Жыхарка вёскі Чарнышын Чэрыкаўскага раёна Ева Марудзенка з’яўляецца не проста чалавекам з багатай працоўнай біяграфіяй, але таксама ветэранам Вялікай Айчыннай вайны.
Віншавалі чэрыкаўлянку з юбілеем прадстаўнікі райвыканкама, міліцыі і нават школьнікі. Але акрамя цёплых слоў удзячнасці і падтрымкі доўгажыхарцы падаравалі кветкі і новы пашпарт, які разлічаны ажно на 25 год.
Разынкай віншавання сталася выступлення артыстаў Верамейскага сельскага Цэнтра культуры, якія выказалі свае пажаданні песняй. Яны падрыхтавалі і выканалі спецыяльна для юбіляра некалькі музычных нумароў – паведамляе раённая газета “Веснік Чэрыкаўшчыны”.
Між іншым, шлях жанчыны-доўгажыхаркі лёгкім не назавеш, бо на сваім вяку яна пабачыла шматлікае, і самымі страшнымі былі, вядома ж, гады вайны і пасляваеннай разрухі. Але любоў да жыцця, роднага краю і людзей, адданая праца загартавалі яе і далі сілаў і здароўя дажыць да сваёй залатой даты.
1067 год. Кіеўскія Яраславічы падманам узялі ў палон Усяслава Чарадзея.
Праз 4 месяцы пасля бітвы на Нямізе (3 сакавіка), на рацэ Ршы (Аршыца) кіеўскія Яраславічы ўзялі ў палон Усяслава Брачыславіча і двух яго сыноў. Пры запрашэнні на перамовы Яраславічы цалавалі крыж, што не зробяць благога. Усяслава з сынамі адвезлі ў Кіеў і кінулі ў земляную турму – «поруб», дзе ён прабыў больш за 14 месяцаў, пакуль у 1068 г. яго не вызвалілі кіяне і не паставілі яго князем.
1781 год. Нарадзіўся Антон Марціноўскі (1781-1855).
Беларускі выдавец і публіцыст, апякун здольнай моладзі.
Адзін з арганізатараў Віленскага друкарскага таварыства, літаратурна-грамадскага аб’яднання шрубаўцаў, рэдактар «Вулічных навін», «Dziennik Wileński», уладальнік друкарні, у якой друкаваліся «Статут ВКЛ» (1819), літаратурныя творы.
Сакратар Камісіі Часовага ўрада ВКЛ (1812). Марціноўскі стаў узорам новага тыпу патрыёта Беларусі: будучы палякам, любіць Беларусь, а будучы беларусам, любіць Польшчу.
1782 год. Здарыўся вялікі пажар ў Магілёве.
У вялікім пажары за Дняпром згарэла 70 дамоў «хрысціянскіх», 5 габрэйскіх, разбурана каля 40 будынкаў.
1857 год. Нарадзіўся Анатоль Бонч-Асмалоўскі (1857-1930).
Рэвалюцыянер-народнік. Грамадска-палітычны дзеяч, публіцыст, мемуарыст, член арганізацый «Зямля і воля» і «Чорны перадзел», член ЦК партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў.
У высылцы ў бацькоўскім маёнтку Блонь Ігуменскага павета пры ўдзеле А. Багдановіча арганізаваў сялянскі гурток самаадукацыі.
Неаднаразова арыштоўваўся, быў у ссылцы, у тым ліку ў Сібіры. Удзельнік рэвалюцыі 1905-1907 гадоў.
З 1926 года жыў у Маскве, член Усесаюзнага таварыства паліткатаржан і ссыльнапасяленцаў. Пісаў успаміны.
Яго драўляная сядзіба Блонь існуе і зараз у якасці раённага краязнаўчага музея.
1871 год. У Магілёве нарадзіўся Барыс Казановіч (1871-1943).
Вайсковец, генерал-лейтэнант.
Выхаванец Магілёўскай гімназіі. Удзельнік руска-японскай, Першай сусветнай, грамадзянскай войн.
Адзін з кіраўнікоў Белага Руху. Старшыня Таварыстваў – афіцэраў Генштаба ў Югаславіі, вывучэння Грамадзянскай вайны.
