Мерапрыемствы, прымеркаваныя да Дня горада і раёна, распачнуцца з 15 ліпеня і завершацца масавымі гуляннямі ў пятніцу 21 ліпеня.
Сёлета спаўняецца 99 гадоў з моманту ўтварэння Чэрыкаўскага раёна і 419 гадоў з часу з’яўлення горада. Пагэтаму было вырашана адсвяткаваць з размахам. Распачнецца святкаванне з 15 ліпеня, калі на гарадскім стадыёне ў 11.00 пройдзе таварыскі матч паміж футбольнымі камандамі з Чэрыкава і Крычава.
З 17 і па 21 ліпеня запланаваны шэраг тэматычных мерапрыемстваў ва ўстановах адукацыі і культуры: літаратурныя выставы, віктарыны, конкурсы дзіцячых малюнкаў, акцыі, квэст-гульні, экскурсіі ў гісторыка-краязнаўчым музеі. 19 ліпеня маладыя спецыялісты раёна прымуць удзел у квэст-гульні “Чэрыкаўшчына: ад вытокаў да сучаснасці”, якая пройдзе ў гарадскім парку.
Аднак асноўнае свята горада пройдзе 21 ліпеня на пляцоўцы раённага дома культуры з чатырох гадзін дня ажно да гадзіны ночы. Гасцей урачыстасці чакае святочны канцэрт, тэматычныя пляцоўкі, фотазоны, святочны кірмаш з выставамі-дэгустацыямі і продажам фермерскіх прадуктаў, сувеніраў, вырабаў дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, дзіцячымі атракцыёнамі і разнастайным гандлем – паведамляе “Веснік Чэрыкаўшчыны”.
1099 год. На досвітку ўдзельнікі першага крыжовага паходу пачалі штурм Іерусаліма.
Войска крыжакоў пад кіраўніцтвам французскага герцага Готфрыда Булёнскага складалася з 1200-1300 рыцараў і 12 000 пяхоты.
Крыжакі спрабавалі прысунуць да сцен Іерусаліма аблогавыя вежы, аднак ім замінаў глыбокі роў. Штурм працягваўся ўвесь дзень, але горад трымаўся. Калі настала ноч, абодва бакі працягвалі не спаць – мусульмане баяліся, што рушыць услед новая атака, а хрысціяне асцерагаліся, што абложаным атрымаецца нейкім чынам падпаліць аблогавыя прылады. Раніцай 15 ліпеня, калі роў быў засыпаны, крыжакі змаглі нарэшце бесперашкодна наблізіць вежы да крэпасных сцен.
Яны перакінулі на сцены драўляныя масткі і накіраваліся ў горад. Убачыўшы, што горад паў, эмір гарнізона вежы Давіда здаўся і адкрыў вароты горада. Пасля таго, як пераможцы ўварваліся ў горад, пачалася разня. Крыжакі разілі мячом усіх запар – мусульман, яўрэяў, і нават тых нямногіх хрысціян, што жылі ў горадзе.
Пасля падзення Іерусаліма кіраўніком новаўтворанага Іерусалімскага Каралеўства стаў Готфрыд Булёнскі. Ён не пажадаў называцца каралём у горадзе, дзе Хрыстос быў увянчаны цярновым вянком, і прыняў тытул Абаронцы Труны Гасподняй.
Пасля гэтай перамогі воіны Хрыстовыя палічылі свой абавязак выкананым, і большасць з іх з багатай здабычай вярнулася на радзіму.
1708 год. Бітва пад Галоўчынам.
Пад час Вялікай Паўночнай вайны (1700-1721), каля мястэчка Галоўчын (зараз – Бялыніцкі раён) адбыўся бой паміж расійскімі і шведскімі войскамі, які скончыўся ўпэўненай перамогай апошніх.
Галоўчын быў зруйнаваны.
1789 год. Узяцце Бастыліі.
Бастылія – крэпасць і дзяржаўная турма ў прадмесці Сэнт-Антуан у Парыжы, пабудаваная ў 1382 годзе.
За 400 гадоў сярод вязняў Бастыліі было нямала знакамітых асоб Францыі. Для многіх пакаленняў французаў крэпасць была сімвалам усеўладдзя і дэспатызму каралёў.
Прычынай аблогі Бастыліі сталі чуткі аб рашэнні караля Людовіка XVI разагнаць утвораны 9 ліпеня 1789 года Устаноўчы сход і аб зняцці з пасады дзяржаўнага кантралёра фінансаў рэфарматара Жака Нэкера.
Абураныя парыжане выйшлі на вуліцы. Перш за ўсё паўстанцы захапілі арсенал Дома Інвалідаў – 25 000 стрэльбаў і 5 гармат. Узброіўшыся, натоўп рушыў да Бастыліі. Гарнізон Бастыліі налічваў 110 салдат. Са сцен прагучалі першыя стрэлы, але яны толькі распалілі гараджан. Некалькі герояў перабраліся праз равы, рассеклі ланцугі пад’ёмнага маста, і парыжане ўварваліся ў крэпасць. Штурм крэпасці доўжыўся каля 4 гадзін. У хуткаплынных сутычках паўстанцы страцілі каля 100 чалавек.
