Удивительный Краснопольский – как удержаться после сокрушительных ударов

Mogilev.media представляет очередной экономический анализ одного из районов Могилевской области. Изучаем, как неожиданно держится на плаву Краснопольский район, после Чернобыля и потери 70% населения. Предыдущий анализ, про бессмысленный Дрибинский район, читайте здесь.

Краснопольский район по-своему уникален: удельный вес в выручке от реализации на 27,7 % составляет лесное хозяйство, а вот сельское хозяйство – 16,1 % и только 14,4 % промышленность. Но лидирует розничная торговля – более 35 %. О том, что торговля работает более эффективно, можно судить о численности занятых работников по отраслям: в лесном и сельском хозяйстве 18,4 %, в промышленности – почти 12 %, а вот в торговле – всего лишь 5 %. 

Достаточно эффективно работает частный сектор – 9 % занятого населения в бизнесе формирует почти 11 % налоговых поступлений в бюджет. С такими подходами в экономике район точно не пропадет, даже с учетом того, что в районе самая низкая плотность населения в области (7 чел. на 1 км.кв.). 

Неожиданная особенность частного предпринимательства: до недавнего времени среди импортеров продукции местного бизнеса не значилась Россия, в тоже время краснопольские пиломатериалы, поддоны и паллеты весьма авторитетны были в ЕС и Швейцарии. 

Толерантность – пожалуй, самая характерная черта жителей Краснопольского района. Толера́нтность ( лат. tolerare  – терпеть, привыкать) в данной местности после аварии на ЧАЭС означает способность общества жить и, даже, развиваться при создавшихся неблагоприятных условиях. Нужно заметить, что в последнее время из 7 районов юго-восточного региона (ЮВР) Могилевской области Краснопольщина занимает свое достойное место. 

Тихое плавание в никуда

Динамичное развитие Краснопольского района было прервано Чернобыльской катастрофой. До нее в районе проживало свыше 30 тыс. чел., сейчас немногим более 9 тыс. жителей (потери составили 70 %). Пришлось захоронить 23 села, было ликвидировано 83 населенных пункта, 5 сельхозпредприятий, 31 школа и детское дошкольное учреждение, 24 учреждения культуры, 7 фельдшерских-акушерских пунктов. 

Социально-экономическому развитию района был нанесен невосполнимый урон, под сомнением оказались перспективы развития территории. Тем не менее, сегодня аграрный сектор экономики и промышленность развиваются в меру своих возможностей. Интересно, что в состав агропромышленного комплекса района входит всего лишь одно сельхозпредприятие ОАО «Краснопольский», но есть еще шесть фермерских хозяйств, специализирующихся на производстве животноводческой продукции (молока, мяса), зерна и кормовых культур. 

Увы, состязаться в эффективности сельского хозяйства краснопольцы могут только среди таких же бедолаг юго-востока Могилевщины, которые попали в список действия Указа № 235 от 8 июня 2015 г. «О социально-экономическом развитии юго-восточного региона (ЮВР) Могилевской области». Тем не менее, по основным показателям производства: надой молока, производство мяса и зерновых культур (1 место) Краснопольский район занимает лидирующие места среди 7 районов ЮВР. 

А по темпам прироста в производстве мяса (173 %) за 2022 г. занял 1 место в области. И по итогам работы за январь 2023 г. показал прирост продукции в сельском хозяйстве на 8,1 %, молока произведено 122,6 % к уровню 2022 г. В марте текущего года продолжает на 0,6 кг доить больше, чем в прошлом году. Хотя в целом район звезд с неба не хватает.

Промышленность района представлена субъектами государственной формы собственности: УПКП «Жилкоммунхоз» (производство теплоэнергии, электроэнергии и воды) и ГЛХУ «Краснопольский лесхоз» (деревообработка), а также субъектом частной формы собственности.

Показатели индексов промышленного производства по годам редко выходят за пределы статистической погрешности, так что в этой отрасли радоваться пока нечем.

Но, пожалуй, самым печальным для жителей района является показатель уровня заработной платы, одной из самых низких в стране. Более того, на фоне роста в экономике района в 2022 г. произошло снижение как номинально начисленной (на 2 рубля), так и реальной зарплаты (на 0,6 %). А по уровню начисленной зарплаты в декабре 2022 г. район занял последнее место в области.

