Warning: "continue" targeting switch is equivalent to "break". Did you mean to use "continue 2"? in /var/www/mogilev_medi_usr/data/www/mogilev.media/wp-content/plugins/telegram-for-wp/inc/Notifcaster.class.php on line 318
Новости по тегу "даты" - Магілёў.media

Дзень у гісторыі: 27 жніўня. Будучы кароль Рэчы Паспалітай Уладзіслаў Ваза стаў маскоўскім царом.

1610 год. Уладзіслаў ІV Ваза абраны маскоўскімі баярамі маскоўскім царом.

Ён перамог Масковію ў Смаленскай вайне, адваяваў Смаленск і прымусіў маскоўцаў адмовіцца ад прэтэнзіяў на землі, якія адышлі Рэчы Паспалітай.

У 1613 адмовіўся ад Маскоўскага, а ў 1635 шведскага стальцоў.

Cтаў Каралём польскім і Вялікім князем літоўскім (1632-1648).

Уладзіслаў Ваза

1916 год. Памёр Уладзіслаў Вярыга.

Філосаф, этнограф. Збіральнік беларускага фальклору. Доктар філасофіі.

Запісаў і апублікаваў народныя песні, казкі Лідскага павету.

 1937 год. Расстраляны савецкімі органамі Аляксандр Ляўданскі

Гісторык і археолаг. Закладаў асновы беларускай археалогіі.

Зрабіў класіфікацыю гарадзішчаў жалезнага веку, першым выказаў думку, што гарадзішчы культуры штрыхаванай керамікі ў Цэнтральнай Беларусі належалі балтам.

Даследаваў шматлікія гарады, Пелагееўскае гарадзішча ў Магілёве.

Абвінавачаны ў «шпіянажы на карысць выведкі буржуазнай Польшчы» і расстраляны. Рэабілітаваны ў 1958 годзе.

Аляксандр Ляўданскі

1937 год. Расстраляны Сяргей Дубінскі.

Археолаг і гісторык.

З Аляксандрам Ляўданскім закладаў асновы беларускай археалогіі.

Даследаваў помнікі ранняга жалезнага веку і сярэднявечча Беларусі, у тым ліку Магілёўшчыны, гарадзішча Банцараўшчына.

Аўтар першых археалагічных карт Магілёўскай вобласці, Беларусі, першай бібліяграфіі па археалогіі Беларусі і сумежных краін.

У 1930 года арыштаваны савецкімі органамі па справе «Саюзу вызвалення Беларусі», але быў вызвалены.

У 1937 годзе абвінавачаны ў шпіёнскай дзейнасці на карысць Польшчы і расстраляны.

Рэабілітаваны ў 1958 годзе.

Сяргей Дубінскі

1955 год. Выйшла Кніга рэкордаў Гінеса.

Даведачнік са звесткамі аб унікальных з’явах, выдатных дасягненнях, сусветных рэкордах, курʼёзах.

У 1951 годзе дырэктар ірландскай піваварнай кампаніі «Артур Гінэс, сын і К» вырашыў збіраць інфармацыю пра ўсякія нестандартныя рэкорды і выдаць з імі кнігу.

Кніга атрымала сваю назву ў гонар вядомай піваварні.

Сёння «Кніга рэкордаў Гінэса» выдаецца штогод накладам пад 90 мільёнаў экзэмпляраў на 40 мовах.

Хто трапляе на старонкі сусветнай «Кнігі рэкордаў Гінэса» матэрыяльнага ўзнагароджання не атрымлівае.

Кніга рэкордаў Гінэса

1971 год. Памёр Міхаіл Співак.

Тэатральны рэжысёр. Працаваў у Дзяржаўным рускім тэатры імя Максіма Горкага ў Мінску.

Майстар манументальных сцэнічных палотнаў, масавых сцэн, скульптурнай распрацоўкі мізансцэн.

Міхаіл Співак
1977 год. Памёр Язэп Зазека.

Пісьменнік, навуковец, педагог.