Ніхто з паўстанцаў не думаў пра штурм Бастыліі як пра сімвалічную падзею. Традыцыйна лічыцца, што штурм быў зроблены з мэтай вызвалення палітвязняў Бастыліі. Але такіх там не было. Сярод 7 вязняў былічацвёра фальшываманетчыкаў, двое псіхічна хворых і адзін забойца.
1867 год. Шведскі хімік і прадпрымальнік Альфрэд Нобель упершыню прадэманстраваў дынаміт.
Наіўны вынаходнік паверыў у тое, што дынаміт прынясе мір усім народам планеты: “Хто ж будзе ваяваць, калі адным снарадам можна забіць цэлы ўзвод?”
1911 год. У в. Стары Дзедзін (зараз – Клімавіцкі раён) нарадзіўся Павел Пруднікаў (1911-2000).
Беларускі пісьменнік. Заслужаны работнік культуры.
Стрыечны брат паэта Алеся Пруднікава.
Працаваў карэспандэнтам шматлікіх газет, на будаўніцтве шаўковай фабрыкі ў Магілёве, ў БелТА. Рэпрэсаваны ў 1937 годзе.
Аўтар зборнікаў вершаў, успамінаў аб беларускіх літаратарах, пачынаючы са Зм. Жылуновіча (Цішкі Гартнага) і канчаючы Іванам Мележам, твораў на тэму сталінскіх рэпрэсій
У Клімавіцкімі Браслаўскім краязнаўчых музеях працуюць экспазіцыі, прысвечаныя пісьменніку.
1913 год. У Вільні заснавана Беларускае выдавецкае таварыства ў мэтах духоўнага адраджэння беларускага народа.
Створана на базе выдавецтва «Нашай Нівы» Б. Даніловічам, І. Луцкевічам, К. Шпакоўскім, пад ідэйным уплывам Беларускай сацыялістычнай грамады.
Існавала ў 1913-1915 і 1919-1930 гадах, выдавала і распаўсюджвала творы беларускай літаратуры, у т.л. Я. Коласа, М. Гарэцкага, Ядвігіна Ш., К. Буйло, Я. Лёсіка, «Беларускія календары».
У 1913-1914 сакратаром выдавецтва працаваў Янка Купала. Спыніла дзейнасць у пачатку 1930-х гадоў пасля забароны ўрадам Польшчы легальных форм вызваленчага руху.
1920 год. Нарадзіўся Алесь Астапенка (1920-1970).
Беларускі паэт, перакладчык. Меў псеўданім Мсьціслаўцы (разам з А. Куляшовым і Ю. Таўбіным).
Працаваў у рэдакцыі газеты «Звязда», рэдактарам і дыктарам беларускай рэдакцыі Усесаюзнага радыёкамітэта, загадваў аддзелам літаратуры і мастацтва газеты «Чырвоная змена», аддзелам піянерскага жыцця часопіса «Бярозка».
Аўтар 4-х зборнікаў паэзіі. Паасобныя вершы пакладзены на музыку. Перакладаў на беларускую мову творы рускіх, украінскіх, літоўскіх, латышскіх, нямецкіх паэтаў, грузінскія казкі.
Сябрукі-Мсьціслаўцы: А. Астапенка, Ю. Таўбін, А. Куляшоў
1927 год. Нарадзіўся Георгій Штыхаў (1927-2018).
Беларускі археолаг, гісторык-медыявіст.
Доктар гістарычных навук, прафесар, галоўны навуковы супрацоўнік аддзела археалогіі сярэднявечнага перыяду Інстытута гісторыі НАН Беларусі, Лаурэат Дзяржаўнай прэміі.
Даследчык старажытных гарадоў Полацкай зямлі, вытокаў беларускай народнасці. Падрыхтаваў 2 дактароў і 19 кандыдатаў навук.
Аўтар амаль 500 прац. Узначальваў Беларускую асацыяцыю ахвяр палітычных рэпрэсій.
1941 год. На беразе Дняпра пад Оршай савецкае войска ўпершыню ўжыла ракетную ўстаноўку “Кацюша”.
У выніку магутнага агнявога ўдару адначасова 112 рэактыўнымі снарадамі былі знішчаны варожыя эшалоны, боепрыпасы і пераправа цераз раку Аршыцу. Так, пераправа суперніка была сарваная і развіць поспех на гэтым кірунку яму не ўдалося. Першы вопыт прымянення новай ракетнай зброі паказаў яе высокую баявую эфектыўнасць, што і стала адной з прычын найхутчэйшага яе ўводу ў строй і аснашчэння ёй Сухапутных войскаў Чырвонай Арміі.
Фашысты гэтую страшную прыладу з жаночым імем з-за гуку снарада, які вые, называлі сталінскім арганам.
А тым часам пачалася нямецкая акупацыя Мсціслаўскага раёна.
1968 год. Памёр Канстанцін Паустоўскі (1892-1968).
Рускі пісьменнік, які значную частку жыцця пражыў ва Украіне.