Кто виноват

Перед Краснопольским районом стоит два извечных славянских вопроса: кто виноват и что делать. Дело в том, что свалить вину за посредственность в управлении Краснопольщиной не удастся: во-первых, у района положительная динамика в экономике и даже у розничной торговли при весьма бедном населении. Во-вторых, местное руководство не теряет присутствия духа и весьма оптимистично относится к своей роли в возрождении территории. В-третьих, главные виновники недостаточного развития района засели… в облисполкоме. 

Судите сами, инвестиции в основной капитал в 2021 г. составили 89,3 % к уровню 2020 г., в 2022 г. к уровню предыдущего года ситуация еще более усугубилась (79,0 %). Разве можно с такими показателями широко идти в будущее? Ввод жилья в эксплуатацию в 2021 г. снизился на 9,5 % к уровню 2020 г., а в 2022 г. соответственно к предыдущему году на 48,2 %. По вводу жилья в сельской местности ситуация аналогична. А ведь решения по этим вопросам принимают именно областные чиновники.

Свежий пример: в 2023 г. в Могилевской области будут строиться 4 комплекса для дойного стада, но почему-то в Могилевском районе. А кто-нибудь из чиновников обратил внимание, что на 1 января 2023 г. в Могилевском районе самая низкая обеспеченность кормами в области? Если в Кричевском районе приходится на 1 условную голову скота 28,8 центнеров к.е. (кормовых единиц), в Краснопольском – 22,9 ц к.е., то в Могилевском районе всего лишь 6,5 ц к.е. Или кто-то в облисполкоме считает, что к 2025 г. Могилевский район сделает революцию в кормопроизводстве и таким образом увеличит производство молока и мяса в расчетном варианте? Вряд ли, а вот потенциал, например, Краснопольского района будет недоиспользован.

Что делать

А вот что делать, в руководстве Краснопольского района как раз и знают. Возможно, местные «вертикальщики» в некотором смысле и наивны в своих расчетах, но подход выработан вполне научный. Определены отрасли роста: деревообработка, сельское хозяйство и, внимание – туризм

Четкость понимания путей развития должна помочь с доступом к финансированию многих проектов. Ставка на сельское хозяйство, правда, несколько завышена в ожиданиях: земли Краснопольского района имеют низкий уровень плодородия и рост производства возможен через увеличение внесения органических удобрений и адаптации севооборотов, а эти подходы просты в разговорах, а в действии требуют дополнительного финансирования. 

Впрочем, в районе имеются неиспользуемые участки и перспектива расширения производства фермерскими хозяйствами.

Но основная надежда в привлечении внимания частных инвесторов и доноров к проблемам и возможностям развития предпринимательской деятельности на данной территории, в том числе и в сотрудничестве с российскими бизнесменами.

Кстати, данный подход окажет положительное влияние на отрицательный миграционный поток населения района, уже более 35 лет кардинально негативно влияющий на социально-экономическую ситуацию в районе.

Так что, стальные нервы и облисполком вам в помощь, уважаемые жители Краснопольского района.

Фото из открытых источников

Пратэсты, украінскі герой і Клайпеда ў топ-5 – дайджэст мінулага тыдня

Расстрэл украінскага палоннага вайскоўца, што выгукнуў забойцам “Слава Украіне!” перад самай смерцю – стаў адной з самых рэзанансных падзей тыдня. Праз некалькі дзён пошукаў і сумненняў, імя воіна было канчаткова ўстаноўленае, гэта Аляксандр Маціеўскі. 

Амаль увесь тыдзень у Грузіі праходзілі і перамаглі праеўрапейскія пратэсты, а ў Малдове пачаліся прарасійскія.

На Магілёўшчыне навіны асабліва не радавалі. Палова Крычава заставалася без вады з-за прарыва трубы.

Пад Горкамі была зарэгістраваная ўспышка шаленства – хворая ліса прабралася ў вёску, заразіла сабаку.

Пад Чэрыкавам зграя ваўкоў загрызла касулю і паядала яе некалькі дзён на самым ускрайку вёскі.

Адразу ў трох калодзежах вёскі Дубінка пад Магілёвам забаранілі браць пітную ваду.

Горад-пабрацім Магілёва, літоўская Клайпеда ўвайшла ў топ-5 лепшых гарадоў у свеце.

У Даніі знайшлі самую старажытную ўзгадку бога Одзіна.

Горацкаму краязнаўчаму музею перадалі карціны вядомага земляка Якава Сімкіна.