Кандыдат філалагічных навук.

Працаваў у Мінскім, Адэскім педагагічных інстытутах, Беларускім дзяржаўным універсітэце.

Аўтар кніг апавяданняў, нарысаў, артыкулаў пра беларускі фальклор.

Укладальнік зборнікаў партызанскай творчасці.

Язэп Зазека

27 жніўня 1992 год. Пачала выдавацца газета “Вячэрні Магілёў”.

Прыватная газета, першапачаткова вяла нейтральную рэдакцыйную палітыку, якая ў 2020-х гадах змянілася на адыёзную і часам нават чалавеканенавісніцкую.

Вячэрні Магілёў

У публікацыі выкарыстаныя звесткі з рэсурсу «Вікіпедыя» і іншых адкрытых у інтэрнэце крыніцаў

Дзень у гісторыі. Смаленск зноў стаў беларускім, але ненадоўга. Пастаўленая «Дасціпнае каханне» Францішкі Уршулі Радзівіл, першай прызнанай у Вялікім Княстве літаратаркі і драматургіні. Нарадзіўся аўтар паэмы «Тараса на Парнасе»

13 чэрвеня 1611 года аб’яднаныя войскі Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай вярнулі Смаленск – важны стратэгічны горад па шляху на Маскву.

Аблога трывала 20 месяцаў. Пад уладай маскоўцаў Смаленск знаходзіўся 97 гадоў. Па страце гораду яго пакінула багата заможных гараджанаў, якія аселі і ў Магілёве.

i.mycdn.me


13 чэрвеня 1702 года нарадзіўся Міхал Казімір Радзівіл «Рыбанька» (1702-1762).

Дзяржаўны дзеяч ВКЛ, мецэнат.

Як звяртаўся да кагосьці ўжываў слова «Рыбанька».

Аднавіў замак у Нясвіжы, збуранага шведамі ў 1706, дзейнасць Нясвіжскай друкарні, адкрыў Нясвіжскі кадэцкі корпус, заснаваў першыя ў ВКЛ мануфактуры, у тым ліку Слуцкую персіярню па вырабе шаўковых паясоў.

wikimedia.org


13 чэрвеня 1746 года ў нясвіжскай летняй рэзідэнцыі Альба адбылося прадстаўленне камедыі «Дасціпнае каханне» Францішкі Уршулі Радзівіл (1705-1753).

Аўтарка – першая прызнаная ў Вялікім Княстве Літоўскім жанчына-драматург, паэтэса і мастачка.

upload.wikimedia.org


13 чэрвеня 1834 года нарадзіўся Канстанцін Вераніцын (1834-1903).

Аўтар – сатырычна-гумарыстычнай паэмы «Тарас на Парнасе».

Аграном, педагог, удзельнік літаратурнага жыцця на Беларусі сярэдзіны ХІХ ст., адзін з заснавальнікаў новай беларускай літаратуры.

Канстанцін Вераніцын, былы прыгонны, які воляю лёсу атрымаў свабоду і зрабіў затым неблагую кар’еру, напісаў дзівосную фантазію пра тое, што кожны, нават вонкава самы нязначны, чалавек мае права на свой Парнас. 

У 2001 годзе на радзіме Вераніцына ў Астраўлянах і Гарадку пастаўлены мемарыяльныя знакі ў гонар паэмы «Тарас на Парнасе» і яе аўтара.

nlb.by


13 чэрвеня 1888 года нарадзіўся Антон Аўсянік (1888-пасля 1933).

Беларускі палітык і дыпламат, дзеяч БНР, сакратар Рады БНР, удзельнік нацыянальна-вызваленчага руху ў Заходняй Беларусі, пасол сейма Польшчы, сябра Беларускага пасольскага клуба.

У пачатку 1930-х выехаў у БССР, быў арыштаваны ў 1933 годзе. Далейшы лёс невядомы.

wikimedia.org


13 чэрвеня 1889 года нарадзіўся Павел Жаўрыд (1889-1939).

