У магілёўскім Тэатры лялек паказалі спектакль “Пётр I – жыццё і дзеі”, не згадваючы пра разбурэнне Магілёва гэтым расійскім царом.
Пастаноўку аб расійскім імператары прадставілі ў тым ліку навучэнцам каледжаў – падлеткаў прывялі арганізавана, у суправаджэнні куратараў, паведамляе Mayday.
У аппісанні спектакля гледачам прапанавалася задумацца, ці стаў імператар Пётр I выратавальнікам рускага народа і якія дасягненні былі ў Расіі ў перыяд яго праўлення. У апісанні выкарыстоўваецца традыцыйны вобраз “цара-бацюхны”, на якога народ спадзяваўся ў цяжкія часы.
Аднак для Магілёва і шэрагу іншых беларускіх гарадоў фігура Пятра I звязаная не з стварэннем, а з разбурэннем.
8 верасня 1708 года па загадзе Пятра I расійскія войскі спалілі Магілёў. Гэта адбылося падчас Паўночнай вайны і стала часткай тактыкі выпаленай зямл, якая ўжывалася расійскім войскам на тэрыторыі сучаснай Беларусі. Горад панёс сур’ёзныя разбурэнні. Пацярпелі жылыя дамы, інфраструктура, эканоміка, мясцовыя жыхары.
Менавіта гэты эпізод – прамое ваеннае рашэнне расійскага імператара, якое прывяло да знішчэння беларускага горада. Яно застаецца ключавым гістарычным фактам, які адсутнічае ў тэатральнай інтэрпрэтацыі.
Для беларускіх зямель эпоха Пятра I азначала прасоўванне расійскай арміі, рэквізіцыі, разбурэння і ўцягванне тэрыторыі ў маштабны ваенны канфлікт. Гаворка ішла не аб рэформах і мадэрнізацыі, якімі імператар праславіўся ў расійскай гістарыяграфіі, а аб ваенных дзеяннях, наступствы якіх адчувалі перш за ўсё мясцовыя жыхары.
Тым не менш у Магілёве гледачам прапанавалі спектакль, пабудаваны вакол станоўчага вобразу кіраўніка.
Пастаноўку ажыццявіў расійскі рэжысёр Дзмітрый Ярохін з Азёрска Чэлябінскай вобласці. З ім звязаўся дырэктар тэатра Сяргей Бажкоў, прызначаны на пасаду ў траўні 2023 года. Праца над спектаклем вялася дыстанцыйна, рэжысёр прыехаў у Магілёў толькі на прэм’еру ў лютым 2024 года.
Пры гэтым магілёўскі тэатр працягвае адчуваць кадравы крызіс – адкрыты вакансіі галоўнага рэжысёра, галоўнага мастака, рэжысёра-пастаноўшчыка, загадчыка трупай, загадчыка мастацка-пастановачнай часткай і манціроўшчыка сцэны.
У афішы бягучага года спектакль пра Пятра I быў заяўлены адзін раз – 19 лютага ў 18:00. Па словах відавочцаў, значную частку залы занялі навучэнцы каледжаў, якія прыйшлі арганізавана. Суправаджаючыя фатаграфавалі падлеткаў для справаздачнасці.
Такім чынам, у горадзе, які па загадзе Пятра I быў спалены ў 1708 годзе, паказалі спектакль, які прадстаўляе расійскага імператара ў вобразе «выратавальніка» – без згадкі пра яго ролю ў разбурэнні самога Магілёва.
Нагадаем, што ў летась маскоўскі тэатр “Собор” паказаў магілёўцам спектакль пра Пятра І, замоўчваючы пра яго зверствы ў дачыненні да Магілёва і яго жыхароў.
Фотаздымак: Mayday
