У Быхаве бядуюць, што вандалы зламалі альтанку і не зважаюць на разбурэнне мясцовага замку і будынку сінагогі

Альтанку паставілі ў парку 50-годдзя Перамогі гады тры таму і, як кажуць мясцовыя жыхары, для іх яна была ўлюблёным месцам адпачынку. Яе выкарыстоўвалі для сваіх выступленняў мясцовыя музыкі на гарадскіх святах. Упадабала яе і моладзь, якая вечарамі гуртавалася ў ёй.

bykhov.by

«Можна падумаць, што тут пранёсся ўраган. Скасавураную канструкцыю бачна здалёк. Цалкам вырваны цэлы пралёт. Унутры і звонку раскіданы рэшткі агароджы», – апісвае стан альтанкі мясцовая раёнка «Маяк Прыдняпроўя».

Адзначаецца, што ў парку высаджвалі сямейныя алеі, ставілі арыгінальныя лаўкі «прымірэння і сяброўства». Шмат моладзі прываблівала воркаўт-пляцоўка. А нядаўна тут адкрылі інтэрактыўную пляцоўку «Сувязь пакаленняў». Усё гэта ўпарадкоўвалася вакол альтанкі.

Паводле «Маяка Прыдняпроўя», мясцовая міліцыя разбіраецца ў сітуацыі. Матэрыялы аб пашкоджанні дзяржаўнай маёмасці перададзеныя ў РАУС.

Мясцовыя жыхары, аднак, звяртаюць увагу, што першай ад вандалаў пацярпела не альтанка, а таямніча зніклі лаўкі на Алеі Гарадоў, падораныя Быхаву да Дня пісьменнасці ў 2013 годзе.

На падрыхтоўку Быхава да Дня пісьменнасці ў 2013 годзе было выдзелена 200 мільярдаў недэнамінаваных рублёў. Запомніўся той фэст тым, што мясцовыя помнікі архітэктуры, на рэстаўрацыю якіх сродкаў няма, «упакавалі» банернымі сеткамі. 

Банэрамі былі схавалі будынак сінагогі і муры замку. На яго тэрыторыі паказушна адрамантавалі дзве вежы. Помнікі архітэктуры закансерваваныя. Уваходы заблакаваныя, бо знаходзіцца ў будынках небясьпечна. 

Пашкоджаная альтанка знаходзіцца за некалькі сот метраў ад знакавых для Быхава камяніц. Яны стаяць у горадзе некалькі сот гадоў і славяць яго ня столькі сваёй прыгажосьцю, колькі станам.

фота: hawat.by

Знішчаны будынак апошняй мсціслаўскай сінагогі – раней яго патаемна прадалі за бясцэнак (фота)

Помнік архітэктуры, які перажыў нацысцкую акупацыю, не вытрымаў абыякавасці сучаснікаў.

Мсціслаў з кожным годам замацоўвае за сабой сумнеўную славу лідара знішчэння архітэктурных помнікаў на Магілёўшчыне. Яшчэ не прайшоў шок ад разбурэння касцёлу езуітаў, як стала вядома пра знішчэнне апошняй мсціслаўскай сінагогі.

 

Будынак бажніцы быў узорам мураванага яўрэйскага правінцыйнага дойлідства. Але не меў ахоўнага статусу

Будынак сінагогі не быў унесены ў Рэспубліканскі спіс гісторыка-культурных каштоўнасці Беларусі. Мясцовая ўлада не парупілася, каб у яго быў ахоўны статус. Паколькі ён яго не меў, то Таварыства аховы помнікаў не ведала пра намеры яго знішчыць. Мсціслаўскай грамадскасці пра тое стала вядома ў самы апошні момант. Нягледзячы на звароты краязнаўцаў у раённую адміністрацыю з просьбай адкласці разбурэнне старажытнага будынку ён усё ж быў знесены.

Мураваны будынак былой бажніцы стаяў на вуліцы Леніна, якая вядзе ад гарадскога цэнтру да кагальнага калодзежа. Назва тутэйшай крыніцы нагадвае пра яўрэйскую спадчыну.

Знішчаную сінагогу пабудавалі ў пачатку ХХ стагоддзя. Яна была ўзорам мураванага яўрэйскага правінцыйнага дойлідства. Будынак перажыў нацысцкую акупацыю, калі вынішчаліся не толькі яўрэі, але і памяць пра іх.

Мясцовыя жыхары цвердзяць, што знесеная будыніна была ў неблагім стане, аднак вымагала рамонту і рэстаўрацыі. Бажніца пуставала і заставалася працяглы час безгаспадарнай.

 

Замест бажніцы – мыйня

Паводле навукоўца Алега Трусава, бажніца стаяла на тэрыторыі колішняга сярэднявечнага гарадскога пасаду. Каля яе знаходзяць мноства артэфактаў. Паколькі новы гаспадар распачаў земляныя работы, то археолагам варта тэрмінова арганізаваць нагляд за іх правядзеннем. Пакуль жа спецыялістаў там не заўважалі.

Па словах мясцовых жыхароў, улады ціхенька правялі тэндар і прадалі будынак сінагогі за адну базавую велічыню.

«Каб пра гэта было шырока вядома, мы б самі набылі будынак і даглядалі б яго, а можа выкупілі б яго самі яўрэі. Быў нават праект з канкрэтнымі прапановамі размяшчэння ў ім галерэі з работамі тутэйшых мастакоў», – з сумам канстатуе адзін з мясцовых актывістаў.

