Tag: раскопки

В Могилеве останки жертв войны не закапывают ради экскурсий

Навіна ад

Уже более года на окраине Могилева в Казимировском лесу прокуратура раскопала места массовых расстрелов времен немецко-советской войны и водит туда экскурсии.

Несмотря на достаточный срок для завершения эксгумации и захоронения останков, могилы до сих пор остаются открытыми — ради т.н. «патриотического воспитания» молодежи.

Согласно официальной версии, раскопки проводятся в рамках уголовного дела о геноциде белорусского народа. Однако в действительности место стало площадкой для регулярных экскурсионных туров. Каждую неделю, по вторникам и средам, учащиеся могилевских колледжей группами направляются к братским могилам — под руководством работников учреждений образования и под контролем прокуратуры. Об этом пишет Mayday.

Так, 4 июня для трех учебных заведений — медицинского, архитектурно-строительного и торгового колледжей — была проведена экскурсия с участием начальника отдела областной прокуратуры Александра Котляренко. Подобные мероприятия проходят регулярно и строго по сценарию: учащимся демонстрируют человеческие кости и фрагменты одежды, оставленные под открытым небом. Члены поискового отряда приподнимают останки перед каждой новой группой, показывают и кладут обратно. Всё это — публично, без попыток закрыть или защитить место.

По словам очевидцев, мероприятия носят явно идеологический характер. Все студенты обязаны пройти через подобную «экскурсию памяти». Так, 10 июня все повторилось вновь — те же кости, тот же маршрут. 

Все это наталкивает на вопрос: почему останки до сих пор не перезахоронены? Времени с момента обнаружения прошло более чем достаточно. Однако, по имеющимся сведениям, прокуратура планирует создание мемориала прямо на месте раскопок, и именно поэтому могилы намеренно оставлены открытыми. Историческая память превращается в элемент визуального воздействия, вместо того чтобы обеспечить достойный покой жертвам нацистского террора.

Ситуация вызывает серьезные этические и юридические сомнения. Правозащитники указывают на возможные нарушения норм гуманного обращения с останками и международных практик по мемориализации массовых захоронений. Более того, использование останков как учебного пособия и элемента пропаганды — явление, вызывающее тревогу и критику со стороны гражданского общества.

Таким образом, под прикрытием расследования геноцида и создания мемориала, белорусские власти в Могилеве, по сути, эксплуатируют останки погибших ради психологического воздействия. Покой умерших отложен на неопределенный срок — в угоду идеологии.

Фото: Mayday

У магілёўскім Сараканайску пракуратура выкапала косці ахвяр Халакосту ды так і пакінула

Навіна ад

Верагодна, у хуткім часе сюды пачнуць прыводзіць школьнікаў, як у музей пад адкрытым небам, і расказваць пра “генацыд беларускага народа”.

Карыстальнік папулярнай суполкі ў Facebook “Магілёў – горад, які быў…” Сяргей Шышкоў апублікаваў фотаздымкі з раскопак у лясным масіве ў Сараканайску – гэта прыватны сектар на заходняй ускраіне абласнога цэнтра, каля Казіміраўкі. На здымках бачна, што раскапаная была вялікая траншэя, даўжынёй у некалькі дзясяткаў метраў. На дне траншэі – рэшткі чалавечых ахвяр. На гэты момант чалавечыя косці так і застаюцца ляжаць пад адкрытым небам, а тэрыторыя раскопак агароджаная засцерагальнай стужкай.

Сараканайск

Гэты лес – месца масавых растрэлаў яўрэяў у 1941 годзе, таму, найбольш верагодна, што гэтае месца якраз ёсць брацкай магілай ахвяр Халакосту. Больш дакладна гэта можна будзе высветліць па прадметным шэрагу, што суправаджае пахаванне. Рэшткі вопраткі, абутку, асабістыя рэчы могуць даць інфармацыю пра дакладны час пахавання, і нават пра нацыянальны склад ахвяр. 

