На выходныя ў Магілёўскай вобласці сіноптыкі прагназуюць ноччу ад +5°С да +10°С, днём ад +19°С да +24°С.
Будзе пераважаць пераменна воблачнае з праясненнямі надвор’е, месцамі з ападкамі. Працягласць дня вырасце да 16 гадзін 17 хвілін 21 мая. У нядзелю сонца ўзыйдзе а 5:48, зойдзе а 21:05.
Сінаптычны прагноз надвор’я на найбліжэйшыя выходныя наступны.
Перадвыходны дзень, 19 мая, пятніца
Надвор’е абяцае быць воблачным с праясненнямі, з кароткатэрміновымі дажджамі па большай частцы тэрыторыі ўноч і пераважна без ападкаў удзень. Уноч да +5 +10°С, раніцой і ўвечар да +12°С, днём тэмпература падрасце да +19°С, месцамі да +24°С. На працягу сутак будуць паступаць паветраныя масы з паўночнага ўсходу, хуткасць вятроў 5-10 м/с. Маладзік. Магнітнае поле спакойнае.
У суботу, 20 мая
Ноччу ясна, днём пераменна воблачна, пераважна без ападка. Ноччу +4 +9°С, раніцой і ўвечары да +14°С, днём малавоблачна і з тэмпературай да +19°С, месцамі да +25°С. На працягу сутак будуць паступаць паветраныя масы з паўночнага ўсходу, хуткасць вятроў 4-9 м/с. Маладзік. Магнітнае поле няўстойлівае.
У нядзелю, 21 мая
Ноччу +4 +7°С, раніцай да +7 +9°С. Днём паветра прагрэецца да +19 +25°С, у вечары тэрмометры пакажуць +17 +19°С. Малавоблачна, пераважна без ападкаў. З рання і да вечара вызначаць надвор’е будуць паўночна ўсходнія, усходнія вятры хуткасцю 3-4, месцамі да 9 м/с. Маладзік. Магнітнае поле няўстойлівае.
Ранак панядзелка 22 мая пачнецца з воблачнага надвор’я, пераважна без ападкаў, з паўночнымі вятрамі хуткасцю 2-4 м/с, тэмпературай каля 8°С. Днём паветра прагрэецца да +20°С.
У магілёўскіх пабліках паявілася відэа відавочцаў, якія распавядаюць пра трагедыю на вуліцы Астроўскага ў Магілёве. З верхняга паверха высоткі насупраць гіпермаркета “Green” выпаў мужчына і на месцы памёр. “Проста рухнуў як мяшок” – каментуюць падзею відавочцы. Гэта быў суіцыд альбо няшчасны выпадак – пакуль не паведамляецца.
Магілёўскі гарвыканкам вывучае грамадскую думку магілёўцаў аб перайменаванні ў горадзе сквера імя А. Герцэна ў Тэатральны сквер – паведамляе magilev.by.
Сквер імя А. Герцэна знаходзіцца адразу за Магілёўскім драмтэатрам. Гэта найстарэйшы гарадскі сквер Магілёва. Закладваўся ў 1829 годзе, як сад.
У 1888 годзе падчас будаўніцтва драматычнага тэатра частка насаджэнняў была высечана. Астатняя частка сквер займела назву Тэатральнага.
У 1917-1919 гадах ён называўся Дняпроўскім, бо прымыкаў да Дняпроўскага праспекта, з 1919 года стаў сквер стаў насіць імя А. Герцэна.
Пытанне перайменавання сквера ў Тэатральны ўздымалася на тапанімічнай камісіі не раз, але не знаходзіла шырокай падтрымкі. Магчыма, па выніках сёлетняга галасавання магілёўцаў, сквер стане Тэатральным ужо і афіцыйна. Да таго ж, знешне яго ўжо абнавілі падчас правядзення капітальнага рамонту Камсамольскай вуліцы.
Каля 07:45 раніцы 18 мая на чыгуначных шляхах каля горада Бахчысарая ў Крыме адбыўся падрыў цягніка, які перавозіў зерне – паведамляе Тэлеграм-канал Mash.