1895 год. У Глыбокім нарадзіўся Павел Сухі (1895-1975).
Сусветна вядома авіяканструктар самалётаў Су.
Лаўрэат Ленінскай, Дзяржаўнай прэмій, двойчы Герой Сацыялістычнай Працы, доктар тэхнічных навук. Аўтар больш як 50 самалётаў. Яго называлі «квінтэсэнцыя нашай авіяцыі». У Гомелі імем Сухога названы вуліца, тэхнічны ўніверсітэт, устаноўлены бюст. У Глыбоцкай СШ № 1 створаны яго музей.
1900 год. Нарадзіўся Пётра Сергіевіч (1900-1984).
Беларускі мастак, актыўны дзеяч беларускага адраджэння. Заслужаны дзеяч мастацтваў Літвы (1965).
Яго палотны прысвечаны гістарычным асобам, у тым ліку Усяславу Чарадзею, Ф. Скарыне, К. Каліноўскаму, Р. Шырме, Ф. Багушэвічу, прадстаўнікам розных прафесій.
Значнае месца ў творчасці мастака займалі купалаўская тэма, тэма жыцця ў Заходняй Беларусі.
Беларускі вучоны ў галіне інфекцыйных захворванняў.
Скончыў Віцебскі медінстытут.
Працаваў галоўным урачом Віцебскай раённай санэпідстанцыі, затым намеснікам галоўнага ўрача па лячэбнай рабоце ў Віцебскім раёне.
З 1963 года асістэнт, дацэнт, прафесар, дэкан факультэта Віцебскага медыцынскага інстытута.
Апублікавана больш за 70 яго навуковых прац.
1937 год. Нарадзіўся Леанід Дземідовіч (1937-1999).
Беларускі навуковец-геолаг. Доктар геолага-мінералагічных навук, прафесар.
З 1959 года працаваў ў Беларускім геолага-разведачным НДІ, з 1970 года намеснік дырэктара, у 1975-1983 дырэктар інстытута. З 1983 года ў БДУ.
Навуковыя працы ў галіне геалогіі, пошуку і разведкі нафтавых і газавых радовішчаў.
Стварыў схемы класіфікацыі парод-калектараў, стадый і этапаў літагенезу.
1941 год. Пад Магілёвам правёў паветраны таран Мікалай Цярохін (1916-1942).
Лётчык-знішчальнік. Адзін з двух савецкіх лётчыкаў (разам з А. Хлабыставым), якія тройчы ўчынілі паветраны таран, прычым у Цярохіна два тараны – у адным баі.
У баі, растраціўшы ўсе боепрыпасы, таранам збіў «Юнкерс-88» і ўжо пашкоджанай сваёй машынай другім таранам збіў яшчэ адзін «Юнкерс-88».
Загінуў у паветраным баі 30 снежня 1942 года ў Наўгародскай вобласці.
Яго імя носіць адна з вуліц Магілёва. Яго подзвігу прысвечаны верш К. Сіманава.
1942 год. Нарадзіўся Пётр Клімук.
Другі беларускі касманаўт (у космасе ў 1973, 1975, 1978) пасля В. Церашковай, палітычны дзеяч.
Генерал-палкоўнік авіяцыі, кандыдат тэхнічных навук. Двойчы Герой Савецкага Саюза. Апошні трэці палёт 1978 г. здзейсніў разам з польскім касманаўтам Міраславам Гермашэўскім.
1944 год. 21-й вайсковай часці, якія вызначыліся пры вызваленні Магілёва 28 чэрвеня 1944 года надалі найменні “Магілёўскіх”.
У горадзе адноўлена праца радыё, абласной санэпідэмстанцыі, створаны рамонтны завод.
Вуліца Першамайская ў Магілёве, 1944 год
1994 год. Аляксандр Лукашэнка абраны першым прэзідэнтам Беларусі.
На працягу наступнага тыдня ў Магілёўскай вобласці сіноптыкі прагназуюць у асноўным воблачнае з дажджамі, умерана цёплае надвор’е.