Абаронца дысідэнтаў. Яго творы ўвайшлі ў праграму савецкіх, беларускіх школ па літаратуры.
Чатыры разы намінаваўся на Нобелеўскую прэмію па літаратуры.
У 1915 годзе служыў на Беларусі. Іграў ў більярд з Радзівіламі ў Нясвіжы. У «Аповесці пра жыццё» шмат раздзелаў прысвяціў Беларусі: «Карчма на Брагінцы», «Мястэчка Кобрын», «У балотных лясах», «Гнілая зіма» і іншыя.
Яго творы на беларускую мову пераклалі Я. Брыль, А. Кучар, А. Марціновіч і іншыя. Блізкі сябар ураджэнца Магілёва пісьменніка Рувіма Фраермана.
1992 год. Памёр Аляксей Карпюк (1920-1992).
Беларускі пісьменнік, грамадскі дзеяч Гродненскай вобласці. Заслужаны работнік культуры, Лаўрэат Літаратурнай прэміі.
Удзельнік вайны: падпольшчык, вязень канцлагера Штутгоф (з яго уцёк), камандзір партызанскага атрада імя К. Каліноўскага.
Працаваў на кіраўнічых пасадаў ва ўстановах адукацыі, культуры, турызму, у газетах. Актывіст БНФ, адзін з заснавальнікаў ЗБС «Бацькаўшчына».
За сувязь з дысідэнтамі пераследваўся КДБ, быў зволены з працы (аднавілі па загаду П. Машэрава). У яго абарону пісаў В. Быкаў. Iмя А. Карпюка носiць адна з вулiц Гродна, усталявана Мемарыяльная шыльда па вуліцы Э. Ажэшкі ў Гродне.
1994 год. У ЗША памёр Пётр Конюх (1910-1994).
Беларускі сусветна вядомы оперны спявак, бас, “беларускі Шаляпін”.
Падчас Другой сусветнай вайны ваяваў польскім корпусе генерала Андэрса на поўначы Афрыцы і на поўдні Еўропы. Удзельнік бітвы пры Монтэ-Касіна.
Скончыў Рымскую акадэмію мастацтваў. Спяваў у операх усяго свету на беларускай, італьянскай, польскай, французскай, англійскай, нямецкай, рускай і ўкраінскай мовах.
Жыў у ЗША, выконваў беларускія песні, дапамагаў ставіць голас беларускаму спеваку Данчыку. 27 гадоў працаваў у хоры данскіх казакоў С. Жарава, запісваў беларускія песні на пласцінкі, у тым ліку і «Магутны Божа». У 1975 годзе прыязджаў у Беларусь.
Mogilev.media продолжают социально-экономическую аналитику по Могилевщине, и теперь пришла очередь мясо-молочному производству. Предыдущий материал читайте здесь.
Агропромышленный комплекс Могилевской области на фоне остальных регионов, прямо скажем, не на высоте. И по объему производства (6 063,5 млн. рублей), и по доле сельскохозяйственной продукции (7,7 %) сельхозпроизводство Могилевщины занимает последнее место в республике. За 5 месяцев текущего года местный агропром добавил к соответствующему уровню предыдущего года 4,3 %. Казалось, радоваться нужно. Увы, это ниже среднереспубликанского уровня (5,4 %), тем более, достижений Брестской ( 9,0 %) и Гродненской областей (8,6 %).
Тем не менее, хорошие результаты за 5 месяцев текущего года показали к соответствующему уровню предыдущего года Глусский район (237 %), Чериковский (157 %), Быховский (115 %), Краснопольский (113 %) и Кричевский (112 %) районы.
В тоже время тяжелым грузом на агродостижениях области висит несколько районов: Белыничский (95 %), всё чаще попадающий в минусы Горецкий (94 %), постепенно набирающие ход Чаусский (97,5 %), Климовичский (76,3 %) и Хотимский (84,8 %) районы.
Смена приоритетов – не молоко а мясо
Динамика валового показателя в сельском хозяйстве за 5 месяцев года в основном определяется темпами развития отрасли животноводства: производство молока и мяса. И тут мы замечаем смену приоритетов: мяса область произвела на 7 % больше уровня предыдущего года, а молока добавила всего лишь 1,1 %.
В кои веки производство мяса по темпам наращивания продукции оказалось выше молочного уровня. При этом, производство свинины увеличилось на 21 %, крупного рогатого скота – на 7,4 %, птицы – на 5 %. Пожалуй, два фактора положительно влияют на ситуацию – наличие кормов в течение отчетного периода заметно превосходило прошлогодний уровень. Второе – с начала года увеличилось поголовье скота: крупного рогатого на 1,3 %, свиней – на 18,6 %.
Но вот какой парадокс: если реализация свиней увеличилась на 10,5 %, а птицы – на 8,1 %, то говядина сдала прошлогодние позиции на 14,4 %. Более того, удельный вес реализованного на убой крупного рогатого скота в общем объеме реализации составил 28 % или на 5 % ниже удельного веса к реализации за 5 месяцев предыдущего года.