Папярэдне, выбуховае прыстасаванне было закладзена пад чыгуначнымі пуцямі ў раёне вёскі Чысценькае, побач з Сімферопалем. Выбух адбыўся ў пачатку састава. Пашкоджана 50 метраў палатна, дыяметр варонкі пад рэйкамі – каля 15 метраў, глыбіня каля двух.
Са слоў відавочцаў, выбухнула так, што гукі чулі ў суседніх сёлах. Абышлося без пацярпелых. Цяпер чыгуначныя зносіны паміж Сімферопалем і Севастопалем спынілі, мясцовых просяць перасесці на аўтобусы.
Прычынай выбуху на чыгуначных шляхах з’яўляецца “ўмяшанне старонніх асоб” – заявіў кіраўнік Крыма Аксёнаў.
Цяпер іх будуць мыць, брыць і адправяць на нацыянальны кастынг у Мінску. Фінал конкурса прыгажосці сярод кароў пройдзе 7 чэрвеня.
Дзве самыя прыгожыя каровы ў Магілёўскай вобласці былі знойдзены на агракамбінаце “Зара” Магілёўскага раёна. Цяпер яны будуць прадстаўляць Магілёўскую вобласць на выставе “Белагра” ў Мінску, дзе пройдзе фінал конкурса прыгажосці сярод беларускіх кароў – паведамляе тэлеканал СТВ.
Магілёўскіх прыгажунь назвалі “Венера” і “Афрадыта”. Выбар каровы на конкурс – задача складаная, расказалі тэлеканалу ў агракамбінаце “Зара”. Каб выбраць лепшых, спецыялісты прадпрыемства толькі на адной гаспадарцы правялі кастынг сярод шасці сотняў кароў. Адбор быў жорсткі – то ногі кароткія, то вымя не той формы.
– Пярэднія смочкі прыгожыя, а заднія не. – каментаваў працэдуру выбару спецыяліст прадпрыемства – Заднія збліжаныя, не пойдзе на выставу, давайце наступную.
У Мінску ацэньваць кароў будуць па 18 паказчыках. Больш за палова паказчыкаў – ад глыбіні грудной клеткі да формы вымя – так ці інакш ўплываюць на малочную прадуктыўнасць жывёлы.
У выніку начной атакі на Кіеў ніхто не пацярпеў. У Адэсе адзін чалавек загінуў.
З пачатку траўня гэта ўжо дзявятая ракетная атака на сталіцу Украіны. Украінскае ваеннае камандаванне заявіла, што ўсе ракеты ноччу 18 мая былі збітыя. Ніякіх пашкоджанняў інфраструктуры альбо будынкам нанесена не было, максімальныя пашкоджанні назіраліся ў Дарніцкім раёне – тут адбылося ўзгаранне ў гаражным кааператыве.
Папярэдне, атака на Кіеў была ажыццёўлена са стратэгічных бамбардзіроўшчыкаў Ту-95МС, Ту-160 з раёна Каспія, верагодна – крылатымі ракетамі тыпу Х-101/555. Пасля запуску ракет расійская армія задзейнічала над сталіцай Украіны свае разведвальныя БПЛА.
Уначы РФ таксама ўдарыла па Адэсе, большасць ракет была знішчана над Чорным морам, аднак адбылося трапленне ў аб’ект прамысловасці. У выніку ўдару адзін чалавек загінуў, яшчэ двое атрымалі раненні – паведамляе Unian.
Міжнародны дзень музеяў (International Museum Day, з 1977 года). Ноч музеяў.
У гэты дзень музеі ва ўсім свеце адчыняюць свае дзверы для ўсіх жадаючых, цалкам бясплатна і з радасцю паказваючы свае выставачныя залы, новыя экспанаты. Да свята прымеркаваны адкрыцці новых выставак, фестываляў, у музеях арганізуюцца тэматычныя лекцыі, экскурсіі, навуковыя чытанні, спецыяльныя заняткі з дзецьмі, праходзяць музейна-тэатральныя паказы.
У свята ў музеях заўсёды шмат наведвальнікаў. Акрамя Міжнароднага дня музеяў праходзіць яшчэ адно свята – Ноч музеяў.