Будуць пераважаць вятры паўночна-заходнія і паўночныя. Сярэднія сутачныя тэмпературы каля +20°С. Удзень да +18 +23°С, начныя тэмпературы ад +10 да +16°С. Працягласць дня змяншаецца па хвіліне, да 16.40 у пятніцу – дзень паменее амаль на паўгадзіны. У канцы працоўнага тыдня сонца ўзыдзе а 4:45, зойдзе а 21:25.
Сінаптычны прагноз на панядзелак, 10 ліпеня. У ноч з нядзелі на панядзелак да +13°С, воблачна, раніцай да +16°С, удзень +20°С, увечары да +15°С. На працягу сутак будзе воблачна, у дзённыя гадзіны дажджы. Вятры на працягу сутак паўночныя і паўночна-заходнія, хуткасць да 3-7 м/с. Месяц убывае. Геамагнітнае поле неўстойлівае.
У аўторак, 11 ліпеня, уноч і ў другой палове дня дажджы не прагназуюцца, але іх высокая верагоднасць уранні. Будуць панаваць паўночныя і паўночна-заходнія вятры, хуткасць да 2-4 м/с. Уноч каля +10°С, уранні каля +14°С, днём тэмпература падрасце толькі да рыскі +18°С. Да вечара слупок тэрмометра апусціцца да +15°С. Месяц убывае. Геамагнітнае поле неўстойлівае.
У сярэдзіне рабочага тыдня, 12 ліпеня, прагназуецца пераважна воблачнае без ападкаў надвор’е, вечарам – ясна. Начныя і ранішнія тэмпературы да +10 +16°С, у другой палове дня да +22°С, увечары да +18°С. На працягу сутак прагназуецца панаванне паўночна-заходніх і заходніх вятроў хуткасцю 3-4 м/с. Месяц убывае. Геамагнітнае поле неўстойлівае.
У чацвер, 13 ліпеня, сіноптыкі прагназуюць воблачнае з дажджамі надвор’е на працягу сутак. Вецер заходні і паўночна-заходні хуткасцю 2-4 м/с. Ноччу і ўранні да +13°С, у абед і на працягу другой паловы дня +23°С. Месяц убывае.
У апошні дзень працоўнага тыдня, 14 ліпеня, па папярэдняму прагнозу будзем чакаць у першай полове дня воблачнае, у другой палове – даждлівае надвор’е, з панаваннем паўночна-заходніх вятроў хуткасцю да 3-4 м/с. Уноч і ў ранішнія гадзіны да +16°С, удзень і ўвечары да +22°С. Месяц убывае.
Набярэжная Дубравенкі ў цэнтры Магілёва патрабуе сур’ёзнага добраўпарадкавання, бо апошнім часам рэкрэацыйная гарадская зона не ў лепшым стане.
За апошні час у невядомым напрамку знікла як мінімум восем лавачак, якія мелі прыгожыя i арыгінальныя металічныя аснаванні ў выглядзе лебедзяў. Аб існаванні некалі тут лавачак зараз нагадваюць толькі пралысіны на траве.
Лавы ўнутры альтанак таксама ў жудасным стане. Ці будуць яны адмарантаваны або яны таксама “растварацца”, каб не траціць на іх грошы – пакажа час.
Акрамя таго, па ўсёй зоне адпачынку сям-там можна ўбачыць пахіленыя плафоны на ліхтарах. Наогул адчуваецца запусценне наберажнай, хаця гэта цэнтр горада. Людзей гуляе тут шмат, а стан з кожным годам усё маркотней. Настаў час ужо хоць невялікае фінансаванне накіраваць на Дубравенку, падрамантаваць і вярнуць лавачкі – адзначаецца ў тэлеграм-канале “Магілёў Live”.
Пажар здарыўся каля першай гадзіны ночы ў гаспадарчай пабудове на прыватным участку ў садовым таварыстве “Аптыміст” каля вёскі Сінюга Магілёўскага раёна. Мужчына 1963 года нараджэння, які знаходзіўся на ўчастку, спрабаваў самайстойна загасіць агонь, але атрымаў апёкі і быў шпіталізаваны – паведамляе прэс-служба МНС. Прычына пажару – неасцярожнае абыходжанне з агнём.
Продолжаем аналитику по социально-экономическому состоянию Могилевского региона, а предыдущим материал – здесь.