При этом, свиньи поднялись на 1 %, птица – на 4 %. Впрочем, увеличение реализации мяса в целом на 0,9 % не слишком вдохновляет на мажорное настроение в мясном производстве. Нельзя же кивать головой в сторону пассивности местного населения, которое снизило реализацию мяса на 16,3 %.
По районам ситуация в производстве мяса весьма неоднозначная. Высокие темпы у Глусского, Бобруйского, Быховского, Кричевского и Чериковского районов. Привычные аутсайдеры: Климовичский (77,3 % к уровню предыдущего года) и Хотимский (54,7 %), но постепенно к этой компании по своим показателям приближается (в отрицательном плане) Горецкий район (82,5 %). Низкую эффективность показывают Белыничский (88,4 %) и Славгородский (98,5 %) районы, которые недавно ввели современные свиноводческие комплексы и в первые годы эксплуатации радовали хорошими темпами прироста в производстве свинины. Будем надеяться, что ввод в эксплуатацию свинорепродуктора в Климовичском районе положительно скажется на производстве мяса не только в районе, но и в целом в области.
Проблемы в производстве говядины в Могилевской области практически идентичны с общереспубликанскими, но по среднесуточным привесам (481 г) обгоняем только Гомельскую область (479 г) и заметно уступаем Гродненской (713 г), Брестской (704 г) и Минской (678 г) областям.
90% говядины – на небольших фермах, и модернизировать их проблематично
Что же мешает развитию производства мяса крупного рогатого скота? Можем делать акцент на интенсивность обновления материально-технической базы и необходимость поддержки технологической дисциплины. Но ведь в республике масса примеров получения высоких привесов при низком расходовании кормов, что обеспечивает эффективное производство продукции.
Что касается состояния материально-технической базы: 90 % говядины производится на небольших фермах (100-200 голов) с минимальной механизацией процессов, часто в неприсобленных помещениях. Это не позволяет внедрять современные технологии содержания и кормления. Да и с формированием рационов кормления: бычкам скармливают фураж по остаточному принципу – что остается от кормления дойного стада.
Высокие затраты кормов (12-13 кормовых единиц на 1 кг привеса) при выращивании в старых помещениях, и практически в 2 раза меньше на современных комплексах. Если говорить об эффективности в целом по отрасли животноводства, то сформирован результат за счет молока: рентабельность производства которого составляет (без надбавок) 24 %, а вот производство говядины в целом убыточно. Кстати, с перерасходом кормов производится около 40 % свиней и 10 % птицы.
В недостаточной степени в хозяйствах занимаются выращиванием специализированных мясных пород скота. Вместо активного насыщения стада животными герефордской и абердин-ангусской породами, по-прежнему в стаде превалирует традиционная голштинская порода.
Негативно влияет на перспективу мясного (как и молочного) производства непроизводительное выбытие молодняка в виде прирезки и падежа скота. Ситуация в Могилевской области не однозначна: за 4 месяца текущего года непроизводительное выбытие крупного рогатого скота сократилось на 28 % (на 2419 голов) – а это перспектива дополнительного получения мяса через полтора года не менее 500 тонн.
К сожалению, падеж вырос на 2 % (на 93 головы), но на фоне прирезки скота показатель не очень тревожный. Впрочем, в таком районе как Шкловский, проблема падежа скота весьма актуальна. В прошлом году местная прокуратура направила в суд 6 исковых заявлений по взысканию ущерба с лиц, виновных в падеже скота, на общую сумму около 4 000 рублей. В текущем году проблема с падежом скота еще более усугубилась.
Основные причины весьма банальны: нарушение технологических регламентов кормления и содержания животных, отсутствие или недостаток квалифицированных специалистов ветеринарной и зоотехнической служб (ни одно хозяйство района не укомплектовано на 100 % главными ветврачами и зоотехниками). Что тогда говорить о ситуации в ряде проблемных районов, тянущих область на экономическое дно!
Но есть еще одна проблема, с решением которой мясные дела в области пойдут вверх вдохновляющей поступью – это заполнение пустующих скотомест молодняком крупного рогатого скота для его откорма. По расчетам специалистов таковых мест в пределах 50 000, а это потенциал на 20 000 тонн мяса (+ 10 % в годовом исчислении). Тем более, что проблемы с кормовой базой постепенно в области решаются.
На выходныя ў Магілёўскай вобласці сіноптыкі прагназуюць сярэднесутачныя тэмпературы крыху вышэй за +20°С, з ваганнямі ноччу ад +15°С да +20°С, днём – ад +23°С да +27°С.
Будзе пераважаць пераменна воблачнае, месцамі з праясненнямі, пераважна без ападкаў надвор’е. Працягласць дня менее па 2 хвіліны на суткі і складзе 16 гадзін 35 хвілін 16 ліпеня. У нядзелю сонца ўзыйдзе ў 4:48, зойдзе ў 21:23.
