам войск Сярэдняй Літвы, паплечнік генерала Л. Жалігоўскага. Быў выканаўцам абавязкаў старшыні Часовай урадавай камісіі Сярэдняй Літвы.
У 1922-1925 гадах на службе ў Войску Польскім.
1934 год. Нарадзіўся Леанід Асядоўскі.
Беларускі жывапісец.
Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Выкладаў у Мінскім мастацкім вучылішчы, у Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце.
Працаваў у станковым жывапісе ў жанрах фігуратыўнай карціны, партрэта, пейзажа. У творчасці пераважалі гісторыка-рэвалюцыйная тэматыка і тэмы сучаснасці. Сярод твораў: «Хай заўжды будзе сонца», «Нафта беларуская ёсць!», «Дажынкі», «Балада пра маці», партрэты «Партрэт маладога вучонага», «Пачынальнікі беларускай музыкі», пейзажы і іншыя.
Аўтар дыярам «Мінскі „кацёл“» для музея Вялікай Айчыннай вайны, «Бой пад Міласлававічамі» для Клімавіцкага краязнаўчага музея.
Памёр 12 лютага 1990 года.
Л. Асядоўскі. Бой пад Міласлававічамі.
1946 год. У нямецкім Рэгенсбургу адноўлена Беларускае літаратурнае згуртаванне «Шыпшына».
Арганізацыя была створана 9 студзеня 1945 года. На сходзе былі Н. Арсеннева, Ю. Віцьбіч, У. Сядура, У. Клішэвіч, Т. Лебяда, А. Салавей, М. Цэлеш, А. Чэмер, В. Таполя, Л. Случчанін, Я. Золак. Разгарнуць дзейнасць не давялося з-за ваенных падзей.
Аднаўляльнікамі “Шыпшыны” сталі Ю. Віцьбіч, Н.Арсеннева, Я. Золак і М. Сяднёў. Хутка яно аб’яднала амаль усіх паэтаў і пісьменнікаў на эміграцыі. Галінка шыпшыны з кветкамі і калючкамі стала сімвалам-эмблемай арганізацыі, а верш У. Дубоўкі «О, Беларусь, мая шыпшына» — паэтычным маніфестам.
Таварыства выдавала аднайменны часопіс. Выйшла 9 нумароў, у якіх друкаваліся 30 сябраў таварыства і 34 пісьменнікі, якія жылі ў Беларусі. Рэдактарам быў Ю.Віцьбіч.
Таварыства спыніла дзейнасць у 1950 годзе з выхадам апошняга нумара часопіса.
1959 год. У Ленінградзе памёр Мікола Аляхновіч (1903–1959).
Беларускі літаратурны крытык.
Скончыў Барысаўскую мужчынскую гімназію, БДУ. Настаўнічаў, кіраваў Барысаўскай філіяй «Маладняка», працаваў у Інстытуце літаратуры і мастацтва АН БССР, выкладаў у Мінскім педінстытуце.
У 1936 годзе быў рэпрэсаваны, адбываў ссылку на Калыме.
Аўтар артыкулаў і рэцэнзій пра творчасць А. Александровіча, М. Багдановіча, М. Зарэцкага, Якуба Коласа, Р. Мурашкі, П. Труса, Я. Скрыгана, А. Пушкіна, М. Горкага і іншых.
1970 год. Стыхійны моладзевы мітынг у Мінску разагнаны міліцыяй і ўнутранымі войскамі.
Несанкцыянаваны мітынг з элементамі непадпарадкавання ўладам быў справакаваны забойствам 7 красавіка хіпі, 18-гадовага Вячаслава Максакова.
Пасля пахавання Максакава, моладзь стала стыхійна збірацца вакол месца забойства. Па розных ацэнках, іх колькасць дасягала 100-500 чалавек, сярод іх былі прадстаўнікі мінскага музычнага андэрграўнду.
Калі байцы ўнутраных войскаў пажадалі разарваць жывы ланцуг моладзі, паміж імі і хіпі ўспыхнула бойка. Супрацьстаянне доўжылася каля гадзіны. Шэраг хіпі быў затрыманы і потым выключаны з навучальных устаноў.
Хіпі ў Мінску. Фота ілюстрацыйнае.
1972 год. У Магілёве на Машэкаўскіх могілках пахавалі Мікалая Каралёва (Караля, 1906–1972).
Герой Савецкага Саюза, генерал-маёр, Ганаровы грамадзянін Магілёва. Ураджэнец в. Амінавічы Асіповіцкага раёна. Адзін з кіраўнікоў савецкага партызанскага руху ў Магілёўскай вобласці, камандзір 1-й Асіповіцкай партызанскай брыгады, Асіповіцкай ваенна-аператыўнай групы.