Динамика роста валового регионального продукта (ВРП), за который ведет борьбу местная вертикаль с разными обстоятельствами (в основном, субъективного происхождения), прямо пропорциональна объемам инвестиций в экономику. Более того, инвестиции являются ведущим фактором в данной связке.
Но как тогда понять ситуацию в экономике Могилевской области, когда по итогам работы за 5 месяцев 2023 г. объем инвестиций прирос на 0,5 % к соответствующему периоду 2022 г., а ВРП области сократился на 1,4 %?
Здесь могут быть такие объяснения: особенность инвестиционного процесса состоит в том, что инвестиции представляют собой поток ресурсов в текущем периоде в целях увеличения капитала в будущем и скоро они сработают. В пользу данного замечания помесячная динамика инвестиций – за первый квартал текущего года инвестиции в основной капитал сократились к уровню предыдущего года на 4,6 %, в апреле ситуация еще более усугубилась – снижение объемов на 12,7 %. И только в мае инвестиции «шагнули» на 135,2 %, что положительным образом должно повлиять на экономическую ситуацию в последующие месяцы.
И, наконец, в белорусской экономике очень высокая доля государственной собственности (во-всяком случае, выше 60 %), а бюджетные ассигнования в инвестиционные государственные проекты за 5 месяцев составили 47,1 % от всего объема инвестиций. Кстати, государственные структуры сегодня контролируют в области реализацию 86 инвестиционных проектов. Частный же капитал вложился на 44,1 %, иностранный (все равно частный) – на 8,8 % от общего объема инвестиций – вот от них и следует ожидать реального роста ВРП.
Напомню, инвестиции – затраты денежных средств, направляемых на воспроизводство капитала, его поддержку и расширение. А посему имеется и четвертое объяснение – недостаточное качество инвестиционных проектов, оказывающее негативное влияние на формирование соответствующих финансовых потоков и эффективность их реализации. В большинстве случаев речь идет, конечно же, о месте чиновников в разработке, принятии и реализации инвестиционной программы.
Что, в первую очередь, обращает на себя внимание. Увлекшись инвестициями в строительно-монтажные работы (за 5 месяцев 115,6 %), в тени остались потребности в затратах на приобретение машин, оборудования и транспортных средств (88 %), что, несомненно, уже сказывается на эффективности производства.
Кстати, на 6,8 % снизился объем инвестиций на приобретение импортных машин, оборудования и транспорта. Ведь сами по себе здания и сооружения без начинки активными основными средствами являются бесполезными вложениями инвестиций, тем более, качественного импорта. И так скудный поток финансовых ресурсов в экономику (Могилевская область по объемам инвестирования – 875,2 млн. руб. далеко отстала от остальных регионов) искусственным образом (чиновничье вмешательство) ограничивается в плане их эффективности. Попробуем разобраться.
В прошлом году местная вертикаль получила задачу реализовать в каждом районе области минимум по одному инвестпроекту. Провалив инвестиции по итогам работы за 2022 г., в основном, из-за недостатка значимых инвестпроектов и непроработанности отдельных проектов на стадии планирования, а также из-за необоснованного затягивания сроков их реализации, чиновники стали пытаться реабилитироваться через бурное претворение в жизнь хотя бы каких задумок.
Речь уже пошла не столько о развитии традиционных и высокотехнологичных отраслей и создании новых продуктов с высокой добавленной стоимостью, сколько о необходимости реализации наспех сформированного списка проектов.
Белыничи сразу озадачились производством дверей, которые пользуются высоким спросом у населения (несомненная польза). Форелевое хозяйство «Лохва» пытается строить комплексы по производству рыб ценных пород в Краснопольском и Хотимском районах производственной мощностью по 1 тыс. тонн (!) в год каждый. В Осиповичском районе реализуется проект по производству, фасовке и упаковке плодоовощной и консервной продукции (ау, Быхов).
Но и не дремлет око КГК по Могилевской области. Контролеры весьма скрупулезно отследили ситуацию с бандитским распилом народных денег и пришли к ряду заключений с фиксированием нарушений в данном направлении. В 2022 г., оказывается, из заявленных горрайисполкомами к реализации проектов почти 18 % их даже не планировались субъектами хозяйствования.
