Раскопкі дрэнажнай і каналізацыйнай сістэмы антычнага тэатра Калізей дазволілі прыадкрыць таямніцу харчавання гледачоў падчас прадстаўленняў і баёў гладыятараў на арэне. Упершыню былі знойдзены парэшткі піцы, якую смакавалі на трыбунах старажытныя рымляне.
Як паведаміла агенцтва Reuters, раскопкі праводзіліся ў паўднёвым калектары, які быў заблакаваны і не выкарыстоўваўся з 523 г. да н.э., калі Калізей прыйшоў у заняпад і перастаў быць арэнай.
Паколькі старажытная сістэма каналізацыі была забітая смеццем і зямлёй, а вада не ўвайшла туды, многія рэчы былі некранутымі альбо заставаліся ў добрым стане. Але каб атрымаць іх, археолагам прыйшлося выкарыстоўваць дыстанцыйных робатаў.
У сістэме дрэнажу арэны было сярод іншага знойдзена насенне інжыра, вінаграду, вішань, ажыны і дыні, а таксама сляды маслін і грэцкіх арэхаў. Адкрылі і парэшткі страў, якія, верагодна, былі прататыпам сучаснай піцы. Прынамсі ўсё ўказвае на гэта. Як мяркуюць вучоныя, усе стравы былі падрыхтаваны проста на трыбунах на імправізаваным барбекю.
Акрамя таго, у дрэнажнай сістэме былі знойдзены рэшткі жывёл, якія выкарыстоўваліся ў бітвах і розных гульнях на арэне: косці мядзведзяў, львоў і ягуараў, а таксама сабак, сярод якіх былі нават таксы.
Сярод іншых знаходак – больш за 50 бронзавых манет канца рымскага перыяду, а таксама срэбная манета каля 170 года нашай эры, адчаканеная ў гонар дзесяцігоддзя праўлення імператара Марка Аўрэліўса.
“Такія знаходкі даюць нам уяўленне пра вопыт і звычкі тых, хто прыходзіў сюды на доўгія прадстаўленні” – сказаў Альфонсіна Русо, дырэктар археалагічнага парку Калізея.
Вялікалітоўскі дзяржаўны і вайсковы дзеяч, пісьменнік. Староста аршанскі, ваявода смаленскі (з 1579).
У вайне з Масковіяй, у 1562 годзе, на чале атраду з 300 конных разбіў пад Чарнігавам 2000 рускіх, а на чале 1400 кавалерыстаў, узяў штурмам Чарнігаў, разбіў маскоўскі атрад на рацэ Сноў.
У 1564 годзе праявіў сябе ў баях пад Полацкам, Смаленскам, у 1565 годзе правёў рэйд па Севершчыне, у 1568 – па Смаленшчыне. Выцягнуў частку смаленскай залогі і разбіў яе ў полі. Пасля спустошыў тэрыторыю Масковіі ажно да Вязьмы.
За свае заслугі ад караля Жыгімонта Аўгуста атрымаў замак і места Чарнобыль з ваколіцамі (адсюль другая частка прозвішча) і Аршанскае староства.
У 1581 захапіў Холм, правёў рэйд на Вялікі Ноўгарад, захапіў Старую Русу, правёў смелую атаку на Ржэў, непасрэдна пагражаючы Івану Жахліваму.
Аўтар лістоў на старабеларускай мове з выкарыстаннем прыказак і прымавак, народных сродкаў гумару і сатыры – помніка старабеларускай эпісталярнай літаратуры XVI стагоддзя.
Частка лістоў надрукавана ў зборніку «Zrzódła do dziejów polskich» у 1848 годзе.
Стольнік, падскарбі вялікі літоўскі, гетман польны літоўскі, генерал артылерыі.
Адміністратар Алыцкай і Магілёўскай эканоміяў.
У вайну 1648-1651 гадоў з казакамі, удзельнічаў ва ўзяцці Пінска, аблозе Бабруйска, бітве пад Лоевам. У 1651 годзе ў бітве пад Чарнобылем разбіў казацкае войска палкоўнікаў Антонава і Адамовіча.
Удзельнік вайны з Масквіяй 1654-1667. У Кейданах падпісаў шведска-літоўскую унію, хаця выступіў за захаванне уніі ВКЛ з Каралеўствам Польскім.