Дзень у гісторыі. 13 сакавіка. Памёр Аляксандр Македонскі. “Дзядзечка Сэм”. Першае ўзбуйненне БССР. Пачатак татальнай русіфікацыі. Сель у Кіеве. Вынайдзены www. Фінал Варшаўскага Дагавора

323 да н.э. Памёр  Аляксандр Македонскі (356 год да н.э. – 323 год да н.э.).

Цар македонскі, адзін з найвядомейшых военачальнікаў і заваёўнікаў антычнасці.

Створаная ім у выніку ваенных паходаў дзяржава была самай вялікай у старажытным свеце, яе межы працягваліся ад Дуная да Інду. Пасля смерці Аляксандра яна хутка развалілася і на яе тэрыторыі ўзнік шэраг эліністычных дзяржаў.

Незвычайны вобраз Аляксандра Македонскага яшчэ ў старажытнасці паслужыў пісьменнікам для розных гісторыка-прыгодніцкіх твораў, якія былі шырока распаўсюджаныя ў літаратуры Грэцыі, Рыма, Блізкага Усходу. Сярод іх асаблівым захапленнем карыстаўся раман «Александрыя», які быў вельмі папулярны і на нашых землях, яго чыталі ўсе адукаваныя людзі таго часу, у тым ліку і Ф. Скарына. Пры гэтым беларускі першадрукар рэкамендаваў чытаць не «Александрыю», а біблейскую кнігу Макавеяў, дзе ўзгадваецца Аляксандр.

У ВКЛ былі вядомы розныя варыянты «Александрыі» – і пераклад з лацінскай мовы, які нёс адбітак еўрапейскага рыцарскага раману, і пераклад з грэчаскай мовы, захаваны ў Візантыі. Некаторыя сюжэты з жыцця Аляксандра трапілі ў беларускія народныя казкі і ў рэпертуар батлейкі.

1852 год. Нью-Ёркская газета “NY Lantern Weekly” апублікавала першую выяву дзядзечкі Сэма. 

Аднак папулярнай гэтая графічная выява стала ў 1860–1870-х гадах, калі дзядзю Сэма стаў адлюстроўваць карыкатурыст Томас Наст.

“Дзядзечка Сэм” стаў абазначэннем персаніфікаванай выявы ЗША і яго ўрада, быў упершыню згаданы ў амерыканскай прэсе на старонках штотыднёвіка “The Troy Post” горада Троя штата Нью-Ёрк у артыкуле аб вайне ЗША з Англіяй 7 верасня 1813 года.

Менавіта ў выкананні мастака Т. Наста Дзядзечка Сэм здабыў белую бараду і гарнітур, упрыгожаны палоскамі і зоркамі. Лічыцца, што выраз “Дзядзечкаа Сэм” – гэта жартаўлівая расшыфроўка скарочанай назвы краіны: Uncle SАm – USА.

Існуе версія, што выраз увайшоў ва ўжыванне ў 1812 годзе як вытворнае ад імя мясніка з Троі. Сэм Уілсан пастаўляў мяса ў амерыканскае войска ў скрынках з надпісам U.S., што азначала скарочаную назву краіны. Гэтыя літары супадалі з ініцыяламі Ўілсана, таму салдаты жартам пачалі казаць, што мяса да іх прыбыла ад Дзядзечкі Сэма.

1720 год. Памёр Казімір Ян Павел Сапега (1637/1642-1720).

Дзяржаўны дзеяч Вялікага княства Літоўскага, князь. Чашнік, падстолі вялікі літоўскі, падскарбі дворны літоўскі, гетман польны і вялікі літоўскі, ваявода полацкі, маршалак Трыбунала ВКЛ.

Валодаў шматлікімі беларускімі гарадамі і мястэчкамі, у тым ліку Старым і Новым Быхавам.

Удзельнічаў у выправах супраць туркаў у 1673 г. (камандаваў 3 харугвамі конніцы і 1 пяхоты, набранымі за кошт Сапегаў), 1674, 1683 (камандаваў 10-тысячным войскам), 1689, 1691, 1694 гадах (нанёс паражэнне каля Днястра).

На пачатку Вялікай Паўночнай вайны (1700-1721) быў на баку шведаў, на пераломе 1709–1710 перайшоў на бок Аўгуста Моцнага, застаўся ваяводай віленскім.

Памёр у Гродна. Пахаваны ў Бярозе-Картузскай.

1922 год. Нарадзіўся Лявон Луцкевіч.

Беларускі грамадскі і культурны дзеяч, педагог, мемуарыст. Сын прэм’ер-міністра БНР А. Луцкевіча.