Например, включенный в инвестиционный перечень проект Могилевского металлургического завода по резке рулонного проката (стоимость 0,5 млн. руб.) не был подтвержден бизнес-планом. Такая же ситуация и с бобруйским заводом крупнопанельного домостроения по производству вибропрессованных изделий, белыничским протеиновым заводом, дрибинским цехом по переработке древесины, внесенными в перечень местными администрациями.
Очевидно, что реализация значительной части инвестиционных разработок не окажет существенного влияния на социально-экономическое развитие области. Из реализуемых в прошлом году и перешедших в год текущий 47 проектов, 16 направлены на модернизацию действующих предприятий и не предполагают создания новых рабочих мест.
Еще 5 – на строительство зданий медицинского и образовательного предназначений, автомоек и склада. Часть проектов направлены (ОАО «Молочные горки», Осиповичский завод автоагрегатов, фабрика художественных изделий и др.) на увеличение объемов производства, производительности труда, энергосбережения, что явно не коррелируется с решением инвестиционных задач.
Пристальное внимание к инвестиционной теме высветило ряд системных недоработок в целом в экономике области: в частности, недостаток квалифицированных работников, проблемы с логистикой, недоверие к частным структурам. Проявилась необходимость более профессионально работать с привлечением небольших объемов капиталов. И, конечно же, заметно отсутствие должного профессионализма среди чиновников практически всех районов области.
Работа с инвестпроектами и перспективными инвесторами должна вестись на регулярной основе, формировать высокую стрессоустойчивость экономики в условиях ограничения внешних рынков. И не нужно чиновникам забывать, что грамотное использование инвестиций сегодня – это обеспечение устойчивого развития государства завтра.
Днём 8 ліпеня на аўтазапраўцы ў Магілёўскім раёне адбылося ўзгаранне аўтамабіля – паведамляе прэс-служба Следчага камітэта.
Як высветлілася, кіроўца на мікрааўтобусе прывёз для запраўкі 2 бытавыя газавыя балоны. Нягледзячы на тое, што гэта забаронена, супрацоўнік запраўкі стаў запаўняць балоны прапанам. Пры запраўцы аднаго з іх адбылося ўзгаранне. У выніку аплавілася заправачная калонка і загарэўся мікрааўтобус. Кіроўца і супрацоўнік станцыі, якія спрабавалі самастойна ліквідаваць пажар, атрымалі сур’ёзныя апёкі.
Міжнародны дзень знішчэння стралковай зброі (Small Arms Destruction Day, з 2001 года).
Заснаваны Арганізацыяй Аб’яднаных Нацый каб нагадаць аб пагрозе, якую нясе празмернае і дэстабілізуючае назапашванне і незаконны абарот стралковай зброі і лёгкіх узбраенняў для міру і бяспекі.
Міжнародная супольнасць прызнала неабходнасць скарачэння незаконных патокаў зброі ў якасці ключавой задачы для дасягнення міру, справядлівасці і моцных інстытутаў у якасці мэты ўстойлівага развіцця.
1357 год. У Празе кароль Карл IV (1316-1378) заклаў арачны мост праз Влтаву.
Спраектаваны на 16 магутных апорных быках, пабудаваны ў 1357-1402 гадах чэшскім архітэктарам і скульптарам Пятром Парлержам на месцы старога Юдыфінінага моста, які быў разбураны ў 1342 годзе.
Мост з’яўляецца адной з самых вядомых славутасцяў горада. У 1683 годзе паабапал яго ўсталявалі скульптурныя групы, якія ілюструюць гісторыю Прагі па ўзоры рымскага маста св. Анёла. З канца XIX стагоддзя мост стаў называцца Карлавым.
Працягласць моста 516 м у даўжыню і каля 10 м у шырыню, мае тры вежы, дзве з якіх знаходзяцца ў Старым горадзе. Упрыгожаны 30 статуямі святых і заступнікаў багемскіх скульптараў М. Браун, Я. Брокафа і яго сыноў Юзафа і Фердынанда.
У 1965 годзе ўсё статуі заменены копіямі, а арыгіналы перавезены ў Нацыянальны музей Чэхіі.