У 1656 годзе на асабістыя сродкі сабраў некалькі харугваў і ў змаганні са шведамі дайшоў да Варшавы. 8 кастрычніка 1656 пад Просткамі дашчэнту разбіў брадэнбургскае і шведскае войска, у 1658 змагаўся са шведамі на Інфлянтах і Жамойці.
Увосень 1658 у бітве з маскоўскім войскам пад Вільняй трапіў у палон. Больш за тры гады правёў у няволі ў Маскве.
Злачынна забіты ўзбунтаванымі салдатамі пад Астрыном у Лідскім павеце пад час перамоў.
Беларускі археолаг, фалькларыст, этнограф, дыялектолаг.
Арыштаваны царскімі ўладамі ў 1809 году за выказванні прыхільнасці да антыпрыгонніцкіх ідэй Напалеона. Зняволены ў Петрапаўлаўскай крэпасці, пазбаўлены шляхецтва і накіраваны жаўнерам у Омск, потым ў Бабруйскую крэпасць.
У 1811 годзе ў Бабруйску імітаваў утапленьне і ўцёк у Варшаву, дзе ўступіў у францускую армію.
Падарожнічаў па Беларусі, Польшчы, Украіне, працаваў у архівах і бібліятэках, даследаваў гарадзішчы ў Полацку, Віцебску, Тураве, Бабруйскім павеце, каля Магілёва і іншых, рабіў запісы фальклору, абрадаў, мясцовых дыялектаў.
14 снежня 1818 года ўпершыню ў Беларусі атрымаў ад Віленскага ўніверсітэта адкрыты ліст на права раскопак.
Адным з першых абгрунтаваў ідэю славянскай агульнасці ў дагістарычны час.
Заснавальнік гістарычнай геаграфіі ў Беларусі, першым пачаў складаць «Славянскую геаграфію», першым узяўся за вывучэнне старажытных шляхоў зносінаў.
Яго фальклёрны архіў паралельна са зборам серба Вука Караджыча — першы і найбагацейшы збор фальклору славянскіх народаў.
Шырокую вядомасць яму пренесла кніга «Пра славяншчыну да хрысьціянства» і іншыя працы.
Паўстанне ў Царстве Польскім, Беларусі і Літве ў 1830-1831 гадах за аднаўленне Рэчы Паспалітай у межах 1772. Баявыя дзеянні з боку паўстанцаў вяліся ад імя Сейма і Урада Царства Польскага.
Паўстанне выбухнала ў сувязі з намерам Мікалая I паслаць польскае войска на падаўленне рэвалюцыі ў Францыі і Бельгіі. Сейм заклікаў да паўстання насельніцтва ўсіх тэрыторый былой Рэчы Паспалітай.
У студзені 1831 года князь Адам Ежы Чартарыйскі стаў старшынёю польскага Нацыянальнага Урада, сейм прыняў акт аб пазбаўленні Мікалая I і членаў яго сям’і правоў на польскі трон.
На пачатку жніўня 1831 года на ўсёй тэрыторыі Беларусі паўстанне было падаўлена. Пасля чаго былі зачынены Віленскі ўніверсітэт (да 1904), на Полацкім царкоўным саборы скасавана (1839) унія з аўтаматычным пераводам усіх уніятаў у праваслаўе, скасавана (1840) дзеянне Статута 1588 года, пачалося ўзмацненне палітыкі русіфікацыі беларускіх земляў.
Пісьменнік, этнограф, фалькларыст, літаратуразнавец, антраполаг.
Вывучаў гарадзішчы на Койданаўшчыне. Працаваў у Маскоўскім універсітэце, прафесарам кафедры беларускай літаратуры і этнаграфіі БДУ.
Адзін з заснавальнікаў часопісу «Этнографическое обозрение».
У 1918-1921 гадах чытаў курс беларускай і ўкраінскай літаратур у Маскоўскім універсітэце, удзельнічаў у рабоце камісіі па арганізацыі БДУ.
Член Беларускага навукова-культурнага таварыства ў Маскве, супрацоўнічаў з Беларускім нацыянальным камісарыятам і Беларускім пададдзелам аддзелу асветы нацыянальных меншасцяў Народнага камісарыяту асветы РСФСР.
Пісаў на беларускай, польскай і рускай мовах, на палескай гаворцы.
Фізікахімік, акадэмік АН Беларусі. Доктар хімічных навук, прафесар. Заслужаны дзеяч навук.