У Другую сусветную вайну настаўнічаў у Радашковічах і Баранавічах, прымаў удзел у нацыянальным падполлі, далучыўся да Беларускай Краёвай Абароны.

Арыштаваны савецкай дзяржбяспекай у Польшчы ў канцы 1945 года. Рэпрэсаваны па справе кіраўніцтва Беларускай Незалежніцкай Партыі, сасланы на Калыму.

Пасля вызвалення жыў у Вільні, дзе ў 1988 годзе стварыў беларускае культурнае таварыства, удзельнічаў у беларускім адраджэнскім руху.

Аўтар кнігі “Вандроўкі па Вільні”.

Памёр 28 ліпеня 1997 года.

Браты Юрка і Лявон Луцкевічы.

1924 год. Рэзалюцыяй VI Усебеларускага надзвычайнага з’езда Саветаў БССР і згодна з пастановай ЦВК РСФСР ад 3 сакавіка 1924 года, адбылося «першае ўзбуйненне» БССР.

У склад Беларусі былі вернуты шэраг паветаў Віцебскай, Гомельскай і Смаленскай губерняў, якія была прыхапіла РСФСР у 1919 годзе, у тым ліку Аршанскі, Быхаўскі, Горацкі, Калінінскі (Клімавіцкі), Магілёўскі, Мсціслаўскі, Чавускі, Чэрыкаўскі і сам горад Магілёў. 

Тэрыторыя БССР павялічылася ўдвая, з 52,4 да 110 тыс. км², а насельніцтва з 1,5 да 4,2 мільёна чалавек.  70,4 % насельніцтва БССР складалі беларусы. 

Аднак Гомельскі і Рэчыцкі паветы заставаліся па-за межамі БССР (да 1926 года).

1935 год. Памёр Ян Міхал Развадоўскі (1867-1935).

Польскі мовазнавец-індаеўрапеіст, этнограф, тапаніміст. Член Кракаўскай, член-карэспандэнт Пецярбургскай акадэмій навук.

Прафесар Ягелонскага універсітэта, прэзідэнт Польскай Акадэміі навук.

Аўтар многіх прац па агульным, індаеўрапейскім, польскім мовазнаўстве, анамастыцы, этымалогіі, у тым ліку «Адносіны польскай мовы да іншых славянскіх», «Пра з’явы і развіццё мовы», «Даследаванні назваў славянскіх рэк».

1938 год. Руская мова ўведзена як абавязковы прадмет для вывучэння ва ўсіх школах СССР. Пачатак татальнай русіфікацыі.

З 1917 года савецкія грамадзяне абавязаны былі навучыцца пісьменнасці, але ў іх было права выбару мовы навучання. Развіваліся нацыянальныя школы: пікам стаў 1932 год, калі ў савецкіх школах выкладанне вялося на 104 мовах, у тым ліку некаторых сусветных.

Пад сцягам барацьбы з «вялікадзяржаўным шавінізмам» і «буржуазным нацыяналізмам», які загароджваў, паводле фармулёўкі Н. Крупскай, доступ беднякоў да рускай мовы, выкладанне родных моў сталі скарачаць.

Савецкія ўлады адштурхоўваліся ад трох асноўных прычын для ўвядзення абавязковага вывучэння мовы – руская мова ўвасабляла адзіны сродак зносін для шматнацыянальнай краіны, “садзейнічала гаспадарчаму і культурнаму росту народаў”, а таксама «веды рускай мовы забяспечвалі неабходныя ўмовы для паспяховага нясення ўсімі грамадзянамі СССР вайсковай службы».

Руская мова выступала як мова-«старэйшы брат» у сям’і савецкіх народаў. Тады як родныя мовы лічыліся “вясковымі”.

1940 год. Спектаклем «Каварства і каханне» Ф. Шылера ў Гродне адкрыўся Дзяржаўны польскі тэатр БССР.

З лістапада 1939 года працаваў у Беластоку, потым у 1940-1941 гадах – у Гродна.

Заснавальнік і мастацкі кіраўнік А. Вянгерка (1893–1941). Сярод пастановак: «Мараль пані Дульскай» Г. Запольскай, «Пажыццёвая рэнта» і «Помста» А. Фрэдры, «Пігмаліён» Б. Шоу, «Аптымістычная трагедыя» У. Вішнеўскага, «Жаніцьба Фігаро» П. Бамаршэ.

А. Вянгерка.