У беларускай паэзіі Карлаваму мосту прысвечаны верш В. Болбаса «На Карлавым мосьце музыка іграе на шклянках…».
1762 год. У Пецярбургу ўчынены палацавы пераварот, у выніку якога на сталец узышла Кацярына II.
У ноч на 9 ліпеня, калі расійскі імператар Пётр III знаходзіўся ў Араніенбаўме, яго жонка Кацярына таемна прыбыла ў Пецярбург і ў казармах Ізмайлаўскага палка была абвешчана самадзяржаўнай імператрыцай. Да паўстанцаў далучыліся салдаты іншых палкоў, а сама вестка аб перавароце была з захапленнем сустрэта пецябруржцамі.
Кацярына ўступіла на сталец, маючы цалкам пэўную палітычную праграму, заснаваную, з аднаго боку, на ідэях Асветы і, з другога, яна ўлічвала асаблівасці гістарычнага развіцця Расіі.
У першыя гады свайго валадарання яна ажыццявіла рэформу Сената, правяла секулярызацыю царкоўных зямель, ліквідавала гетманства ва Украіне, заснавала шэраг новых навучальных устаноў. Лічыла неабходным замацавацца на Чорным моры, далучыць Паўночнае Прычарнамор’е, Крым, Прыкубанне, Каўказ, знішчыць Рэч Паспалітую.
1883 год. Нарадзіўся Аляксандр Дубах (1883-1942).
Беларускі навуковец у галіне меліярацыі і гідралогіі, пачынальнік сучаснай гідралесамеліярацыі.
Акадэмік АН БССР, доктар сельскагаспадарчых навук, прафесар.
Працаваў ва ўпраўленні земляробства і дзяржмаёмасці ў Магілёве, прафесарам Горацкай акадэміі, займаўся асушэннем лясных сельскагаспадарчых земляў. Рэпрэсаваны ў 1930 і 1937 гадах, пазбаўлены звання акадэміка.
Памёр 21 красавіка 1942 года.
1906 год. У наднёманскай в. Мікалаеўшчына на Стаўбцоўшчыне адбыўся нелегальны настаўніцкі з’езд Мінскай губерні.
Разагнаны паліцыяй. На сходзе былі выказаны думкі пра неабходнасць навучання дзяцей на беларускай мове, увядзенне бясплатнага навучання ў пачатковых школах, бяспраўнае становішча народнага настаўніка ва ўмовах царскага рэжыму.
Удзельнікі з’езда былі арыштаваны і пазбаўлены права настаўнічаць, некаторыя, як К. Міцкевіч (Якуб Колас) адсядзелі ў турме. 13 настаўнікаў былі звольнены з працы, у тым ліку І. Фёдараў (Янка Маўр).
На фота сюжэт “праз дваццаць гадоў”, 1926 год. Праз 20 гадоў з’езда. Сядзяць (злева направа) у ніжнім радзе: Сямён Матковіч, Іван Голас, Якуб Колас; у верхнім радзе: Язэп Пашчыцкі, Андрэй Дуб, Янка Яхімовіч, на плячо Якуба Коласа абапіраецца Тарас Гушча.
1935 год. Пачаў працу Магілёўскі аўтарамонтны завод.
Перад вайной перапрафіліраваны ў авіяцыйны, у 1941 годзе эвакуіраваны ў Куйбышаў, дзе асвоіў вытворчасць рухавікоў для штурмавікоў Іл-2 (цяпер Самарскае авіяракетнае аб’яднанне).
Пасля вайны завод вернуты ў Магілёў і выпускаў лакамабілі, парасілавыя ўстаноўкі, маставыя краны і маслазапраўшчыкі на шасі ГАЗ-51.
У 1958 годзе на завод пад’ёмна-транспартнага абсталявання імя С. Кірава ў Магілёве была перададзена вытворчасць аднавосевых цягачоў МАЗ-529.
У 1960 годзе з МАЗа была пераведзена група канструктараў, якая стала асновай тэхнічных службаў завода. З гэтага часу МаАЗ стаў адным з найбуйнейшых вытворцаў землярыйна-транспартнай тэхнікі ў СССР.