Дзень памяці ахвяр дэпартацыі народаў Крыма.
Устаноўлены Вярхоўным Саветам Крыма ў 1994 годзе.
18 мая 1944 гады ў Сярэднюю Азію з Крыму быў адпраўлены першы эшэлон крымскіх татараў, грэкаў, балгараў, немцаў, армян і іншых народаў, якія насялялі Крым. Іх дэпартацыя праводзілася па незаконных абвінавачваннях органамі ўлады СССР у «масавым дэзерцірстве» з Чырвонай Арміі, а таксама ў супрацоўніцтве з нямецкімі акупацыйнымі войскамі падчас Вялікай Айчыннай вайны і ўдзеле крымскіх татараў у калабарацыянісцкіх фармаваннях.
Да 20 мая было выселена больш за 180 000 чалавек. Па канчатковых дадзеных, з Крыма было дэпартавана звыш 200 000 крымскіх татараў. Затым, у маі-чэрвені 1944 года, з тэрыторыі паўвострава дэпартавалі яшчэ грэкаў, балгараў, армян, немцаў, італьянцаў, румынаў.
Мемарыяльны комплекс ахвярам дэпартацыі ў пасёлку Сірэнь.
1792 год. Войскі Расіі ўварваліся на тэрыторыю Рэчы Паспалітай з мэтаю скасавання Канстытуцыі 3 мая.
На гэты момант армія Рэчы Паспалітай павінна была налічваць 100 000, але не дасягла нават і 70 000, з якіх баяздольных было толькі 56 000, астатнія – ненавучаныя рэкруты. Пяхоты і кавалерыі было 40 000 і 30 000 адпаведна, пры 200 гарматах. Гэта была даволі значная сіла, але войскі былі раскіданы на велізарных прасторах краіны, і не змаглі дзейнічаць эфэктыўна. Больш таго, 18 000 салдат прускага дапаможнага корпуса не прыбылі з прычыны здрады прускага саюзніка.
Камандуючым арміяй быў прызначаны каралеўскі пляменнік, малады князь Юзэф Панятоўскі. Пры фармаванні арміі яму дапамагалі генералы: А. Касцюшка, М. Вяльгорскі і Ю. Заёнчак. Як потым высветлілася, найбольшую вартасць на поле бою ў польска-літоўскім войску мела пяхота і артылерыя, а хутка сфармаваныя групы нацыянальнай кавалерыі лёгка прыходзілі ў паніку.
Армія расійскіх акупантаў была падзелена на дзве часткі: беларуская армія – 32 000 пяхоты генерала М. Крачэтнікава, 64 000 у Малдаўскай арміі ветэранаў нядаўняй вайны з Асманскай імперыяй пад камандаваннем М. Кахоўскага. Першая шла ў Літву, а другая на Падолле і Валынь.
Пяхота Кароннага корпуса.
1868 год. Нарадзіўся Мікалай ІІ (1868-1918).
Расійскі імператар, палкоўнік, адмірал брытанскага флота і фельдмаршал брытанскай арміі, святы ў РПЦ. У 1915-1917 гадах жыў у Магілёве пры Стаўцы.
Атрымаў грунтоўную хатнюю адукацыю. Служыў афіцэрам у Праабражэнскім палку.
Стаў імператарам у 1894 годзе.
Панаванне Мікалая II было адзначана эканамічным развіццём Расіі. Праведзены грашовая рэформа, першы ўсеагульны перапіс насельніцтва, уведзены заканадаўчая Дзяржаўная Дума, Савет міністраў, краіна ўступіла ў вайсковы блок Антанта. За ініцыятыву па скліканні Гаагскай канфэрэнцыі быў намінаваны на Нобелеўскую прэмію міру ў 1901 годзе. Разам з тым павялічваўся рост сацыяльна-палітычных супярэчнасцяў, рэвалюцыйнага руху (адбыліся дзве рэвалюцыі), Расія прайграла руска-японскую вайну, уступіла ў І Сусветную.
20 жніўня 2000 года праслаўлены ў ліку святых Рускай праваслаўнай царквы.