Працаваў у Інстытутах хіміі, фізыка-арганічнай хіміі, акадэмікам-сакратаром Аддзялення хімічных і геалагічных навук АН Беларусі.
Вёў даследаванні па вывучэнні кінэтыкі працэсаў акіслення арганічных рэчываў. Устанавіў механізм спалучанага з акісленнем дэкарбаксіліравання смаляных, мона- і дыкарбонавых кіслот, іх этэраў і іншых вытворных. Распрацаваў метады сінтэзу двухатамных фенолаў і галагенавытворных араматычных кіслот.
Беларускі палітык, дзеяч беларускага нацыянальнага руху.
Скончыла вучэльню ў Буйнічах каля Магілёва, пасля чаго вытрымала іспыты на годнасць хатняй настаўніцы рускай мовы і геаграфіі.
Член ЦК Беларускай сацыялістычнай грамады, дэпутат Петраградскага Савета рабочых і сялянскіх дэпутатаў, член рэвізійнай камісіі Цэнтральнай Рады беларускіх арганізацый у Мінску. Удзельніца І Усебеларускага з’езда.
Член Народнага сакратарыята БНР, займала пасаду народнага сакратара апекі. Намеснік старшыні Народнай Рады БНР.
У 1937 г. арыштавана НКУС, прыгаворана да 10 гадоў лагераў.
Беларускі мовазнавец, палітык, пісьменнік, перакладчык. Кандыдат філалогіі. Акадэмік АН Беларусі.
Аўтар першай агульнапрынятай граматыкі беларускай мовы.
Адзін з лідараў Беларускай сацыялістычнай грамады.
Аўтар праекта аўтаноміі Беларусі. За грамадска-палітычную дзейнасць у Заходняй Беларусі пазнаў пераслед польскіх уладаў. У верасні 1933 года быў абмяняны на вязня Салавецкага лагера, беларускага драматурга Ф. Аляхновіча.
У СССР працаваў загадчыкам аддзела Польшчы і Прыбалтыкі ў Міжнародным аграрным інстытуце ў Маскве.
6 траўня 1937 года арыштаваны, 5 студзеня 1938 «двойкай» НКУС і Пракуратуры СССР прыгавораны да расстрэлу. Даследчык Л. Маракоў мяркуе, Тарашкевіч загінуў у часе катаванняў.
Даследчык грамат XII стагоддзя, гістарычнай граматыкі беларускай мовы. Аўтар першай «Беларускай граматыкі для школ» – галоўнага падручнікама па беларускай мове ў часы беларусізацыі 1920-х гадоў.
Пераклаў на беларускую мову «Іліяду» Гамера і «Пана Тадэвуша» А. Міцкевіча.
Імем вучонага названы вуліцы ў Маладзечне, Радашковічах, Мінску, ліцэй у польскім Бельску Падляскім. У Вільнюсе ўсталявана памятная дошка.
wikimedia.org
1943 год. Паводле аператыўнай зводкі Саўінфармбюро на працягу 29 лістапада паміж рэкамі Сож і Днепр, на паўночны захад ад Гомеля, савецкія войскі з баямі занялі больш за 40 населеных пунктаў. Сярод іх буйныя населеныя пункты Чамышэль, Наркаўшчына, Дубовіца, Ветвіца, Дзербічы, Гаўлі, Наспа, Ясная Паляна, Ялянец, Кленавіца, Смычок.
Паміж рэкамі Днепр і Бярэзіна войскі занялі населеныя пункты Шыхава, Стрэшын, Ліпы, Марс, Першамайскі, Касакоўка, Ляды, Заброддзе.
Беларускі каталіцкі святар, грамадскі і культурны дзеяч, асветнік, культуролаг, выдавец і публіцыст.
Скончыў рымска-каталіцкую духоўную акадэмію ў Петраградзе. Святар з 1914 года. У Петраградзе ўзначальваў беларускі гурток, супрацоўнічаў з беларускім газетамі «Светач», «Дзянніца», «Гоман».
Адзін з заснавальнікаў і лідараў Хрысціянскай дэмакратычнай злучнасці, адзін з ініцыятараў правядзення з’езда беларускага каталіцкага духавенства ў Мінску (1917).
Адным з першых перайшоў да казанняў на беларускай мове пры правядзенні набажэнстваў.