У 1966 годзе завод перайменаваны ў аўтамабільны. На ім створаны аднавосевыя цягачы, паўнапрывадныя аўтамабілі МаАЗ-7411, кар’ерныя самазвалы, самазвальныя аўтацягнікі для працы ў падземных шахтах і выпрацоўках.
У 2006 годзе завод стаў філіялам БелАЗа.
Унікальная прадукцыя – магілёўскі скрэпер
1944 год. У Магілёве адбыўся першы агульнагарадскі мітынг прысвечаны вызваленню горада і вобласці і парад партызан і войск гарнізона.
Мерапрыемствы адбыліся на часткова разбуранай Савецкай плошчы (зараз – Славы).
У мітынгу прынялі ўдзел больш за 25 000 чалавек.
А 13:00 мітынг адкрыў старшыня выканкама Магілёўскага абласнога Саветаў дэпутатаў генерал-маёр І. Кардовіч.
Сакратар Магілёўскага абкама і гаркама КП(б)Б І. Макараў адзначыў, што за гады вайны партызаны Магілёўшчыны знішчылі больш за 148 000 варожых салдат і афіцэраў, больш за 1 600 узялі ў палон, разграмілі 133 гарнізона, знішчылі 167 варожых танкаў, 78 бронемашын, 46 самалётаў, 232 гарматы. Народныя мсціўцы знішчылі 1 793 эшалоны з жывой сілай і тэхнікай ворага, узарвалі 53 чыгуначныя масты.
Пасля мітынгу адбыўся парад партызан і воінскіх часцей. Каля трыбуны прайшло каля 9 000 партызан.
Пасля заканчэння парада на плошчы выступіў франтавы ансамбль песні і танца.
1946 год. Нарадзіўся Уладзімір Някляеў.
Беларускі паэт, празаік, эсэіст, грамадска-палітычны дзеяч.
Лідар грамадскай кампаніі «Гавары праўду!», кандыдат на прэзідэнцкіх выбарах 2010 года, палітычны зняволены.
Намінант на Нобелеўскую прэмію (2011).
Някляеў разбурыў стэрэатып, што найлепшыя вершы паэт піша ў маладосці, паколькі эмоцыі ў чалавека больш моцныя ў маладыя гады.
1947 год. Памёр ураджэнец Беларусі Люцыян Жалігоўскі (1865-1947).
Польскі генерал, дзяржаўны і ваенны дзеяч.
Удзельнік руска-японскай, Першай Сусветнай войн. Камандзір 1-й літоўска-беларускай дывізіі (1920). Ваенны міністр Польшчы, інспектар арміі. Член Нацыянальнай рады польскага ўрада ў Вялікай Брытаніі.
1955 год. Адкрыта Мінская дзіцячая чыгунка імя К. Заслонава.
Працуе з 1 мая да канца верасня і на зімовых канікулах па пэўнаму раскладу. Галоўная станцыя «Заслонава». Працуюць два цеплавоза і 12 вагонаў з сістэмай радыёвяшчання для правядзення музычнага суправаджэння і тэматычных экскурсій.
1987 год. Памёр ўраджэнец в. Улукі Слаўгарадскага раёна Іван Цішчанка (1912-1987).
Беларускі хімік, доктар хімічных навук, прафесар, член-карэспандэнт АН БССР, дэкан хімфаку БДУ.
Аўтар прац па арганічнаму сінтэзу і рэакцыйнай здольнасці арганічных рэчываў. Распрацаваў метады сінтэзу поліфункцыянальных арганічных рэчываў, выявіў шэраг заканамернасцей рэакцыйнай здольнасці замешчаных ненасычаных злучэнняў у адносінах да малекулярнага кіслароду, перакісу вадароду і іншых акісляльнікаў. Сінтэзаваў ацыклічныя, карбацыклічныя і гетэрацыклічныя злучэнні з некалькімі функцыянальнымі групамі, некаторыя з іх біялагічна актыўныя.
Аўтар больш 130 навуковых прац, шэраг вынаходніцтваў.
2012 год. Памёр Аляксей Гусак (1927-2012).
Беларускі матэматык, прафесар.
Скончыў БДУ, у якім потым прапрацаваў усё жыццё.