1888 год. Нарадзілася беларуска Ганна Барысевіч (1888-2007).
Адна з сусветных доўгажыхарак, якая пражыла 118 гадоў і 281 дзень.
Праз спазненне не была занесеная ў Кнігу рэкордаў Гінэса як найстарэйшы чалавек у свеце.
У 2007 годзе афіцыйны сусветны рэкорд даўгалецця прызналі за 114-гадовай жыхаркай Японіі, тым часам як Ганне Барысевіч было больш за 118.
У 2007 годзе яе імя было ўнесена ў Кнігу рэкордаў Расіі, СНД і краін Балтыі «Дзіва».
1906 год. У Пецярбургу заснавана беларуская выдавецкая суполка “Загляне сонца і ў наша аконца” (1906-1914).
Паўстала з ініцыятывы выкладчыка Пецярбурскага ўніверсітэта, беларуса Б. Эпімах-Шыпілы.
Выдадзена 38 кніг кірыліцай і лацінкай агульным накладам больш за 100 000 асобнікаў. Сярод іх першыя падручнікі на беларускай мове «Беларуская чытанка, ці Першае чытанне для дзетак беларусаў» Каруся Каганца, «Першае чытанне для дзетак беларусаў» Цёткі, творы Янкі Купалы і Якуба Коласа, В. Дунін-Марцінкевіча, Ф.Багушэвіча, пераклад паэмы «Пан Тадэвуш» А. Міцкевіча. Быў выпушчаны альманах «Маладая Беларусь».
1910 год. Памерла Эліза Ажэшка (1841-1910).
Папулярная ў свой час беларуская польскамоўная пісьменніца, грамадская дзеячка і педагог эпохі пазітывізму.
Яе празаічныя творы інсцэніраваліся, перакладаліся на беларускую мову і напачатку XX стагоддзя ставіліся на сцэнах шматлікіх беларускіх гарадоў. Блізка сябравала з Ф. Багушэвічам.
Адукацыю атрымала ў Варшаўскім пансіёне. Аказвала дапамогу ўдзельнікам паўстання 1863 года.
Аўтар апавяданняў, раманаў, у тым ліку на тэмы грамадскай эмансіпацыі і барацьбы жанчын за грамадскія правы. Шырокае прызнанне прынеслі раман «Мэір Эзофавіч», апавяданні зборніка «З розных сфер», апавяданні з жыцця беларускіх сялян «Нізіны» і іншыя.
Шмат падарожнічала па Беларусі, сабрала 228 назваў раслін. Усім беларускім назвам за дапамогай знаёмага батаніка яна дала лацінскія адпаведнікі. Шмат назваў раслін, пададзеных Ажэшкай, не фіксуюць іншыя беларускія слоўнікі.
У доме ў Гродна, дзе апошнія гады жыцця яна жыла створаны дом-музей. Яе імем названа вуліца ў Гродна, на якой усталяваны помнік.
1920 год. Нарадзіўся Ян Павал II (Караль Вайтыла, 1920-2005).
264-ы Рымскі Папа, першы пантыфік-славянін і першы папа, які не паходзіў з Італіі, за апошнія больш як 450 гадоў. Святы. Меў вялікую цікавасць да Беларусі, стварыў паўнавартасную каталіцкую структуру ў Беларусі.
Па працягласці свайго пантыфікату ён саступае толькі Апосталу Пятру і Папу Пію IX (1846-1878).
Аўтар прац па праблемах хрысціянскай філасофіі чалавека, шматлікіх энцыклік, вершаў, паэм, п’ес.
Яго верш «Юдэйская пустыня» пераклала на беларускую мову Х. Лялько.
Стаў першым пантыфікам у гісторыі, які пачаў звяртацца да беларускіх вернікаў па-беларуску ў сваіх святочных віншаваннях з нагоды Вялікадня і Нараджэння Хрыстовага, а таксама падчас сустрэч з дэлегацыямі беларусаў.
Святому прысвечаны шматлікія помнікі ў многіх каталіцкіх краінах. У 2013 годзе ў Магілёве на тэрыторыі касцёла Небаўзяцця Панны Марыі і Святога Станіслава ўстаноўлена скульптура.