Пасол польскага сейма, намеснік старшыні Беларускага пасольскага клуба. Адстойваў нацыянальныя, сацыяльныя і рэлігійныя правы заходне-беларускага насельніцтва. За дабрачынную дзейнасць яго называлі «вялікім філантропам».
Аўтар літаратурных партрэтаў дзеячаў айчыннай гісторыі і культуры, кніг і брашур з распрацоўкай нацыянальнай гістарыяграфічнай канцэпцыі, кнігі «Доктар Францішак Скарына — першы друкар беларускі».
Адмаўляў палажэнне пра гвалтоўнае далучэнне заходне-рускіх зямель да ВКЛ.
Пытанні гісторыі беларускага народа разглядаў у працах «Вітаўт Вялікі і беларусы», «Кастусь Каліноўскі: “Мужыцкая праўда” і ідэя незалежнасці Беларусі», «Да гісторыі беларускага палітычнага вызвалення». Даследчык нацыянальнай асветы, беларускага нацыянальнага адраджэння. Аўтар падручніка па айчыннай гісторыі для пачатковай школы.
У 1949 годзе (у другі раз) арыштаваны, асуджаны на 25 гадоў пазбаўлення волі, сасланы ў лагер у Іркуцкую вобласць, дзе і памёр.
wikimedia.org
1961 год. У ноч з 29 на 30 лістападапа загаду гродзенскіх камуністаў расійскімі сапёрамі ўзарваныГродзенскі фарны касцёл.
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі, Фара Вітаўта — каталіцкі храм, збудаваны ў 1389 годзе ў гатычным стылі. Пазней неаднаразова перабудоўваўся пры Аляксандры, карелеве Боны. У 1584-1587 гадах замест драўлянага храма па загадзе Стэфана Баторыя побач быў узведзены новы мураваны храм. У 1804 годзе касцёл перароблены пад праваслаўную царкву, набыў рысы класіцызму і пазней пераасвячоны ў сабор Святой Сафіі. Да 1899 года перабудаваны ў псеўдарускім стылі.
У гістарычнай вобласці Таскана археолагі адкапалі адразу 24 старажытныя бронзавыя скульптуры, якія выдатна захаваліся.
Столькі статуй адразу яшчэ ніколі ў Італіі не знаходзілі. Апошняе адкрыццё падобнай каштоўнасці адбылося 50 гадоў таму. Частка экспертаў лічаць, што патэнцыйна знаходка можа “перапісаць гісторыю” і істотна дапоўніць нашы веды аб Старажытным Рыме – піша BBC.
Італьянскія археолагі нечакана для сябе выявілі 24 старажытныя статуі старажытнарымскіх багоў – Гігею, Апалона і іншых узростам каля 2300 гадоў. Скульптуры знайшлі ў раёне руін старажытнарымскіх лазняў у камуне Сан-Кашана-дэі-Баньі, у правінцыі Сіена, прыкладна за 160 км ад Рыма.
Адкапалі творы мастацтва непасрэдна пад старажытнарымскімі тэрмамі, разам з 6000 бронзавымі, сярэбранымі і залатымі манетамі. Джакапо Таболі, малодшы прафесар Універсітэта для замежнікаў у Сіене, які ўзначальвае археалагічныя працы, мяркуе, што статуі маглі пагрузіць у тэрмальныя воды ў рамках нейкага рытуалу. “Ты даеш нешта вадзе, таму што спадзяешся, што вада дасць табе нешта наўзамен” – тлумачыць ён псіхалогію насельнікаў старажытнага свету.
Перыяд з другога стагоддзя да нашай эры да першага стагоддзя нашай эры быў для старажытнай Тасканы часам, калі правінцыя з этрускай стала старажытнарымскай. Таболі адзначае, што так шмат этрускіх і старажытнарымскіх статуй з бронзы і тэракоты ў Італіі яшчэ не знаходзілі.
“Гэта ўнікальна яшчэ і таму, што большасць да гэтага часу выяўленых намі статуй гэтага перыяды былі тэракотавымі” – дадае навуковец.
Масіма Асанна, кіраўнік упраўлення дзяржаўных музеяў Італіі, называе знаходку найважнейшай з 1972 года. Тады археолагі знайшлі бронзавых “ваяроў з Рыачэ” – пару, якія адлюстроўвалі ваяроў, скульптур з бронзы, зробленых у 460-450 гадах да н. э. “Гэта безумоўна адна з самых значных бронзавых знаходак у гісторыі старажытнага Міжземнамор’я” – кажа ён.