Сінаптычны прагноз надвор’я на найбліжэйшыя выходныя наступны. 14 ліпеня, пятніца. Надвор’е абяцае быць воблачным,без ападкаў. Уноч да +18°С, ранішнія тэмпературы каля +20°С, днём тэмпература падрасце нязначна – да +23°С. На працягу сутак будуць паступаць паветраныя масы з паўночнага захаду, хуткасць вятроў 4-6 м/с. Месяц убывае. Магнітнае поле няўстойлівае.
У суботу, 15 ліпеня, ноччу і раніцай ясна, у другой палове – пераважна воблачна. Уноч пры ясным надвор’і да +15°С, уранні да +19°С, днём слупок тэрмометра падымецца да адзанкі +25°С, увечары каля +22°С. На працягу сутак будуць паступаць паветраныя масы з паўночнага захаду, хуткасць вятроў 2-5 м/с. Месяц убываючы. Магнітнае поле няўстойлівае.
У нядзелю, 16 ліпеня, на працягу сутак захаваецца воблачнае без ападкаў надвор’е. Уноч і раніцай да +17°С, удзень паветра прагрэецца да +27°С. З рання і да вечара вызначаць надвор’е будуць паўночна-заходнія і паўднёва-усходнія вятры хуткасцю 2-3 м/с. Маладзік.
Ранак панядзелка 17 ліпеня пачнецца з тэмператур +18 +20°С, воблачнага надвор’я, з паўднёва-усходнімі вятрамі хуткасцю да 3-5 м/с, якія могуць прынесці ў асобныя раёны дзённыя дажджы з навальніцамі і падвышэнне тэмпературы да +29°С. Маладзік.
У дзяжурную службу мсціслаўскага аддзела міліцыі за апошнія дні паступіла некалькі паведамленняў пра розныя здарэнні: крадзеж бульбы з агарода, няпрошаны нецвярозы госць і забіццё амаль двух дзясяткаў курэй чужой сабакай.
У сезон паспявання гародніны і садавіны традыцыйна актывізуюцца злодзеі. Жыхар Мсціслава паведаміў у міліцыю, што з яго агарода зламыснікі за ноч выкапалі шэсць кустоў бульбы.
Праваахоўнікам таксама трэба будзе пастарацца знайсці і ўладальніка сабакі, які ў жыхаркі Мсціслава задушыў 19 курэй.
Але самы цікавы выпадак здарыўся ў аграгарадку Мушына. Мужчына 1980 года нараджэння, у стане алкагольнага ап’янення не жадаў сыходзіць з дома незнаёмай жанчыны, так што яна выклікала міліцыю. У выніку праваахоўнікі не толькі прымусілі п’янага мужчыну сыйсці але і склалі адміністрацыйны пратакол. Цяпер яго чакае пакаранне ў выглядзе штрафу ў памеры да 8 базавых велічыняў, а гэта значыць мужчына можа заплаціць да 300 рублёў – паведамляе раённая газета “Святло кастрычніка”.
Асноўным фестывальным днём будзе 5 жніўня. У 10:00 раніцы на плошчы Пятра Мсціслаўца пройдзе ўрачыстае адкрыццё фестываля, а потым асноўныя мерапрыемствы перамесцяцца на Замкавую гару.
З 11.30 да 13.10 тут пройдуць тэатралізаваны паказ “Аднойчы на Дзікім полі”, бугурты, баі пешых рыцараў. З 14.00 да 15.40 выступіць фолк-гурт «Хмяльны вір» (г. Мінск), а таксама пройдзе майстар-клас па сярэднявечных танцах.
З 16.30 да 18.10 пройдуць тактычныя бугурты “Захоп сцяга”, “Ахова караля”, масавыя бітвы, турнір лучнікаў.
З 19.00 да 20.40 пройдуць рыцарскія забавы (на ХV ст.) конна-гістарычнага клуба “Залатая шпора”. Працягнецца праграма прадстаўленнем «Ваяры ранняга Сярэднявечча», турнірам «Кола Адзіна», тэатралізаваным штурмам замка, манеўрамі рыцараў. Завершыцца гэты блок праграмы ўзнагароджваннем пераможцаў турніраў.
З 21.30 да 23.10 арганізатары свята запрашаюць усіх на фаер-шоу ад клубаў «Атама» (г. Віцебск), «Маоры» (г. Магілёў) і канцэрты гуртоў «Адамант» (г. Мсціслаў), «Стокс» ( г. Мінск).
У 23.50 на Замкавай гары зноў стане горача. У гэты час тут сваю вогненную праграму прадставіць клуб “Рэй” (г. Брэст). Працягнецца праграма выступам Мінскага музычнага гурта “КаS” і канцэртам ВІА “RedFox Band” – паведамляе “Святло Кастрычніка”.
Двое сяброў у аграгарадку Верамейкі Чэрыкаўскага раёна ў траўні гэтага года зладзілі страляніну па бутэльках. Перад гэтым яны выпілі – паведамляе прэс-служба судовых экспертыз. Стралялі з пнеўматычнай вінтоўкі «Hatsan» мадэлі «Dominator 200C», пазычанай у знаёмага – такая вінтоўка мае высокую дульную энэргію (больш за 13 Джоўль) і адносіцца да катэгорыі паляўнічай зброі.