Працаваў старшынёй Магілёўскага гарвыканкама (1944–1953), першым сакратаром Хоцімскага райкама КПБ (1953–1957).
У Магілёве яго імем названы мост праз Дняпро. На доме па магілёўскай вуліцы Першамайская, 67, дзе ён жыў, устаноўлены дзве мемарыяльныя шыльды, у в. Амінавічы – бюст. Вуліцы ў яго гонар носяць у Магілёве, Асіповічах, Хоцімску, у вёсках Масток Магілёўскага і Вярхі Асіповіцкага раёнаў. У СШ № 33 Магілёва ладзіцца турнір па вольнай барацьбе яго памяці.
2016 год. Памёр Зміцер Саўка (1965–2016).
Беларускі мовазнавец.
Скончыў філалагічны факультэт БДУ. Браў удзел у моладзевым грамадскім аб’яднанні «Беларуская Майстроўня» (1979–1984).
Выкладаў у Мінскім педагагічным інстытуце замежных моў, працаваў на “Белсат”.
Па запрашэнні Вітаўта Кіпеля вучыўся ў ЗША, занатоўваў успаміны амерыканскіх беларусаў. Аўтар і суаўтар прац «Беларускія слоўнікі й энцыкляпэдыі. Бібліяграфія», «Беларуская цывілізацыя ў Амэрыцы», «Беларускі клясычны правапіс».
Адзін з яго дзядоў паходзіў са Свіслачы Асіповіцкага раёна
Топкая, нотная вясна была любімай парой у славутага мастака, ураджэнца Магілёўшчыны Бялыніцкага-Бірулі.
Час, калі яшчэ не прачнуліся яркія фарбы, калі туманна-бляклыя пейзажы толькі пачынаюць ажываць – дарыў натхненне найбуйнейшаму беларускаму мастаку прыроды, народжанаму ў Крынках пад Бялынічамі, Вітольду Каэтанавічу Бялыніцкаму-Бірулі.
Мяккая, някідкая прыгажосць беларускай прыроды з прастатой матываў і спакойнымі фарбамі была галоўнай тэмай мастака.
Азірніцеся – зараз у смузе хмарнага неба і ў прадчаканні яркіх красак вясны хаваецца натуральная і крохкая прыгажосць, пабачыць якую можа кожны з нас, а ацаніць – толькі абраныя.
Публикуем размышления могилевчанина про самую острую проблему ранней весны 2023 года.
Ещё недавно Беларусь славилась своими дорогами. Можно дискутировать над словом “славилась”, но тем не менее, посещавшие раньше Беларусь гости отмечали хорошие дороги. И местами они действительно были неплохи.
Например, дорога от Пашкова до площади Ленина к приезду то ли Путина, то ли Медведева, приобрела вполне цивилизованный вид. Правда, на несколько месяцев это стало для той части города головной болью автомобилистов. Но это большой кусок дороги, пришлось потерпеть.
Теперь же, для укладки дороги, на несколько месяцев закрыли 200 метров улицы Комсомольской, в центре города.
Наблюдения дилетанта
Раньше, для замены старого покрытия, пригоняли спецтехнику, срезался слой старого асфальта, шла обработка, укладывалась сетка (не всегда) и заливался новый асфальт.
Теперь же сняли всё покрытие, вывезли его с хорошим слоя грунта, навезли нового песка, щебня и… работам не видно конца.
Возникает вопрос, где процесс укладки асфальта правильный – когда срезали, обработали, залили, или – когда разворотили до основания, и всё сделали с нуля?
И ожидать ли нам, что так же будут укладывать и на других проблемных участках?
За последнее время только ленивый не высказался о дорогах в городе Могилёве. О дворовых территориях вообще молчу, там без мата не проедешь. При чём мат слышен не только из уст заядлых водил, но и из уст представительниц прекрасного пола.
Проклятия несутся не только на головы дорожных служб, но и на представителей городской власти.
Отдельная песня, это наличие люков на проезжей части. Наверное, там они должны быть – теплотрассы, коммуникации и т.д. Но они должны быть заподлицо с дорожным покрытием, а не торчать бугром или осевшей ямой.
Пример – поворот с улицы Лазаренко на Космонавтов, до проспекта Мира. На небольшом участке дороги внушительное количество просевших люков, которые пытаются объехать водители, чтобы не влететь колесом, при этом создавая аварийную ситуацию на дороге.