1961 год. У Кіеве здарылася самая буйная да Чарнобыля тэхнагенная катастрофа: сотні людзей былі забітыя селевым патокам з плаціны.

Па неафіцыйных толькі загінула каля 1500 чалавек.

У пачатку 1950-х гадоў у сумна вядомы Бабіны Яр вырашана было звозіць адыходы ад вытворчасці цэглы. Гэтыя адыходы змешвалі з вадой, а затым змывалі па трубах. Надзейныя здавалася б земляныя дамбы павінны былі заступаць шлях назапашанаму бруду.

А 8:45 13 сакавіка, у гадзіну пік, калі людзі ішлі на працу, дамбу прарвала. Гразевы паток, які дасягаў у вышыню 14 м, з хуткасцю да 60 км/г, рынуўся на горад, хаваючы пад сабой усё жывое. 

Ён змыў трамвайнае дэпо, некалькі вуліц, стадыён, завод, бальніцу, 80 жылых дамоў раёна Куранёўкі. З-за ўзніклых з прычыны аварыі электрычных замыканняў тут і там узнікалі ўзгаранні. 

Праз некаторы час вада, змяшаная з глінай, пачала застываць. Яшчэ нядаўна рухомы паток ператвараўся ў камень. Людзей, жыўцом пахаваных пад пластом пульпы, даводзілася літаральна выкалупваць з яе. Каўшы экскаватараў, якія ліквідавалі наступствы трагедыі, разрывалі трупы на кавалкі. Плошча каля 30 гектараў аказалася пакрытай 3-х метровым каменным пластом.

1989 год. Вынайдзена Сусветная павуціна (World Wide Web, WWW ці www), больш вядомая як Інтэрнэт.

Вынаходнік Інтэрнэту англійскі вучоны Цім Бернерс-Лі з калегамі з Еўрапейскага савета па ядзерных даследаваннях (CERN) у гэты дзень перадалі начальніку свайго аддзела дакумент, які называўся «Інфармацыйны менеджмент: некаторыя прапановы», у якім былі закладзены асноўныя прынцыпы www.

1991 год. Фармальна спынена дзейнасць Аб’яднаных узброеных сіл дзяржаў-удзельніц Варшаўскага Дагавора і іх органаў кіравання.

Варшаўскі дагавор аб сяброўстве, супрацоўніцтве і ўзаемнай дапамозе паміж Албаніяй, Балгарыяй, Венгрыяй, ГДР, Польшчай, Румыніяй, СССР і Чэхаславакіяй быў падпісаны на Варшаўскай нарадзе 14 красавіка 1955 года. Варшаўская Дамова – ваенна-палітычны абарончы саюз еўрапейскіх сацыялістычных дзяржаў. Ён быў заключаны на 20 гадоў з аўтаматычным падаўжэннем на наступныя 10 гадоў для тых дзяржаў, якія не дэнансуюць Дагавор за год да заканчэння гэтага тэрміну.

Зараз усе былыя краіны Варшаўскага Дагавора, акрамя правапрыемніцы СССР – Расіі, з’яўляюцца членамі НАТА. Лагічны вынік эвалюцыі.

У 1967–1976 гадах Галоўнакамандуючым Аб’яднаных узброеных сіл краін-удзельніц Варшаўскага дагавора быў ураджэнец Горацкага раёна Маршал Савецкага Саюза І. Якубоўскі, а начальнікам  штаба ў 1955-1962 гадах – ураджэнец Гродна, генерал арміі, кавалер ордэна Перамогі А. Антонаў (1896-1962).

генерал арміі А. Антонаў.

Што з самым старажытным артэфактам Магілёва – расказвае гісторык Яўген Балбераў

Выйшла новая серыя Youtube-праекта Правая Дубравенка, што знаёміць з адметнымі героямі сучаснай магілёўскай гісторыі. Папярэдні ролік быў прысвечаны легендарнаму гадзіннікаваму майстру Генадзю Галоўчыку. Гэтым разам у серыі “Парадоксы памяці” гісторык Яўген Балбераў сам становіцца героем сюжэта і расказвае пра самы старажытны артэфакт у Магілёве. 

Пліта з гербам рода Валовічаў была выяўленая на Успенскіх могілках горада яшчэ некалькі дзесяцігоддзяў таму. Артэфакт, які па меркаванні даследчыкаў быў створаны ў XVI стагоддзі – самы старажытны элемент сучаснай гарадской прасторы. На пліце выяўлены асабісты герб, які адпавядае гербу канцлера ВКЛ, аднаго са стваральнікаў Статута ВКЛ Астафея Валовіча.