Падчас стральбы па бутэльках адзін сябар перастаўляў мішэні, а другі выпадкова націснуў на спускавы кручок. Куля патрапіла роўна ў галёнку першаму мужчыне, засеўшы ў ране. Яму прыйшлося звяртацца да медыкаў, якія паведамілі праваахоўнікам пра раненне.
Высветлілася, што карыстанне вінтоўкай падобнай моцы дазваляецца толькі людзям, якія маюць пасведчанне на права палявання. На 35-гадовага жыхара Верамеек, што падстрэліў сябра, заведзена адміністрацыйная справа за незаконнае нашэнне паляўнічай зброі.
Свята прысвечана апосталам Пятру, Андрэю, Якаву Зевядзееву, Іаану Багаслову, Філіпу, Варфаламею, Фаме, Левію Матфею, Якаву Алфееву, Іудзе Тадэю, Сімону Кананіту, а таксама апосталу Матфею, абранаму замест Іуды Іскарыёта.
У гэты дзень прынята наведваць храмы і маліцца за сябе і сваю сям’ю, чытаць малітву 12 апосталам дома, прасіць адно ў аднаго прабачэння, мірыцца і забываць усе крыўды.
1508 год. Адбылася бітва пад Оршай.
Бітва войска ВКЛ і Каралеўства Польскага супраць войска Маскоўскага княства ў ходзе пятай літоўска-маскоўскай вайны (1507-1508).
Атрымаўшы звесткі пра падыход літоўскага войска, князь маскоўскі Васіль III зняў аблогу Смаленска і рушыў на Оршу. Калі высветлілася, што К. Астрожскі набліжаецца да маскоўскіх пазіцый, Васіль III пастанавіў адступіць за Дняпро, каб ударыць у момант пераправы літвінаў праз раку.
Астрожскі накіраваў вялікі аддзел праз неахоўваны брод на Дняпры з заданнем нападу на абоз маскалёў, а галоўнымі сіламі выканаў адцягвальны манеўр. Выдзелены аддзел, пераправіўшыся праз раку, быў аточаны пераважаючымі маскоўскімі сіламі, аднак здолеў з цяжкасцямі прабіцца на правы бераг. Бітву перарваў надыход цемры. Астрожскі намерваўся атакаваць адразу пасля ўзыходу сонца, аднак маскоўскае войска ноччу адышло з занятых пазіцый на ўсход.
1868 год. Памёр Канстанцін Тышкевіч (1806-1868).
Беларускі гісторык, краязнавец, адзін з заснавальнікаў беларускай археалогіі.
На аснове ўласных калекцый разам з бацькам і братам стварыў Лагойскі музей старажытнасцей. Член навуковых таварыстваў Вільні, Кракава, Масквы, Прагі, Парыжа, Лондана.
Адзін з заснавальнікаў Віленскага музея старажытнасцей, член Віленскай археалагічнай камісіі.
Даследаваў каля 200 курганоў, гарадзішчаў і замчышчаў.
У памяць аб вучоным з 2007 года праводзіцца водная экспедыцыя «Шляхам Тышкевіча» па Віліі.
1897 год. Нарадзіўся Міхась Міцкевіч (1897-1991).
Беларускі грамадскі і культурны дзеяч, брат Якуба Коласа.
Удзельнік нацыянальнага руху, дэлегат 1-га Усебеларускага кангрэсу, выкладчык Мінскай беларускай гімназіі.
З 1944 года на эміграцыі. Актыўны дзеяч Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы ў ЗША, член рэдакцыі часопіса «Беларус», рэдактар часопіса «Голас Царквы». Пахаваны на беларускіх могілках у Іст-Брансуіку ў штаце Нью-Джэрсі.
У яго гонар Якуб Колас назваў свайго малодшага сына Міхася (1926-2020).
1923 год. На схіле гары Маунт-Лі над каліфарнійскімі ўзгоркамі з’явіўся надпіс Hollywood.
Першапачаткова яна была напісана як Hollywoodland, не мела ніякага дачынення да кіно і азначала рэкламу новага жыллёвага раёна, але адразу ж стала прывабліваць да сябе турыстаў.
Устаноўка надпісу абышлася яе заказчыку, выдаўцу “Лос-Анджэлес таймс” Гары Чандлеру ў 21 000 долараў. Слова “Hollywoodland” уначы падсвятлялася электрычнымі лямпачкамі, днём жа белыя літары былі бачныя за 40 км. Вышыня іх была 13 м, шырыня – 9. Па перыметры кожнай літары віселі рознакаляровыя лямпачкі, якія падсвятлялі надпіс у цемры. Аднак усе 4 000 лямпачак былі расцягнуты мясцовымі жыхарамі менш чым за год. Па дамове рэклама была разлічана на 1,5 гады, але аж да 1949 года жадаючых дэмантаваць надпіс не знаходзілася.
У 1949 годзе надпіс адрамантавалі і выдалілі 4 апошнія літары. Да таго часу Hollywood ужо ператварыўся ў сімвал Лос-Анджэлеса і ўсёй індустрыі забаў. Клопат аб надпісе ўзяла на сябе Гандлёвая палата Галівуду.