Беларускі грамадска-палітычны дзеяч, адзін з кіраўнікоў Слуцкага паўстання, журналіст.

У 1918 годзе Жаўрыд у складзе камісіі правяраў дзейнасць Слуцкай ЧК і выкрыў шматлікія злоўжыванні.

Быў арыштаваны ЧК, сядзеў у Слуцкай, Бабруйскай, Смаленскай турмах. Арыштоўваўся таксама ў 1930 і 1937 гадах. Памёр у ГУЛАГу.

wikimedia.org


13 чэрвеня 1943 года забіты Юльян Саковіч (1906-1943).

Беларускі грамадска-палітычны дзеяч, адзін з кіраўнікоў канспірацыйнай Беларускай незалежніцкай партыі і кіраўнік Беларускай Народнай Грамады. Вязень Бяроза-Картузскай вязніцы і савецкіх турмаў.

wikimedia.org


13 чэрвеня 1956 года нарадзіўся Леанід Тараненка.

Беларускі цяжкаатлет, двухразовы чэмпіён свету. Уладальнік 19 сусветных рэкордаў, прычым два з іх – 266 кг у штуршку і 475 кг у дваябор’і – застаюцца неперасягнутымі і сёння.

wikimedia.org

 

Гэты дзень у гісторыі: 4 красавіка

4 красавіка – Міжнародны Дзень інтэрнэту

4 красавіка 1488 года  – Магілёў атрымаў каралеўскі “бязмытны ліст” (на права гандляваць без платы мыта).

4 красавіка 1557 года  – нарадзіўся Леў Сапега (1557-1633), дзяржаўны і вайсковы дзеяч ВКЛ, канцлер вялікі літоўскі (1589-1623), ваявода віленскі (з 1623) і адначасна гетман вялікі літоўскі (з 1625), ініцыятар склладання Статуту ВКЛ 1588 года.

4 красавіка 1617  – года пад час руху войскаў на Масковію Магілёў наведаў кароль Уладзіслаў IV.

4 красавіка 1794 года  – войскі пад камандаваннем Тадэвуша Касцюшкі перамаглі расійскія войскі пад Рацлавіцамі каля Кракава. Сілы Тадэвуша Касцюшкі складалі каля 4 тысяч жаўнераў, 2 тысячы касінераў і 12 гармат, а генерала Тармасава – 12 гармат і 3 тысячы жаўнераў.

4 красавіка 1820 года – памёр каталіцкі святар, гісторык, дзеяч незалежніцкага руху Францішак Богуш (1746-1820).

4 красавіка 1876 года – Ордэнам Св. Станіслава 1-й ступені узнагароджаны магілёўскі губернатор Аляксандр Дамбавецкі.

4 красавіка 1908 года – нарадзіўся Васіль Дзяменцеў (1908–1974), доктар геаграфічных навук, прафесар, заснавальнік беларускіх школ ландшафтаведаў, геамарфолагаў, адзін з заснавальнікаў Геаграфічнага таварыства БССР, яго Прэзідэнт (1962–1974).

4 красавіка 1949 года –  падпісана Паўночнаатлянтычная дамова, якая паклала пачатак блоку НАТА. У 1949 г. членамі НАТА сталі 12 краін: США, Канада, Ісландыя, Злучанае Каралеўства Вялікабрытаніі, Францыя, Бельгія, Нідэрланды, Люксембург, Нарвегія, Данія, Італія, Партугалія. На сёння ў блоку 30 краін, у т.л. нашыя суседзі Латвія, Літва, Польшча. НАТА пастаянна пашыраецца.

4 красавіка 2019 года – прынята Пагадненне аб намерах па супрацоўніцтву паміж Магілёўскім аблвыканкамам і Дэпартаментам камерцыі правінцыі Шэньсі КНР.

4 красавіка 2022 года – на тэрыторыі Магілёўскай вобласці пачалася рэспубліканская прафілактычная акцыя «Дом без гвалту!».