Цяперашні стан пліты гаротны – яна паступова разбураецца пад уздзеяннем навакольнага асяроддзя, а калісьці можа быць страчаная назаўсёды. Гісторык Яўген Балбераў зладзіў чарговую ўборку гастарычнай каштоўнасці і падзяліўся сваімі меркаваннямі на конт унікальнага аб’екта.

Фота, відэа: Правая Дубравенка

 

Прарасійскія сілы ў Малдове выйшлі на пратэсты

У нядзелю, 12 сакавіка, прарасійскія сілы ў Малдове ад партыі “Шор” выйшлі на пратэсты ў цэнтры Кішынёва. 

Удзельнікі акцыі патрабуюць, каб улады аплацілі рахункі грамадзян, якія выралі – піша news.pn са спасылкай на Newsmaker.

З сабой мітынгоўцы, пераважна пенсійнага ўзросту, узялі плакаты з крытыкай дзейнай улады і праваслаўныя іконы. У канцы мітынгоўцы маюць намер дайсці да будынка парламента, перад тым абышоўшы некалькі вуліц.

Расійскія прапагандысты з “ТАСС” ужо дакладваюць аб першых сутыкненнях грамадзян з паліцыяй. Newsmaker адзначае, што ад удзелу ў акцыях адмовіліся партыя PACE і асацыяцыя сілавых органаў Scutul Poporului – гэта адбылося, калі ўлады 11 сакавіка папярэдзілі аб магчымых масавых беспарадках падчас пратэстаў. Сапраўды, некалькі вуліц часткова былі перакрыты паліцыяй.

У Даніі знайшлі самую старажытную ўзгадку бога Одзіна

Навукоўцы прачыталі імя Одзіна ў рунічным надпісе на залатым медальёне пачатку V стагоддзя нашай эры.

Побач з партрэтам невядомага правадыра ці князя яны разабралі фразу, якая ў перакладзе азначае “ён чалавек Одзіна”. Па меркаванні навукоўцаў, артэфакт – залаты брактэат – датуецца пачаткам V стагоддзя нашай эры, што робіць гэтую згадку скандынаўскага бога найстарэйшай у свеце. Раней такой лічыўся надпіс на брошцы другой паловы VI стагоддзя, якую знайшлі на поўдні Нямеччыны. Пра гэта паведамляе дацкае інфармацыйнае агенцтва Via Ritzau.

Выяўлены надпіс змяшчаецца на залатым брактэаце (ад лацінскага слова bractea – “бляха”), які ўяўляе сабой медальён з тонкага ліста ліста. Такія прадметы распаўсюдзіліся ў эпоху Вялікага перасялення народаў у краінах Паўночнай Еўропы. Мяркуецца, што гэтыя ўпрыгожанні ў асноўным насілі жанчыны. 

Даследаваны артэфакт уяўляе сабой адзін з 22 каштоўных прадметаў, знойдзеных археолагам-аматарам Оле Шуцам недалёка ад дацкага горада Елінг (Ютландыя) у снежні 2020 года. На думку навукоўцаў, ён быў закапаны пад доўгім домам мясцовага правадыра ў VI стагоддзі нашай эры.

Фота: Via Ritzau

Свая Сцяна плачу, габрэйскі дворык – новыя турыстычныя атракцыі Бабруйска, фота

У Магілёве экскурсаводы водзяць ў Маскоўскі, Тульскі дворыкі, якія выклікаюць цікавасць расіян, а ў Бабруйску экскурсанты з розных краін у захапленні ад крэпасці, мясцовых габрэйскіх кварталаў, дворыка і мясцовай Сцяны плачу.     

Габрэйскі дворык знаходзіцца сярод дзвюх адрэстаўраваных сцен старажытнай сінагогі – адной з 47 дарэвалюцыйных – на рагу вуліц Чангарскай і Бахарава. Ён быў адкрыты ў жніўні 2019 года і адразу ператварыўся ў перліну экскурсійный маршрутаў.

Ідэя стварэння «Яўрэйскага дворыка» належыць мясцоваму рабіну Шаулю Хабаба. Ён правеў сімвалічную паралель паміж аднаўленнем старой сінагогі ў Бабруйску і аднаўленнем Трэцяга Іерусалімскага Храма, які, паводле яўрэйскай традыцыі, будзе ўзведзены на Храмавай гары ў Іерусаліме.