У 1973 годзе надпіс абвясцілі нацыянальным гістарычным помнікам.
Да канца 1970-х надпіс здрахлеў, і ў 1978 годзе літары былі дэмантаваныя. У тым жа годзе дабрачынны фонд, узначалены Х’ю Хэфнерам, заснавальнікам часопіса “Playboy”, сабраў сродкі на капітальны рамонт славутасці.
Цяперашні надпіс, складзены з белых літар 15-метровай вышыні і 12-метровай шырыні, з’явіўся ў лістападзе 1978 года. На выраб кожнай літары спатрэбілася 27 500 долараў. З таго часу ўсе рэстаўрацыйныя работы выконваліся пры дапамозе прыватных ахвяраванняў.
1930 год. Першы ў гісторыі Чэмпіянат свету па футболе.
Выбар Уругвая ў якасці месца правядзення спартыўнага спаборніцтва не быў выпадковым. Зборная гэтай краіны перамагла на VIII Алімпійскіх гульнях 1924 года ў Парыжы і IX Алімпійскіх гульнях 1928 года ў Амстэрдаме.
Спецыяльна да гэтых спаборніцтваў у Монтавідэа пабудавалі новы стадыён, які ў гонар юбілею незалежнасці назвалі “Сентэнарыё” – “стагоддзе”.
У турніры прынялі ўдзел 13 каманд з Францыі, Югаславіі, Румыніі, Бельгіі, Перу, ЗША, Аргенціны, Бразіліі, Балівіі, Чылі, Мексікі, Парагвая і Уругвая.
У першых паядынках сышліся зборныя Францыі і Мексікі, а таксама каманды Бельгіі і ЗША. Першы ў гісторыі чэмпіянатаў свету гол забіў француз Л. Ларан. Аднак перамогу ў першынстве свету 30 ліпеня атрымала зборная Уругвая, якая перамагла ў фінальным матчы каманду Аргенціны з лікам 4:2.
Урачыстасці з нагоды перамогі ў чэмпіянаце не спыняліся ў Монтавідэа некалькіх дзён.
1938 год. Нарадзіўся Юрый Марухін (1938-2001).
Беларускі кінарэжысёр, сцэнарыст, аператар. Заслужаны дзеяч мастацтваў.
Працаваў на «Беларусьфільм», старшыня праўлення Беларускага саюза кінематаграфістаў. Рэжысёр шэрагу фільмаў, у тым ліку “Маці Урагану”, аператар шматлікіх карцін, уключна “Магіла льва”, “Час выбраў нас”.
1941 год. Пачалася акупацыя Горацкага, Дрыбінскага і Слаўгарадскага раёнаў нямецка-фашысцкімі захопнікамі.
А 13-14 ліпеня на Буйніцкім полі пад Магілёвам сярод воінаў 172-й стралковай дывізіі знаходзіўся ваенкар газеты “Известия” – пісьменнік К. Сіманаў і фотакарэспандэнт той жа газеты П. Трошын. Першы раз Сіманаў патрапіў у Магілёў 28 чэрвеня.
К. Сіманаў пісаў: «Я не быў салдатам, быў усяго толькі карэспандэнтам, аднак у мяне ёсць кавалачак зямлі, які мне век не забыцца, – поле пад Магілёвам, дзе я ўпершыню ў ліпені 1941 года бачыў, як нашыя на працягу аднаго дня падбілі і спалілі 39 нямецкіх танкаў …».
Абароне Магілёва прысвечаны яркія старонкі трылогіі «Жывыя і мёртвыя» (палкоўнік Куцепаў стаў правобразам генерала Серпіліна), «Салдатамі не нараджаюцца», «Апошняе лета», дзённіка ўспамінаў «Розныя дні вайны».
1941 год. 63 стралковы корпус 21-й арміі Заходняга фронта пачаў контрудар (13 ліпеня-17 жніўня) на Рагачоўска-Жлобінскім напрамку.
У выніку гэтага былі вызвалены Жлобін і Рагачоў.
1942 год. Нарадзіўся Харысан Форд.
Амерыканскі акцёр кіно і тэлебачання, прадзюсер.
Намінант на прэмію «Оскар», BAFTA, чатырохразовы намінант і ўладальнік спецыяльнай прэміі “Залаты глобус”, ганаровага «Сезара». Найбольш вядомы па ўдзеле ў серыі фільмаў «Зорныя войны», «Індыяна Джонс», «Самалёт прэзідэнта» і іншых.
Дзед і бабуля акцёра – ураджэнцы Мінска.
1952 год. Нарадзіўся Аляксандр Ціхановіч (1952-2017).
Беларускі эстрадны спявак. Народны артыст.
Саліст ВІА «Верасы», Дзяржаўнага аркестра сімфанічнай і эстраднай музыкі Беларусі, стваральнік і кіраўнік першага ў Беларусі Тэатра песні (і студыі пры ім; з 2003 г. – прадзюсерскі цэнтр «Прафіартвідыён»), музычны кіраўнік беларускага канала «Сталічнае тэлебачанне».