Зараз статуі закансервуюць і адрэстаўруюць у лабараторыі найбліжэйшага горада Гросетта, а затым выставяць у музеі Сан-Кашана-дэі-Баньі.
Беларускі этнограф, географ, фалькларыст. Акадэмік АН СССР, Сакратар Аддзялення Рускага геаграфічнага таварыства, аўтар прац па этнографіі якутаў і эвенкаў, складальнік слоўніка якуцкай мовы, «бацька» якуцкай літаратуры.
За ўдзел у народніцкім руху быў сасланы ў Якуцію (1881).
Даследаваў геаграфію, фальклор і мову, супрацоўнічаў з Усходне-Сібірскім аддзяленнем Рускага геаграфічнага таварыства.
Памёр у 1934 годзе. Пахаваны на ленінградскіх Смаленскіх лютэранскіх могілках.
Працаваў рэдактарам на Беларускім радыё, у рэдакцыях часопісаў «Нёман», «Родная прырода», газеты «Літаратура і мастацтва», у выдавецтве «Юнацтва».
Перакладчык з балгарскай мовы твораў І. Давыдкава, С. Страціева , А. Стаянава, Б. Апрылава, Н. Хайтава, Д. Цончава, І. Радзічкава, І. Мілева і іншых аўтараў.
Беларускі жывапісец і графік. Заслужаны дзеяч мастацтваў.
Працавала ў станкавым жывапісе, кніжнай і станкавай графіцы, манументальна-дэкаратыўным мастацтве. Аформіла шэраг кніжных выданняў.
Аўтар партрэтаў І. Мележа, У. Дубоўкі, І. Шамякіна, Цёткі, А. Макаёнка, М. Танка, Янкі Купалы, М. Багдановіча, Еўфрасінні Полацкай, Ф.Скарыны, П. Мсціслаўца і іншых выбітных ураджэнцаў Беларусі.
Беларускі кінарэжысёр і сцэнарыст. Народны артыст Беларусі і СССР. Лаўрэат многіх прэмій СССР, Польшчы, кінафестываляў.
Вязень канцлагера на Рэйне.
Этапнымі яго работамі былі экранізацыі «Палескай хронікі» І. Мележа «Людзі на балоце», «Подых навальніцы», апавядання І. Тургенева «Жыццё і смерць двараніна Чартапханава».
Сярод ваеных і гістарычных фільмаў найбольш значныя: «Я родам з дзяцінства», «Сыны ідуць у бой», «Пераправа», «Чорны бусел», «Шляхціц Завальня».
Здымаў фільмы з удзелам Ул. Высоцкага, з якім сябраваў.
Уключаны ЮНЕСКА ў лік 50 кінематаграфістаў свету, з якіх складаўся Ганаровы камітэт па святкаванню 100-годдзя кінематаграфіі.
Доктар геолага-мінералагічных навук, прафесар. Лаўрэат Прэміі НАНБ за цыкл прац «Разломы і лінеаменты зямной кары Беларусі». Дырэктар Інстытута прыродакарыстання.
Выхаванец геаграфічнага факультэта БДУ.
Распрацаваў спосаб рэканструкцыі амплітуд неатэктанічных рухаў старажытнамацерыковага абледзянення і канцэпцыю неатэктанічнага развіцця і найноўшай геадынамікі тэрыторыі Беларусі.
Выканаў неатэктанічнае раянаванне Заходняй і Цэнтральнай Еўропы
Аўтар 250 навуковых прац, у тым ліку 13 манаграфій, уключаючы «Культавыя і гістарычныя валуны Беларусі».
Беларускі грамадскі і культурны дзеяч, малодшы братЯкуба Коласа.
Удзельнік нацыянальнага руху Беларусі, выкладчык Мінскай беларускай гімназіі.
З 1944 года ў эміграцыі. Актыўны дзеяч Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы ў ЗША, член рэдакцыі часопіса «Беларус», рэдактар часопіса «Голас Царквы».
Пахаваны на беларускіх могілках у Іст-Брансуіку ў штаце Нью-Джэрсі.
У яго гонар Якуб Колас назваў свайго малодшага сына Міхася (1926-2020).
2022 год. Сонечнае зацьменне.
