У Беларусі абмяркоўваецца магчымасць адмены аднаго з падаткаў, што выклікала шырокую дыскусію сярод прадпрымальнікаў і экспертаў. Аднак, за фасадам палягчэння падатковага цяжару хаваюцца новыя выклікі для малога бізнесу.
Памятаю, як мой дзядзька, які ўсё жыццё працаваў рамеснікам, з радасцю ўспрыняў навіну пра магчымую адмену аднаго з падаткаў. “Нарэшце, палягчэнне!” – сказаў ён. Але яго радасць была нядоўгай. За падобнай навіной нярэдка хаваецца больш складаная рэальнасць.
Ці сапраўды адмена аднаго падатку палягчае жыццё прадпрымальнікам, ці гэта чарговы крок у складанай гульні паміж дзяржавай і бізнесам?
Разгледзім, што стаіць за гэтай ініцыятывай і як яна ўплывае на малых прадпрымальнікаў у Беларусі.
Нагадаем, што ўлады абвясцілі пра магчымасць адмены аднаго з падаткаў для людзей, што гандлююць прадуктамі са свайго агарода, што, на першы погляд, выглядае як крок насустрач малому бізнесу. Аднак, як адзначаюць эксперты, падобная мера звычайна суправаджаецца павышэннем іншых падаткаў і ўзносаў, што ў выніку можа павялічыць агульную падатковую нагрузку на прадпрымальнікаў.
Напрыклад, з 2023 года ў Беларусі была адменена спрошчаная сістэма падаткаабкладання для індывідуальных прадпрымальнікаў, што выклікала хвалю незадаволенасці сярод бізнес-супольнасці. Замест гэтага былі ўведзены новыя падаткі і павышаны стаўкі існуючых, што ўскладніла вядзенне бізнесу для многіх.
Акрамя таго, павышэнне ўзносаў у Фонд сацыяльнай абароны насельніцтва (ФСАН) таксама стала дадатковым цяжарам для прадпрымальнікаў. Як адзначаюць спецыялісты, гэта можа прымусіць многіх з іх сысці “у цень”, каб пазбегнуць непасільнай падатковай нагрузкі.
У выніку, хоць адмена аднаго падатку можа выглядаць як палягчэнне, у рэальнасці гэта можа быць толькі часткай больш складанай палітыкі, якая не заўсёды працуе на карысць малога бізнесу.
Гледзячы на ўсе гэтыя змены, узнікае пытанне: ці сапраўды дзяржава імкнецца палегчыць жыццё прадпрымальнікам, ці гэта толькі ілюзія? Магчыма, замест таго, каб адменяць адзін падатак і павышаць іншыя, варта было б перагледзець усю сістэму падаткаабкладання, каб яна была больш празрыстай і справядлівай для ўсіх.
У рэшце рэшт, як казаў мой дзядзька: “Лепш адзін стабільны падатак, чым дзесяць непрадказальных”.
Якуб Ясінскі
Фота: “Вечерний Бобруйск”