Это тянется годами. Почему их не выравнивают по отношению к полотну дороги? Ведь есть же видеролики, как с этим справляются немцы. Ах да, нету специальной техники, как и немцев. Вероятно, где-то думают – “ездили же вы годами, и ещё поездите…”
p.s. Впечатление. Если бы не небольшая ширина улицы Комсомольской (то ещё название), то можно подумать, что строят взлётную полосу стратегического значения.
Статыстыка паводкі на Бярэзіне ўражвае. 6 красавіка ўзровень вады ў Бярэзіне склаў 304 cм над нулём Бабруйскага гідрапоста – паведамляе “Вячэрні Бабруйск”.
За мінулыя 24 гадзіны вада ўзнялася на 9 см і не імкнецца да істотнага паніжэння.
За ўсю гісторыю назіранняў у ХХІ стагоддзі самы высокі ўзровень у Бярэзіне быў зафіксаваны ў 2010 годзе. Тады вада дасягнула адзнакі 364 см. Тую паводку добра запомнілі жыхары Бабруйскіх прадмесцяў Зялёнкі і Цітоўкі, якім давялося перамяшчацца да сваіх дамоў на лодках і ваенных амфібіях.
Фотафакт: Падтапленне прыватнага сектара Бабруйска. Правы бераг Бярэзіны, каля Рагачоўскага моста і Бабруйскай крэпасці.
Вада па вуліцы Урыцкага.
Разліў каля Рагачоўскага моста, які знаходзіцца на рэканструкцыі
Даследчыкі фармакалагічнай кампаніі Moderna лікуюць – ужо ў самай бліжэйшай перпектыве чалавецтва можа атрамаць універсальную вакцыну ад раку, сардэчна-сасудзістых і аўтаімунных захворванняў – піша The Guardian.
Мільёны жыццяў могуць быць выратаваны з дапамогай наватарскага набору новых вакцын ад шэрагу захворванняў, уключаючы рак, кажуць эксперты з кампаніі Moderna. Гэтая фармацэўтычная фірма заявіла, што прэпараты для лячэння рака, сардэчна-сасудзістых і аутаіммунных захворванняў і многіх іншых будуць гатовыя да 2030 года.
А доктар Пол Бертан, галоўны ўрач Moderna, наогул лічыць, што іх фірма зможа прапанаваць рэвалюцыйныя метады лячэння «розных хвароб» ужо праз пяць гадоў.
– У нас будзе такая вакцына, яна будзе вельмі эфектыўнай і яна выратуе многія сотні тысяч, калі не мільёны жыццяў. – сказаў ён – Я думаю, што мы зможам прапанаваць персаналізаваныя вакцыны ад раку супраць розных тыпаў пухлін людзям ва ўсім свеце.
Новы метад лячэння будзе заснаваны на прымяненні мРНК. Малекула мРНК, уведзеная ў арганізм, інструктуе клеткі вырабляць бялок. Вакцына папярэджвае імунную сістэму чалавека пра рак, які ўжо расце ў арганізме чалавека, каб яна вынішчала гэтую хваробу, не кранаючы здаровыя клеткі. Для гэтага будзе дастаткова ўзяць пункцыю з ракавай пухліны, каб ідэнтыфікаваць бялковыя фрагменты на паверхні ракавых клетак. Пасля секвеніравання генетычнага матэрыяла медыкі вызначаюць мутацыі, якіх няма ў здаровых клетках. Гэта выкарыстоўваецца як маркер для вакцыны, якая ўказвае імунітэту чалавека на тыя клеткі, якія неабходна знішчаць.
Гэты рэвалюцыйны метад лячэння мог бы вынаходзіцца яшчэ гадоў пятнаццаць – заўважаюць спецыялісты. Аднак паскоранае вывучэнне спосабаў прымянення вакцын падчас пандэміі каронавіруса дазволіла “сціснуць” гэтыя 15 гадоў у 12-18 месяцаў.
Але навукоўцы папярэджваюць, што паскораны прагрэс, які вырас «на парадак» за апошнія тры гады, будзе змарнаваны, калі не будзе падтрымлівацца высокі ўзровень інвестыцый.
У Клімавічах і Клімавіцкім раёне зацверджаны чатыры дні ў 2023 годзе ў якасці так званых “дзён цвярозасці”. Гэта 25 мая, 31 мая, 10 чэрвеня і 1 верасня – піша газета “Родная ніва”.
У гэтыя дні на тэрыторыі Клімавіцкага раёна будзе абмежаваны продаж алкагольных напояў, за выключэннем рознічнага гандлю на аб’ектах грамадскага харчавання, з 00.00 да 24.00.