Дворык утвараюць сцены былой сінагогі рамізнікаў “балагул”, якая была пабудавана ў 1890 годзе. У савецкі час у свяцілішчы знаходзіўся млын. Сцены пабудаваныя з фабрычнай розенбергаўскай цэглы. Разбураны будынак пад час апошняй вайны.

На сценах у канцы міналуга года з’явіліся замест банераў карціны з габрэйскага жыцця Бабруйска мастака Йехіеля Офнера.

У дворыку месцяцца альтанкі, пляцоўкі для выстаў, імпрэзаў, помнік 1 200 000 беларускім габрэям. 

Плануецца пашырэнне дворыка да цэлага габрэйскага квартала.

Ужо зараз мясцовыя жыхары ліцачь аб’ект месцам пломніцтва турыстаў, а “Сцяну плачу” – намоленым месцам. Кожны жадаючы, нават не іудзей, можа пакінуць сваі цыдулкі ў мясцовай Сцяне, а рабін потым адвязе іх у Ерусалім.

Фота: mogilev.media

Магілёўцы чакаюць долар па 3 рублі, а еўра – па 3,5

У апошні месяц долар і еўра упэўнена даражэлі.  Еўра сягнуў праз адзнаку ў 3 рублі, а долар узяў вышыню у 2,84. Mogilev.media прайшліся па абменніках Магілёва і даведаліся, як магілёўцы распараджаюцца сваімі вольнымі сродкамі ў беларускіх рублях і замежнай валюце.

Грамадзянам банкі цяпер прапаноўваюць такую фішку: можна зафіксаваць выгадны курс абмену валюты на 2 гадзіны з дапамогай новага сервісу Myfin.by. Курс не зменіцца за час вашага шляху ў банк. 

Першымі наведалі абменнікі “Тэхнабанк” ГЦ “Грын” на Астроўскага, ГЦ “Арбат”. 

Чэргі ў пункты абмену валют невялікія: 2-3 чалавекі.  Чарга ідзе хутка. За 10 хвілін прайшло праз абменнікі 8 і 10 чалавек. Мянялі галоўным чынам невялікія сумы ад 20 да 50 доллараў і ад10 да 50 еўра на беларускія рублі. Адзін грамадзянін купіў 100 еўра, дзяўчына набыла 200 долараў. Абодва яны лічаць, што курс будзе падымацца, але не так моцна як год назад. Максімум для долара яны вызначылі у 3 рублі, еўра ў 3,3-3,5.

У аддзяленнях “Беларусбанка” на Астроўскага, Пажарным, Шмідта, у “БТА-Банку” і “Банк Решение” на Пажарным завулку,  долары, еўра не здавалі і не куплялі ў час нашага наведвання. 

Дастаткова актыўна аперацыі па куплі-продажы валюты праходзілі ў аддзяленнях “Беларусбанк” ў “кітайскай сцяне” і каля гатэля “Магілёў”, у “Тэхнабанк” у ГЦ “Атрыум”. Тут здавалі расійскія рублі, еўра, долары, набывалі долары і еўра, прычым апошнія неяк больш актыўна. 

Больш маладыя нашыя грамадзяне, з якімі прыйшлося сутыкнуцца, пры набыцці валюты (расійскія рублі не ў лік) аддавалі перавагу еўра  (60%), некаторыя набываюць і долары і еўра, а вось у асоб 50+ больш даверу долару (75%). Грамадзяне купляюць валюту, “каб не згубіць уласныя сродкі з прычыны інфляцыі”. 

Асобы да 45 гадоў акумулюць сродкі ў валюце для будучых адпачынку, падарожжаў, набыцця аўтамабіля, бытавой тэхнікі, на вяселле. 

80% асоб да 40-45 гадоў лічаць, што рост курсу валют прагназуемы і долар, і еўра 

будуць далей расці, а расійскі рубель будзе падаць. 

Людзі больш маладога ўзроста кажуць, што апошнім часам яны часцей набываюць валюту, чым здаюць, бо думаюць, што курсы валют будуць расці. Яны асабліва не здзівяцца летнім курсам 3,0 за долар і 3,5 за еўра, а ў канцы года – 4,0 і  5,0 рублёў.

Моладзь рост курсу валют звязваюць з сітуацыяй у свеце, з вонкавымі палітыкай і эканомікай. 

Супрацоўнікі банкаў сведчаць, што з новага года і да 8 сакавіка большасць нашых грамадзян больш здавалі валюты, чым яе набывалі, што ў апошні час неяк крыху больш актыўна набываюць еўра, чым долары.