Сараканайск косці

Аднак, прадбачым, што па нядаўняй беларускай традыцыі, месца смутку і жалобы ператворыцца ў інструмент ідэалагічнай апрацоўкі насельніцтва. Сюды, відаць, ужо ў хуткім часе пачнуць вадзіць школьнікаў, каб расказаць ім пра “генацыд беларускага народа” падчас Другой Сусветнай вайны, ігнаруючы тэму Халакосту – як гэта ўжо робіцца ў Палыкавічах.

Фота: “Магілёў – горад, які быў…”

Антычную піцу і рэшткі таксы адкапалі ў Калізеі, і гэта стала навуковай сенсацыяй

Навіна ад

Раскопкі дрэнажнай і каналізацыйнай сістэмы антычнага тэатра Калізей дазволілі прыадкрыць таямніцу харчавання гледачоў падчас прадстаўленняў і баёў гладыятараў на арэне. Упершыню былі знойдзены парэшткі піцы, якую смакавалі на трыбунах старажытныя рымляне.

Як паведаміла агенцтва Reuters, раскопкі праводзіліся ў паўднёвым калектары, які быў заблакаваны і не выкарыстоўваўся з 523 г. да н.э., калі Калізей прыйшоў у заняпад і перастаў быць арэнай. 

Паколькі старажытная сістэма каналізацыі была забітая смеццем і зямлёй, а вада не ўвайшла туды, многія рэчы былі некранутымі альбо заставаліся ў добрым стане. Але каб атрымаць іх, археолагам прыйшлося выкарыстоўваць дыстанцыйных робатаў.

У сістэме дрэнажу арэны было сярод іншага знойдзена насенне інжыра, вінаграду, вішань, ажыны і дыні, а таксама сляды маслін і грэцкіх арэхаў. Адкрылі і парэшткі страў, якія, верагодна, былі прататыпам сучаснай піцы. Прынамсі ўсё ўказвае на гэта. Як мяркуюць вучоныя, усе стравы былі падрыхтаваны проста на трыбунах на імправізаваным барбекю.

Акрамя таго, у дрэнажнай сістэме былі знойдзены рэшткі жывёл, якія выкарыстоўваліся ў бітвах і розных гульнях на арэне: косці мядзведзяў, львоў і ягуараў, а таксама сабак, сярод якіх былі нават таксы.

Сярод іншых знаходак – больш за 50 бронзавых манет канца рымскага перыяду, а таксама срэбная манета каля 170 года нашай эры, адчаканеная ў гонар дзесяцігоддзя праўлення імператара Марка Аўрэліўса.

“Такія знаходкі даюць нам уяўленне пра вопыт і звычкі тых, хто прыходзіў сюды на доўгія прадстаўленні” – сказаў Альфонсіна Русо, дырэктар археалагічнага парку Калізея.

“Знаходка здзівіла” – дырэктар Інстытута гісторыі НАН Беларусі пра артэфакт з княскім знакам Ізяслава

Навіна ад

Донца гаршчка з гербам князя Ізяслава было знойдзенае 13 жніўня на раскопках мінскага гарадзішча. Пра сенсацыйны артэфакт паведаміў стваральнік музею “Стары Менск” Глеб Лабадзенка.

“Сенсацыя на раскопках у Старым Менску – знойдзена донца гаршка з асабістым гербам князя Ізяслава – то бок, гэта канец Х – пачатак ХІ ст., аналагаў няма, гэта першая такая знаходка ў Беларусі!” – напісаў Лабадзенка ў Фэйсбуку. Ягоны допіс падаваў Магілёў.media.

Дырэктар Інстытута гісторыі НАН Беларусі Вадзім Лакіза прызнаецца “знаходка нас здзівіла, таму што гэты сімвал – трызубец, які ўдалося інтэрпрэтаваць як асабісты княскі знак Ізяслава – сына Рагнеды і князя Уладзіміра Святаслававіча”. 

“Вядомы факт, што пасля канфлікту Уладзімір выслаў Рагнеду з сынам на радзіму, але невядома, куды менавіта. Лічылася, што ў Заслаўе. Дарэчы, герб гэтага горада паўтарае знойдзены сімвал. Але ў Заслаўі не знаходзілі падобных знакаў. Знаходка можа сведчыць аб тым, што гэтыя тэрыторыі маглі быць аддадзены Кіевам князю Ізяславу і ўвайшлі ў Полацкае княства ў канцы 10 – пачатку 11 стагоддзя”, цытуе Вадзіма Лакізу выданьне “СБ. Беларусь сегодня”.