«Але, працягвае ён, тады кошт будынку быў празмерна высокім. Цяпер жа яго прадалі за нішто. Складаецца ўражанне, што яго наўмысна так доўга прыхоўвалі, каб прадаць за сімвалічныя грошы сваім людзям. А як толькі мы пачалі пратэставаць, то адразу ж яго і знеслі. Цяпер нібыта плануюць тутака пабудаваць мыйню аўтамабіляў»

«Улада жыве асобна ад людства», лічыць яшчэ адзін мсціславец. Ён мяркуе, што  людзі ні на што не ўплываюць і таму “маем такія абуральныя вынікі”.

 

На святы грошы хапае на рэстаўрацыю не

Звычайна ўлады ў выпадку разбурэння ці заняпаду старажытных будынкаў спасылаюцца на недахоп грошай. У Мсціславе ж іншая сітуацыя. Тут узвялі цэлы драўляны замак на замкавай гары, які стаў турыстычным аб’ектам.

Чаму фінансавання хапае на святы і на новабуды, а бракуе на захаванне сапраўдных аўтэнтычных помнікаў. Гэта пытанне хвалюе рупліўцаў захаваньня архітэктурных славутасцяў Мсціслава.

Мсціслаў стаў адным з лідараў у краіне па колькасці знішчаных архітэктурных помнікаў. Рэстаўрацыя кармеліцкага касцёла прыпынілася яшчэ ў пачатку 1990-х. Яго фрэскі паціху знішчаюцца. У першы год ХХІ стагоддзя да свята пісьменства ўлады разбурылі некалькі драўляных і мураваных помнікаў. Сцены езуіцкага касцёла разбурыліся ў 1917 годзе з-за неправядзення супрацьаварыйных і ахоўных работ. Ў 2022 годзе разбурылі апошнюю сінагогу.

 

Гісторыя мсціслаўскага габрэйства сыціла

Мсціслаў, як і большасць гарадоў і мястэчак Беларусі здаўна быў вядомым цэнтрам пражывання яўрэйскай грамады. Паводле перапісу 1897 года ў Мсціслаўскім павеце пражывала каля ста тысяч жыхароў, з іх яўрэяў 16733, а ў самім Мсціславе жыло 5076 яўрэяў з 8514 жыхароў гораду. Яўрэйская грамада жыла сваім жыццём, што адлюстроўвалася і ў будынках. У 1910 у Мсціславе было 11 пераважна драўляных сінагог, прыватнае жаночае вучылішча, могілкі, а ў 1912 утварылася яшчэ і яўрэйскае пазыкова-ашчаднае таварыства.

Паступова ў ХХ стагоддзі мясцовая абшчына зменшылася, але па сябе ў спадчыну беларусам пакінула не толькі знакаміты кагальны калодзеж пад Мсціслаўскім замкам, але і некалькі будынкаў сінагог. Яны б і сёння маглі ўпрыгожваць горад, але правядзенне свята пісьменства ў 2001 годзе  дало мясцовай уладзе  падставы для наўмыснага разбурэння самай вялікай і адметнай Мсціслаўскай сінагогі. У арганізатараў свята да яе рэстаўрацыі рукі не дайшлі, і ім лягчэй было знішчыць помнік архітэктуры, чым займацца яго адраджэннем.

 

Разрисовавший в Бобруйске синагогу символами «Z» задержан

Милиция его нашла, он признался и извинился перед раввином. Известно, что это бобруйчанин, пишет газета “Вечерний Бобруйск”. Издание отмечает, что эту новость сообщил бобруйский раввин Шауль Хабабо.

Подробностей, что грозит задержанному пока нет.

О том, что на стене синагоги-музея появились буквы «Z», в 6 вечера 2 мая бобруйской еврейской общине сообщили из Израиля – там появилась эта информация в интернет-пабликах.

фото: bobruisk.ru

Неизвестные нарисовали буквы «Z» на фасаде старой синагоги в Бобруйске

О том, что на стене синагоги-музея появились буквы «Z», в 6 вечера выходного дня бобруйской еврейской общине сообщили из Израиля – там появилась эта информация в интернет-пабликах, пишет Вечерний Бобруйск.
Член общины Сергей попросил своего друга Дмитрия съездить и попробовать убрать надписи, тот сразу приехал. За этим делом Дмитрия и застал корреспондент «ВБ». На парадной стене синагоги, выходящей на Чонгарскую, синей краской были нарисованы три буквы «Z», одна из них «задом наперед». Как рассказала хозяйка соседнего дома Елена, надписи появились в субботу вечером между 18.00 и 20.00. На воротах ее дома (Чонгарская, 29) нарисовали то же самое.

Елена никуда об этом не сообщала, в воскресенье подобрала средство и смыла «зэт» со своих ворот. Она недавно сделала ремонт дома и ворот, поэтому особенно возмущена:

– Это же надо! Зачем так поганить? А мы ремонт только что сделали… Боялась, что, смывая их каракули, и ворота свои испорчу. Но обошлось.

Дмитрий пробовал смыть краску ацетоном – не получалось, она въелась в поры и трещины кирпичей. Металлической щеткой дело пошло лучше. Вскоре Сергей привез специальный удалитель лакокрасочных покрытий, с ним и с упорным трудом щеткой дело пошло.

Тем временем бобруйский раввин Шауль Хабобо вызвал милицию. К ее приезду от трех «зэт» остались только частичные следы.

По мнению Дмитрия, чтоб очистить стену полностью, нужна мойка высокого давления. А чтоб выразить свое отношение к поступку неизвестных, ни у Дмитрия, ни у Сергея «печатных» слов не нашлось.