У выпадку яснага надвор’я паміж 12:24 і 14:51 можна будзе назіраць сонечнае зацьменне ў Беларусі, іншых краінах Еўропы, Блізкага Усходу, Цэнтральнай Азіі, на паўночным усходзе Афрыкі, у паўночна-ўсходняй частцы Атлантычнага акіяна.
Гэтае зацьменне будзе частковым, дыск Месяца не закрые Сонца поўнасцю.
Наступнае зацьменне Сонца адбудзецца 20 красавіка 2023 г. і будзе поўным, але яго паласа па тэрыторыі Беларусі не пройдзе.
Усе назіранні за Сонцам неабходна праводзіць з выкарыстаннем сонечнага святлафільтра.
“Вампірша” з могілак на поўначы Польшчы ажывіла старажытныя паданні.
У польскай вёсцы П’ен каля Быдгашча былі знойдзены астанкі жанчыны, якую ахрысцілі “вампіршай”. На могілках XVII стагоддзя цела жанчыны было прыціснутае да зямлі сярпом, перакінутым праз горла. У дадатак на вялікі палец нагі быў надзеты замок, верагодна, каб перашкодзіць ёй “паўстаць з мёртвых”. Даследчыкі звярнулі ўвагу – адзін з пярэдніх зубоў вытыркаў з яе сківіцы.
Навукоўцы лічаць, што, мясцовыя жыхары баяліся, што нябожчыца паспрабуе ажыць і пачне пераследаваць жывых. Відаць, дзеля таго, каб перадухіліць гэта, баязлівыя людзі XVII стагоддзя змясці на яе горла серп. Ён ляжаў не плазам, а ўпіраўся ў цела жанчыны вастрыём.
Гледзячы па рэштках адзення, гэтая жанчына пры жыцці належала да мясцовай эліты. На галаве памерлай была шаўковая шапачка, якая ўказвала на яе высокі сацыяльны статус.
Не зусім зразумела, чаму людзі, якія хавалі яе, так баяліся, што яна паўстане з мёртвых. Але яны зрабілі ўсё, каб гэтага не адбылося. Так яе, галава была б адрэзана або пашкоджана, калі б яна паспрабавала падняцца з магілы – тлумачыць кіраўнік раскопак археолаг Дарыюш Паліньскі з Універсітэта Мікалая Каперніка.
У дадатак да сярпа вакол вялікага пальца левай нагі жанчыны быў навешаны трохкутны замок. Гэта сведчыць аб тым, што людзі, якія хавалі яе, баяліся, што яна можа ўваскрэснуць з магілы.
Выяўленне «жанчыны-вампіра» у П’ене адбылося праз сем гадоў пасля таго, як астанкі пяці іншых меркаваных вампіраў былі выяўлены ў горадзе Драўска ў 150 кіламетрах ад месца знаходкі.
Еўрапейцы пачалі верыць у існаванне вампіраў і баяцца іх яшчэ з XI стагоддзя, і для барацьбы з імі ўлады ўвялі спецыяльныя пахавальныя цырымоніі, якія ўжываліся да XVII стагоддзя.
Серп – традыцыйная сельскагаспадарчая прылада. Забабоннымі палякамі ў 1600-х гадах яна выкарыстоўвалася, каб паспрабаваць утрымаць памерлага чалавека, які лічыўся вампірам, у магіле. Лічылася, што так ён не зможа вярнуцца з памерлых на гэты свет. Раней гэта было вядома ў тэорыі з легенд і паданняў, а цяпер становіцца даказаным артэфактам.
“Іншыя спосабы абароны ад вяртання мёртвых уключаюць адсячэнне галавы або ног, памяшчэнне памерлага тварам уніз, спальванне і разбіванне каменем” – заявіў Паліньскі.
На Беларусі
Беларускія легенды пра ваўкалакаў і вампіраў таксама запісаны этнографамі і антыкварамі (так, яны тады і гэтым займаліся) у ХІХ стагоддзі. А вось сродкі барацьбы з вампірамі ў нашых легендах іншыя.
На беларускіх землях часцей фігуруе асінавы кол, які ўбіваўся ў магілу пасля пахавання вампіра ці ведзьмара. Лічылася, што асіна – дрэва, якое адбірае энергію, і ўбіты асінавы кол не дазволіць вампіру ці вядзьмарцы ажыць і вярнуцца ў наш свет.