Раскопкі гарадзішча на рацэ Менка пачалі з пачатку лета. Паводле Вадзімы Лакізы гэтая мясціна – ўнікальны гісторыка-культурны комплекс ды археалагічны аб’ект для краіны. 

“Найважнейшы для разумення гісторыі беларускай дзяржаўнасці” – адзначае ён. 

Рагвалод, Рагнеда, яе сын Ізяслаў – летапісныя легенды беларускай гісторыі. Кіеўскі князь Уладзімір забіў Рагвалода, бацьку Рагнеды, і гвалтам зрабіў яе жонкай. Яна спрабавала яго забіць, калі дазналася, што ён хоча ажаніцца з іншай. 

Ейнага сына Ізяслава, які за матчыны крыўды кінуўся быў на бацьку з кінжалам, Полацк прызнаў за свайго валадара і так аднавілася полацкая дынастыя Рагвалодавічаў. Другі яе сын Яраслаў, вядомы як Мудры, княжыў у Кіеве.

У Магілёве канчаткова знішчана гістарычная забудова мясцовай больніцы хуткай дапамогі

Навіна ад

На яе месцы выкапаны катлаван пад новы корпус. Разбурэнне старых шпітальных будынкаў выклікала неадназначную рэакцыю краязнаўцаў і шараговых магілёўцаў.

Старажылы крытыкавалі планы знішчэння старых карпусоў

Будаўніцтва новага корпусу наспела даўно, бо шпіталю 220 гадоў, і аднаўляць матэрыяльную базу было неабходна. Крытых пераходаў паміж старымі будынкамі не было. Гэта абцяжарвала аказанне паслуг, замінала аператыўнасці ўзаемадзеяння.

Праектанты, відаць, палічылі, што новыя карпусы дазволяць размясціць у ім усе асноўныя службы і падраздзяленні больніцы, што створыць камфортныя ўмовы працы для медперсаналу і знаходжання пацыентаў.

Разам з тым, іх будаўніцтва выклікала неадназначную рэакцыю магілёўцаў. Старажылы крытыкавалі планы знішчэння старых карпусоў, хай сабе і не ўнесеных у спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў.

Тэрыторыю вінзавода хацелі аддаць больніцы

«Тэрыторыя шпіталя складвалася досыць хаатычна з 1802 года, – распавядае доктар, які адпрацаваў у шпіталі больш за 40 гадоў. – Двор быў забудаваны несіметрычна лячэбнымі і гаспадарчымі будынкамі. Але ў гэтай неўпарадкаванасці была свая прывабнасць».

Суразмоўца параўноўвае іх з старой забудовай Прагі і Вільні, дзе «блытаніна вуліц і ёсць той самай прывабнасцю».

«Навошта было знішчаць старое, калі праз плот тэрыторыя вінзаводу, якую раней планавалі аддаць больніцы?», – пытаецца ён.

Знішчана гістарычная мясціна ў цэнтры гораду

Да меркаванняў мясцовых краязнаўцаў звыкла не прыслухаліся. У выніку 4 старыя шпітальныя карпусы бязлітасна знеслі.

«Яны, вядома ж, патрабавалі рамонту, былі шэрыя і нудлівыя, – згадвае пацыентка, якая лячылася ў больніцы, – Але хворыя любілі ў добрае надвор’е адпачываць у двары, ад якога мала што цяпер засталося. Ім падабалася хадзіць па тых крывых пераходах».

«Нават са зламанай нагой выходзіла, – дадае яна. – Будынкі былі не надта высокія, суразмерныя з людзьмі. Вока адпачывала…».

Са старымі карпусамі звязана шмат добрых гісторый пра аказанне дапамогі пацыентам, пра нашых старых дактароў, а ў новых яны яшчэ толькі будуць нараджацца, – кажуць медсёстры больніцы.

Пакуль вынік будаўніцтва – знішчэнне даўно сфармаванай мясціны ў цэнтру гораду. Якімі будуць новыя карпусы пакажа толькі час.