1940 год. Нарадзіўся Ян Чыквін (1940-2022).
Беларускі паэт, гісторык літаратуры, перакладчык, доктар гуманітарных навук, прафесар, грамадскі дзеяч Польшчы, прэзідэнт Беларускага Літаратурнага Таварыства «Белавежа».
Скончыў Варшаўскі ўніверсітэт. Працаваўу Варшаўскім, Беластоцкім універсітэтах.
Член Польскага таварыства русістаў, Саюза польскіх пісьменнікаў, Міжнароднай асацыяцыі беларусістаў, беларускага ПЭН-цэнтра. Быў рэдактарам выдавецкай серыі “Бібліятэка Беларускага літаратурнага аб’яднаньня «Белавежа»”, часопіса «Тэрмапілы».
Узнагароджаны медалём Францішка Скарыны.
Памёр 14 лістапада 2022 года.
1958 год. Нарадзіўся Ян Максімюк.
Беларускі перакладчык, крытык, літаратар на Беласточчыне.
Скончыў Варшаўскі ўніверсітэт. Працаваў настаўнікам, інструктарам і сакратаром Беларускага грамадска-культурнага таварыства ў Беластоку, журналістам «Нівы», перакладчыкам у амерыканскай амбасадзе ў Варшаве.
Перакладае беларускую літаратуру на польскую мову і сусветную літаратуру на беларускую мову. Пераклаў «Уліса» Джойса. Стварае слоўнік падляскай мовы. Вядзе сайт прысвечаны папулярызацыі і кадыфікацыі падляскай мікрамовы. Рэдагаваў літаратурна-мастацкі часопіс «Правінцыя» (Беласток).
З 1998 году жыве ў Празе. Супрацоўнічае з «Радыё Свабода». Разам з С. Шупам заснаваў інтэрнэт-праект Літаратура.орг.
1972 год. Нарадзіўся Аляксандр Кулінковіч (1972-2018).
Беларускі рок-музыка, заснавальнік і лідар гурта “Neuro Dubel”.
Працаваў у моладзевых выданнях. Аўтар вершаў, музыкі. Браў удзел у некаторых запісах і канцэртах гурта «Крамбамбуля».
Памёр 3 жніўня 2018 года. У дзень смерці «Нейра Дзюбель» павінен быў выступаць на фэстывалі «Рок за баброў».
1977 год. У Польшчы памёр Андрэй Блажэвіч (Вангін, 1895-1977).
Беларускі акцёр, вядучы акцёр трупы У. Галубка – Беларускага дзяржаўнага вандроўнага тэатра. Выступаў у характарных ролях.
Бываў на гастролях у Магілёве.
Арыштаваны НКУС у 1937 годзе. Па Другой сусветнай вайне выехаў у Польшчы. Удзельнічаў у аматарскіх спектаклях на Памор’і.
З 1968 году дажываў у доме састарэлых у Гдыні. Наведваў беларускі клуб у Гданьску.
Увесну 1977 году знік з дому састарэлых Гдыні. Толькі праз 25 гадоў высветлілася, з прычыны пагаршэння здароўя яго перавезлі ў Гнеў – у адпаведны дом. Там пасля 19 дзён памёр.
Дзякуючы гданьскім беларусам яго магіла была адшуканая. На ёй усталяваны помнік з граніту.
Акцёры трупы У. Галубка.
1995 год. Памёр ураджэнец в. Малыя Бортнікі Бабруйскага раёна Іван Балыка (1937-1995).
Беларускі савецкі вайсковы дзеяч, генерал-маёр.
Скончыў ваеннае вучылішча, акадэмію бранятанкавых войск Генеральнага штаба. Служыў у Беларускай ваеннай акрузе, групе савецкіх войск у Германіі, у Забайкаллі, быў ваенным саветнікам у В’етнаме, Емене. Апошнія гады жыцця пражываў у в. Малыя Бортнікі.
Касцюкаўчанін атрымаў 15 гадоў турмы за замах на былую каханую жанчыну і яе сужыцеля.