Фота: mogilev.media

У Аўстраліі ўпершыню пасля пандэміі прайшоў масавы заплыў аголеных, але рэкорд пабіць не ўдалося

Першы падобны заплыў праходзіў у 2013 годзе, але пасля 2019 года яны былі забароненыя ў Аўстраліі з-за пандэміі каранавіруса. 

Сёлетняе мерапрыемства сабрала ў бухце Сіднэя каля 1 300 аголеных плыўцоў, і гэтага аказалася недастаткова, каб пабіць рэкорд самага масавага заплыву нудыстаў. У 2018 годзе ірландцы паставілі рэкорд – адразу 2 505 аголеных жанчын прынялі ўдзел у заплыве Irish Strip and Dip.

Сёлетні аўстралійскі заплыў Sydney Skinny быў часткай супрацоўніцтва з дабрачыннай арганізацыяй Skin Check Champions, каб дапамагчы павысіць дасведчанасць аб важнасці праверак на рак скуры.

Сярод аголеных купальшчыц была Кейсі Берджэс, былая ўдзельніца дзіцячага музычнага гурта Hi-5. Яна плавала ад імя членаў сваёй сям’і, якія змагаліся з ракам скуры і меланомай.

– Рак скуры незлічоную колькасць разоў узрушваў мой свет… вось чаму я плаваю. – расказала яна выданню Guardian.

Заснавальніца і арганізатар Sydney Skinny Таня Тэйлар распавяла, што мерапрыемства было распрацавана, каб вывесці людзей з зоны камфорту і заахвоціць іх абняць сваё цела. Аголеныя плыўцы ў Sydney Skinny маглі выбраць дзве даўжыні: 300 або 900 метраў.

– Мы ўсе смяяліся, і на працягу ўсяго заплывы казалі: «Як гэта дзіўна?» – дзяліліся ўражаннямі ўдзельнікі мерапрыемства.

Фота: Guardian

Пацяплее, пройдуць дажджы і мокры снег, але зіма працягваецца – надвор’е на тыдзень

На новы рабочы тыдзень у Магілёўскай вобласці сіноптыкі прагназуюць неустойлівае надвор’е, з плюсавымі тэмпературамі. Яно будзе ў асноўным пахмурнае з праясненнямі, з невялікім снегам, мокрым снегам, дажджамі, што прывядзе да дэградацыі снегавога покрыва. 

Цяплыні да +10 +13°С як у 1961 і 2002 годах не прагназуецца. Працягласць дня з панядзелка да пятніцы вырасце на 18 хвілін і дасягне 11 гадзін 55 хвілін.

https://yandex.ru/pogoda/mogilev?lat=53.894548&lon=30.330654 

Сінаптычны прагноз на панядзелак, 13 сакавіка: раніцай -4 -7°С, удзень 0 +3°С, уноч  да +3 +4°С. Прагназуецца невялікі снег у першай палове дня і невялікі дождж – у другой. З рання воблачна з праясненнем, на працягу астатняга дня пераважна пахмурнае неба. Хуткасць ветра да 5-8 м/с. На дарогах галаледзіца.

У аўторак, 14 сакавіка, надвор’е абяцае быць пахмурным, месцамі з кароткімі праясненнямі, з невялікім дажджом. Раніцай тэмпература +4 +5°С, днём ад +6 да +9°С, увечар +7 +8°С.

У сярэдзіне рабочага тыдня, 15 сакавіка, прагназуецца воблачнае надвор’е з дажджом у другой палове дня. Уранні +1 +4°С, удзень да +7 +9°С, у ноч +2 +5°С. На працягу сутак прагназуецца прыток паветраных мас з паўднёвага ўсхода. Хуткасць вятроў да 6–8 м/с.

У чацвер, 16 сакавіка, вецер памяняе свой накірунак на паўночна-заходні з хуткасцю да 5 м/с, прагназуецца пахмурнае даждлівае надвор’е. З рання да +1+3°С, удзень да +6, да ночы тэмпература панізіцца да  0 +1°С. 

У апошні дзень працоўнага тыдня, 17 сакавіка, па папярэдняму прагнозу будзем чакаць у асноўным пахмурнае з дажджом, а месцамі дажджом і снегам, надвор’е з панаваннем паўночна-заходніх вятроў хуткасцю 4-5 м/с. Раніцай каля 0°С, днём да +4 +6°С, да ночы тэмпература складзе 0 +1°С.

 Фота: mogilev.media