Аўтар звыш 200 навуковых прац. Сярод іх 36 кніг, якія перакладаліся на венгерскую, іспанскую і французскую мовы, у тым ліку манаграфія «Тэорыя набліжэння функцый. Гістарычны нарыс», падручнік «Вышэйшая матэматыка», «Зборнік задач і практыкаванняў па дыферэнцыяльнай геаметрыі».
8 ліпеня 1911 года “Магілёўскі веснік” працягваў шэраг публікацый, прысвечаных пошукам могілак маскоўскіх стральцоў. У хроніцы Магілёва Трафіма Сурты і Трубніцкіх у апавяданні пра знакамітае паўстанне 1661 года гаворыцца, што большасць забітых гараджанамі расійскіх акупантаў пахавалі на “Самусёвай гары””. Лёс гэтай гары ўсхваляваў і рэдакцыю дарэвалцыйнай гарадской газеты.
8 ліпеня 1912 года гараджане спачувалі сямейнай трагедыі ў вёсцы Ратча, што пад Круглым.
19-гадовая Лэслі Ван Хаўтэн удзельнічала ў забойстве бакалейшчыка Лена Лаб’янкі і яго жонкі Размары ў 1969 годзе. Зараз ёй 72 гады і праз пару тыдняў яна можа выйсці па ўмоўна-датэрміновым вызваленні – піша The Guardian.
Забойства бандай Чарльза Мэнсана – якую прынята таксама называць дэструктыўнай сектай, а самі яны называлі Сям’ёй – некалькіх чалавек у 1969 годзе стала адной з самых гучных крымінальных гісторый у масавай свядомасці. Сярод ахвяр секты была жонка знакамітага рэжысёра Рамана Паланскі актрыса Шэран Тэйт на дзявятым месяцы цяжарнасці. Усяго банда Мэнсана забіла сама меней дзевяць чалавек. 9 жніўня 1969 года імі была забітая сямейная пара Лаб’янка, Лена і яго жонка Размары.
У дзень забойства сям’і Лаб’янка група ўдзельнікаў секты Мэнсана на чале з ім самім некалькі гадзін кружыла па Лос-Анджэлесе ў пошуках выпадковых ахвяр. Позна вечарам група спынілася каля прыватнага дома, які належаў уладальнікам сеткі невялікіх крам – Лена і Размары Лаб’янка. Мэнсан і галоўны злачынца ў бандзе Тэкс Уотсан праніклі ў дом, напалі на гаспадароў, звязалі іх і заткнулі ім раты. Пасля гэтага сам Мэнсан і яшчэ трое ўдзельнікаў з’ехалі, а да Тэкса Уотсана далучыліся Патрыцыя Крэнуінкл і Лэслі Ван Хаўтэн. Тэкс забіў Лена Лаб’янка, а наверсе ў спальні Ван Хаўтэн і С’юзан Аткінс спрабавалі забіць Размары, але тая вырвалася. Тэкс, які прыйшоў на дапамогу, дапамог паваліць Размары Ла-Б’янка, пасля чаго Ван Хаўтэн забіла яе нажом.
У 1971 годзе Лэслі Ван Хаўтэн разам з іншымі членамі секты Мэнсана была асуджаная да смяротнага пакарання, якое ў 1972 годзе ёй замянілі на пажыццёвае зняволенне.
Злева направа – Сьюзан Аткінсан, Патрыцыя Крэнуінкл і Лэслі Ван Хаўтэн падчас суда. Фота: Anonymous/AP
На працягу наступных дзесяцігоддзяў Ван Хаўтэн некалькі разоў падавала на ўмоўна-датэрміновае вызваленне, і нягледзячы на чатырохразовае станоўчае рашэнне камісіі па вызваленні, яе выхад на волю блакіраваўся рашэннем губернатара штата Каліфорнія.
Цяпер жа, на пяты раз, губернатар Каліфорніі Гэвін Ньюсам абвясціў, што не будзе прасіць Вярхоўны суд штата заблакіраваць умоўна-датэрміновае вызваленне Ван Хаўтэн. Гэта адкрывае ёй магчымасць выйсці з турмы ўжо на працягу бліжэйшых тыдняў.
