Праваабаронцы патрабуюць расследаваць смерць палітвязня ў магілёўскай калоніі

Пяць буйнейшых праваабарончых арганізацый Беларусі выступілі з сумеснай заявай з нагоды смерці палітвязня Андрэя Паднябеннага, якога знайшлі павешаным у папраўчай калоніі №15 у Магілёве.

Як адзначаюць праваабаронцы, на дадзены момант абставіны смерці Паднябеннага дакладна не расследаваныя. Аднак, паводле папярэдняй інфармацыі, ён падвяргаўся жорсткаму абыходжанню ў калоніі №15.

З 2021 года гэта дзявятая смерць палітвязня ва ўстановах Дэпартамэнта выканання пакаранняў Міністэрства ўнутраных спраў Беларусі, адзначаюць аўтары заявы і робяць выснову аб неабходнасці неадкладных і канкрэтных захадаў улад для выпраўлення сітуацыі.

Таксама, паводле праваабаронцаў, з боку міжнароднай супольнасці наспелі тэрміновыя намаганні па вызваленні людзей, якія знаходзяцца ў Беларусі ў месцах несвабоды па палітычных матывах.

«Мы працягваем падкрэсліваць, што кожная смерць палітвязня ў месцах пазбаўлення волі з’яўляецца следствам сістэмнай дзяржаўнай палітыкі бесчалавечнага абыходжання з людзьмі, заснаванага на палітычных матывах» – сказана ў заяве беларускіх праваабаронцаў.

Ад Генеральнай пракуратуры і Следчага камітэта яны патрабуюць распачаць крымінальную справу па факце смерці Андрэя Паднябеннага, правесці аб’ектыўнае і ўсебаковае расследаванне для ўстанаўлення прычын дадзенай трагедыі і праінфармаваць грамадскасць аб яго выніках.

Дакумент падпісалі Праваабарончы цэнтр “Вясна”, Беларускі Хельсінкскі Камітэт, Беларускі ПЭН, Прававая ініцыятыва і Беларускі Дом правоў чалавека.

Фотаздымак: БелаПАН

Паднябеннага збіваў начальнік магілёўскай калоніі Лазарэнка, сведчыць былы вязень

Загінуўшы ў магілёўскай калоніі №15 палітвязень Андрэй Паднябенны падчас зняволення спазнаў здзекі і катаванні, сведчаць былыя сядзельцы.

Судовы пераслед і жыццё ў калоніі

Нагадаем, што гамельчука Андрэя Паднябеннага затрымалі 5 лістапада 2021 года. Яго абвінавацілі ў падпале машыны начальніка абласнога ўпраўлення Дэпартамента выканання пакаранняў, праколе колаў у 39 тралейбусаў і кіраванні Telegram-каналам, прызнаным «экстрэмісцкім фарміраваннем». Суд вынес цяжкі прысуд: 15 гадоў калоніі, а пазней дадаў яшчэ год і восем месяцаў.

У жніўні-верасні 2023 года Паднябенны трапіў у магілёўскую калонію, дзе хутка апынуўся ў ШІЗА. Паводле сведчанняў былых вязняў, з якімі размаўляла выданне “Наша ніва”, у штрафным ізалятары ён правёў не менш за 50 сутак. Андрэй часта скардзіўся на здароўе, таму імкнуўся атрымаць больш лёгкую працу – прыбіранне тэрыторыі замест працы на вытворчасці. Ён рэгулярна звяртаўся ў медчастку і займаўся фізічнымі практыкаваннямі, каб падтрымаць сябе ў форме.

Сярод іншых вязняў Андрэй карыстаўся павагай, але многія пазбягалі кантактаў з ім праз ярлык «тэрарыста». Аднойчы яго перавялі ў атрад з пераважна пажылымі вязнямі. Перадачы яму часта не дазвалялі, таму іншыя сядзельцы дзяліліся з ім ежай і рэчамі.

Ціск, збіццё і ўспаміны таварышаў

Паводле былых вязняў, Андрэй распавядаў, што былы начальнік калоніі ПК-15 Аляксей Лазарэнка збіваў яго. Нягледзячы на цяжкія ўмовы і частыя пакаранні, ён заставаўся ветлівым і стойкім чалавекам. «Ён верыў і казаў, што будзе ісці да канца. Я плакаў, калі даведаўся пра яго смерць. Ён быў моцны чалавек» – успамінае адзін з яго знаёмых па калоніі.

Аляксей Лазарэнка
Аляксей Лазарэнка

Афіцыйная прычына смерці Паднябеннага – удушша, што звычайна пішуць, калі хочуць паведаміць, што чалавек павесіўся.

Смерць Паднябеннага стала цяжкім ударам для яго блізкіх. У Андрэя засталіся трое дзяцей, а гісторыя яго жыцця стала чарговым сведчаннем жорсткага ціску на палітвязняў у Беларусі.

Фотаздымак: spring96.org

Стала вядома пра смерць палітзняволенага быхаўчаніна

Журналісты даведаліся пра смерць Віталя Бычкова з Быхава, які быў асуджаны па палітычным артыкуле і знаходзіўся ў так званым спісе экстрэмістаў.

Віталю Бычкову было 44 гады. Па даных сайта Dissidentby, яго імя па бацьку – Міхайлавіч. Ён паходзіў з пасёлка Колас у Быхаўскім раёне – гэта населены пункт, які з цягам часу быў уключаны ў межы самога Быхава. Судзячы па інфармацыі з сацыяльных сетак і расійскіх баз дадзеных, Бычкоў час ад часу ездзіў на заробкі ў Расію.

У 2022 годзе Быхаўскі раённы суд прызнаў яго вінаватым паводле артыкула 364 Крымінальнага кодэкса – «гвалт або пагроза гвалту ў дачыненні да супрацоўніка міліцыі». Такія справы не заўсёды маюць палітычны характар. Аднак, у выпадку з Бычковым сілавікі палічылі неабходным уключыць яго ў спіс асобаў, «датычных да экстрэмісцкай дзейнасці», паведамляе “Наша Ніва”.

Дакладныя дэталі справы, як і тэрмін пакарання, не агалошваліся. У згаданым спісе экстрэмістаў насупраць прозвішча Бычкова значыцца: «адбывае пакаранне». Гэта можа сведчыць пра прысуд у выглядзе зняволення ў калоніі або «хіміі» – абмежаванне волі з накіраваннем у папраўчую калонію адкрытага тыпу.

Жыццё Віталя абарвалося 28 кастрычніка 2024 года. Невядома, ці паспеў ён поўнасцю адбыць прызначаны тэрмін. Паводле дадзеных Digital Intelligence Team, прычынай смерці стаў інсульт.

Фота з старонкі Віталя Бычкова ў Аднакласніках