Аўтар папулярных эстрадных песень.
Памёр 28 студзеня 2017 года.
1970 год. Нарадзіўся Андрэй Цівончык.
Беларускі і нямецкі атлет (скакун з шастом), бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 1996 года ў Атланце.
У 1995 годзе пабіў нямецкі нацыянальны рэкорд у скачках з шастом (скокнуў на 5,80 м). Трэнер па скачках з шастом зборнай Катара па лёгкай атлетыцы.
1990 год. На лясной паляне Борык каля мястэчка Грудак на Беласточчыне пачаўся І Фестываль музыкі маладой Беларусі «Басовішча».
Арганізаваны Беларускім аб’яднаннем студэнтаў і гмінным асяродкам культуры.
Мерапрыемства праводзілася 30 разоў (1990-2019) штогадова, на працягу двух дзён, як фестываль беларускай альтэрнатыўнай і рок-музыкі.
Арганізатары вырашылі, што 30-е па ліку «Басовішча» стане апошнім.
Традыцыйна на фестывалі ладзіўся конкурс маладых выканаўцаў, якія паспяхова прайшлі адбор. Штогод на фестываль прыязджала да 15 000 чалавек.
1990 год. Абшчыне магілёўскіх вернікаў-католікаў перададзены Касцёл Святога Станіслава.
А праз 6 гадоў, у гэты ж дзень, пачаў дзейнічаць зноў асвячоны, адрэстаўраваны касцёл. Удзел у рэстаўрацыі прымаў знакаміты мастак Алесь Пушкін (1965-2023).
2020 год. Афіцыйна адкрыты мост цераз раку Сож у Слаўгарадскім раёне.
З’явіўся на шашы Слаўгарад-Краснаполле, вядзе да Блакітнай крыніцы. Раней праз раку працаваў паром. Мост мае даўжыню 500 метраў.
Аўтамабільны рух па мосце быў адкрыты 2 снежня 2019 года.
Выпуск газеты “Магілёўскі веснік” за 12 ліпеня 1913 года пазнаёміў магілёўцаў з рамантычнай гісторыяй кахання 13-гадовага Пеці і яго аўстрыйскай гувернанткі. Mogilev.media працягвае гартаць старыя падшыўкі.
На працягу чатырох месяцаў у Крычаўскім раёне ідзе маніторынг медыцынскай сферы. Ён паказаў розныя праблемы: адсутнасць лекараў на працоўных месцах, недастатковы кантроль над працоўным часам спецыялістаў з боку адміністрацыі медыцынскай установы, дагэтуль маюць месца хамства і абыякавасць.
Члены маніторынгавай групы ў Крычаве зафіксавалі шэраг сур’ёзных надахопаў у працы ўстановы аховы здароўя, а менавіта – адсутнасць адразу некалькіх урачоў на сваіх рабочых месцах у працоўны дзень, графік работы дактароў установы не адпавядаў таму графіку, што адміністрацыя бальніцы прадаставіла райвыканкаму. Таксама адзначана была сітуацыя, калі на адным з кабінетаў вісіць аб’ява, што трэба звяртацца ў іншы кабінет, а на дзвярах таго самага другога кабінета таксама аб’ява – “Доктар у адпачынку”.
Кіраўнік Крычаўскага раёна Андрэй Седукоў на спецыяльным пасяджэнні прызнаў – кідаеццца ў вочы поўная і сістэмная неарганізаванасць рэгістратуры, а таксама складанасць праходжання медыцынскіх камісій. Па яго словах, медыцынскую камісію не назавеш іначай як хаджэнне па пакутах, бо людзі ходзяць тыднямі, па некалькі гадзін стаяць у чэргах і не могуць дачакацца прыёму.
Седукоў адзначыў, што рэгістратура не працуе сістэматычна. Больш за тое, ёсць факты, калі людзей не абслугоўваюць, пацыенты знаходзяцца ў чарзе гадзінамі, а таксама не могуць датэлефанавацца на стацыянарны тэлефон бальніцы. У сваю чаргу пракурор і кіраўнік дэпартамента фінансавых расследаванняў адзначылі, што адсутнасць дактароў на працоўным месцы можна кваліфікаваць як раскраданне дзяржаўных бюджэтных сродкаў – паведамляе раённая газета “Крычаўкае жыццё”.
Разынкай на торце паседжання сталіся пагрозы Седукова звольніць кіраўніка адміністрацыі бальніцы Аляксандра Плятнёва, калі той не разбярэцца з праблемамі, каб палепшыць якасць медыцынскіх паслуг жыхарам Крычаўскага раёна.
Ад рэдакцыі. Шмат якія заявы правільныя, але праблемы паднятыя існуюць ўжо не першы год. Прамовы з высокіх трыбунаў пахнуць звычайным папулізмам, бо шмат якія праблемныя моманты, якія хвалююць людзей, у папярэнія месяцы і гады не вырашаліся. Затое лёгка звальнялі медсясцёр і дактароў па палітычных матывах.