У нецвярозым стане мужчына прыйшоў у дом, дзе знаходзілася яго былая пасія і яе каханы. Пачалася сварка, у выніку якой нецвярозы схапіў у рукі штыкавую рыдлёўку і стаў жорстка збіваць гаспадара дома і жанчыну.
Агрэсар нанёс пацярпелым шматлікія ўдары па розных частках цела, у тым ліку жыццёва важным органам. Прычым ён біў таксама металічнай завостранай часткай рыдлёўкі, спрабуючы забіць сваіх ахвяр. На шчасце, ахвяры засталіся жывыя, пацярпелым была своечасова аказана медыцынская дапамога.
На судзе нападнік прызнаў віну толькі часткова. Ён сцвярджаў, што не збіраўся нікога забіваць, а толькі хацеў адпомсціць з рэўнасці, бо жанчына пайшла да другога – паведамляе інфармацыйнае агенства БелТА.
Магілёўскі абласны суд прызнаў мужчыну вінаватым і прызначыў яму пакаранне ў выглядзе пазбаўлення волі на тэрмін 15 гадоў з адбываннем у папраўчай калоніі ва ўмовах узмоцненага рэжыму. Ён таксама выплаціць пацярпелым 40 тысяч беларускіх рублёў грашовай кампенсацыі маральнай шкоды.
У Крычаўскім раёне адзін падлетак скраў матаблок, каб абмяняць на мапед, а неўзабаве яго знаёмыя скралі той жа самы мапед, каб пакатацца.
У вёсцы Песькавічы 17-гадовы падлетак, які і так чакаў адпраўкі ў спецустанову, улез у гараж мужчыны, які жыў па суседстве, каб выкрасці матаблок. Юны зламыснік планаваў памяняць яго на мапед.
Хлопец нейкім прадметам адамкнуў замок гаража суседа і скраў мотаблок. Аднак доўга цешыцца мапеду, на які ён вымяняў мотаблок, падлетку не прыйшлося, бо крадзёж раскрылі вельмі хутка. На цяперашні момант у дачыненні да хлопца распачалі крымінальную справу, ён узяты пад варту. Маёмасная шкода прычыненая гаспадару матаблока вызначана на суму ў 1000 рублёў – паведамляе раённая газета “Крычаўскае жыццё”.
Аднак на гэтым гісторыя з крадзяжамі ў Песькавічах не скончылася. Праз некаторыя час тройка знаёмых сямнаццацігадовага злачынцы вырашыла пакатацца і скрала той самы мапед з гаража іншага мужчыны, на які іх агульны знаёмы абмяняў скрадзены матаблок.
Скралі, а пасля пакацілі мапед да суседняй вёскі Беражыстае. Там паспрабавалі завесці, але мапед быў няспраўны. Хлопцы вырашылі закаціць яго пад бліжэйшыя кусты і сысці. Але і іх знайшлі. У адносінах да ўсіх трох узбуджана крымінальная справа.
На Чэрыкаўшчыне ўведзена праграма “Спажывецкі кантроль”. Асноўны яе прынцып: калі ты знайшоў у краме няякасны тавар – атрымай бясплатна добры.
У гэты праект уключыліся амаль з дзясятак крамаў чэрыкаўскага спажывецкага таварыства. Мэта такой праграмы – выключыць выпадкі рэалізацыі тавараў са скончаным тэрмінам захоўвання. Кіраўнікі чэрыкаўскіх магазінаў адзначаюць, што прадаўцы самі ўзмацнілі кантроль над захаваннем тэхналогіі захоўвання і рэалізацыі прадуктаў харчавання. Натуральна, што такі падыход пойдзе на карысць як пакупнікам, так і іміджу гандлёвых аб’ектаў – паведамляе раённая газета “Веснік Чэрыкаўшчыны”.
У сваю чаргу ў аддзеле эканомікі Чэрыкаўскага райвыканкама тлумачаць, што праграма “Спажывецкі кантроль” – гэта нават не акцыя, а гандлёвая палітыка, і заклікаюць далучацца да яе ўладальнікаў іншых гандлёвых аб’ектаў.
